admin – SOS Wrocław

Recepta na niższe czynsze: uwolnić mieszkania zamrożone w patohotelach

Czy naprawdę jesteśmy bezradni wobec patohoteli w kamienicach, czy po prostu nikt w ratuszu nie chce się za to zabrać? Najłatwiej powiedzieć, że to sprawa ustawy. Ale nim prezydent ją podpisze i zacznie działać, będzie rok 2028. Tymczasem kolejne piętra Śródmieścia i Starego Miasta zamieniają się w hotele bez recepcji, bez sąsiadów i, jak pisaliśmy, bez pełnego opodatkowania.

Należy przyjąć, że Urząd Miejski wybrał bezczynność. Dlaczego? Miasto ma w ręku prawo budowlane, podatki, plany miejscowe i własne głosy we wspólnotach. Poniżej pokazujemy, co może zrobić jutro rano, bez czekania na kogokolwiek.

Ustawa jest, ale nie zastąpi woli politycznej

Sejm uchwalił 8 października nowelizację ustawy o usługach hotelarskich. Jeśli utrzyma się w obecnym kształcie, wspólnoty i spółdzielnie będą mogły uchwałą zakazać usług hotelarskich w budynku, powstanie centralny wykaz obiektów z numerami w ogłoszeniach, a kary sięgną 50 tys. zł. Gmina zyska prawo do stref zakazu. To dobre wiadomości, ale chwilowo pohamujmy swój entuzjazm.

Przede wszystkim, ustawa wciąż czeka na podpis Prezydenta RP. Dodatkowo, kompetencje stref i zakazów mają zacząć działać dopiero od 1 stycznia 2028 roku. To ponad rok, w którym kolejne kamienice zamienią się w hotele bez recepcji. Na sam koniec: strefę może wyznaczyć Rada Miejska wyłącznie na wniosek prezydenta miasta. Bez jego decyzji nic się nie zmieni, choćby wszyscy radni chcieli być “za”.

Po co to wszystko? Bo każde mieszkanie wyciągnięte z obiegu długoterminowego i oddane turystom to jedna mniej oferta najmu długoterminowego dla wrocławianina. Badanie, na które powoływaliśmy się w pierwszej części (Barron, Kung, Proserpio, 2018), wykazało, że podwojenie liczby ofert krótkoterminowych podnosi czynsze o ok. 1,8%, a ceny mieszkań o ok. 2,6%, w popularnych turystycznie rejonach jeszcze bardziej. Logiczna konsekwencja jest prosta: gdy lokale wracają na rynek najmu długoterminowego, podaż rośnie, a presja na czynsze słabnie. Najsilniej tam, gdzie zamrożenie mieszkań było największe, czyli w centrum.

Dlatego proponujemy program, który miasto może uruchomić jutro, na podstawie przepisów obowiązujących dziś. Składa się z pięciu elementów.

I Egzekwujmy prawo budowlane

Apartament wynajmowany na doby nie jest mieszkaniem. Zamiana mieszkania w pokoje dla gości to zmiana sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego. Orzecznictwo przyjmuje, że już dodanie do funkcji mieszkalnej jakiejkolwiek funkcji usługowej jest taką zmianą. Trzeba ją zgłosić przed dokonaniem, a zgłoszenie złożone po fakcie nie ma skutków prawnych. Do zgłoszenia dołącza się zaświadczenie o zgodności z planem miejscowym, które wydaje prezydent miasta. Tam, gdzie plan nie dopuszcza usług hotelarskich, urząd nie ma obowiązku go wydać, a organ architektoniczny wnosi sprzeciw.

Samowola nie jest bezkarna. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego może wszcząć postępowanie z urzędu, wstrzymać użytkowanie i nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, a za samowolną zmianę grozi grzywna. Pytamy więc o rzecz podstawową: w ilu sprawach wrocławski PINB wszczął postępowanie z urzędu, a w ilu dopiero na skargę sąsiadów? Jeśli odpowiedź brzmi „prawie w żadnej”, to miasto zrezygnowało z własnych uprawnień.

Postulujemy powołanie zarządzeniem Prezydenta zespołu interwencyjnego: architektura, podatki, odpady, turystyka i Straż Miejska, we współpracy z PINB, strażą pożarną i sanepidem. Jedna lista adresów, jeden rejestr zdarzeń, gotowe pakiety wniosków do inspektoratu. Kraków ma taką grupę zadaniową od 2019 roku.

II Podatek, który odpowiada rzeczywistości

W pierwszej części domagaliśmy się wyższych stawek dla najmu krótkoterminowego. Miasto ma tu narzędzie, którego prawie nie widać w debacie. W 2026 roku maksymalna stawka podatku od nieruchomości wynosi 1,25 zł za metr kwadratowy dla budynków mieszkalnych i 35,53 zł dla części zajętych na działalność gospodarczą. Dla mieszkania 40 m² to ok. 50 zł rocznie wobec ok. 1 421 zł.

Według opisu w prasie podatkowej Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 21 października 2024 roku (III FPS 2/24) uznał, że powtarzalny najem na doby, zbliżony do usług hotelarskich, jest użyciem gospodarczym. Właściciel apartamentu płaci więc stawkę hotelową, a nie mieszkalną. Pytanie brzmi, czy Wrocław to egzekwuje.

Zróbmy to, co robią miasta, które chcą wiedzieć: zestawmy listę adresów z ofert z deklaracjami podatkowymi, wezwijmy do korekty, a w razie oporu wydajmy decyzje za okres przedawnienia, zasadniczo pięć lat wstecz. Co prawda fgmina nie ustali osobnej stawki tylko dla Airbnb, bo stawka dla działalności jest jedna dla wszystkich przedsiębiorców. Dlatego nie żądamy podwyżki „na ślepo”, lecz egzekwowania tego, co już należne.

III Otwarte dane, rejestr patolhoteli i egzekucja opłat za śmieci

Debata „oparta na danych”, o której pisaliśmy, wymaga danych. Wrocław nie ma publicznej mapy nasycenia najmem na doby. Kraków ma: od 2021 roku działa tam aplikacja eKON, a w rejestrze było na początku sierpnia 2026 roku 3 531 obiektów i ok. 47 466 miejsc noclegowych. Na tej bazie miasto sprawdza podatki i deklaracje odpadowe, a akta przekazuje Policji, Inspekcji Handlowej i urzędom skarbowym.

Chcemy tego samego: ewidencji prowadzonej przez prezydenta miasta, pism wzywających gospodarzy do wpisu, publicznej mapy dzielnic i weryfikacji deklaracji śmieciowych tam, gdzie liczba gości może się nijak mieć do liczby zadeklarowanych osób. Miasto powinno też przygotować systemy na unijne rozporządzenie o najmie krótkoterminowym, które ma zmusić platformy do przekazywania danych organom. Wrocław musi być gotowy na dzień, gdy dane zaczną płynąć.

IV Audyt planowania i strefa wolna od patohoteli

Plan miejscowy rozstrzyga o tym, czy sprzeciw wobec zgłoszenia będzie miał podstawę. Dlatego pierwszym zadaniem jest audyt wszystkich obowiązujących planów: gdzie dopuszczają usługi hotelarskie lub zamieszkanie zbiorowe w zabudowie mieszkaniowej? Gdzie nadal brakuje jakichkolwiek planów - a ta sytuacja dotyczy znacznej części właśnie Śródmieścia? Tam urząd ma związane ręce i tam trzeba wziąć się do roboty w pierwszej kolejności. W nowych planach takie wyłączenie powinno być standardem. Trzeba pamiętać, że zmiana planu działa tylko na przyszłość i nie ruszy działalności prowadzonej legalnie.

Równolegle potrzebny jest projekt uchwały o strefie, o której pisaliśmy: gotowy, skonsultowany z mieszkańcami i oparty na mapie rzeczywistej presji, tak aby w dniu wejścia ustawy w życie prezydent mógł złożyć wniosek, a Rada podjąć uchwałę. O Berlinie i Barcelonie pisaliśmy, że licencje i granice są możliwe. We Wrocławiu strefy będą podważane, bo ograniczają prawo własności i swobodę działalności, więc trzeba je uzasadnić i wyważyć. Strefa ma objąć rejony z udokumentowanym wyludnianiem, a nie całe miasto.

V Udziały gminy we wspólnotach to narzędzie dostępne od ręki

Ustawa da wspólnotom prawo zakazu, a gmina jest współwłaścicielem wielu kamienic z lokalami komunalnymi. Jeśli miasto ma głosy we wspólnocie, powinno głosować za zakazem najmu na doby. Powinno również wyjść z inicjatywą podjęcia takich uchwał. To najszybsza droga do zmiany w budynku, bo nie wymaga zgody ani Rady, ani Senatu. Miasto powinno też przygotować dla wspólnot wzory uchwał, bezpłatne porady prawne i punkt konsultacyjny. Przedsiębiorcy objęci zakazem mają według ustawy sześć miesięcy na zakończenie działalności od uchwały wspólnoty.

Siódemka dla uwolnienia mieszkań zajętych patohotelami

W ciągu 30 dni zarządzenie powołujące zespół interwencyjny.
Do końca marca 2027 roku audyt planów miejscowych i publiczny raport o terenach, gdzie plan dopuszcza usługi hotelarskie.
Kontrola podatkową i odpadową adresów z najmem na doby oraz kwartalne raporty: ile kontroli, ile decyzji, skutki prowadzonych działań.
W budżecie na 2027 rok dodatkowe etaty w PINB i narzędzie do monitoringu ofert.
Własna ewidencja i publiczna mapa nasycenia najmem krótkoterminowym osiedli.
Projekt uchwały o strefie gotowy do dnia wejścia ustawy w życie.
Inicjowanie przez gminę we wspólnotach, w których mamy udział podejmowania uchwał oraz głosowanie za zakazem najmu krótkoterminowego.

Czy to wystarczy?

Nie samo. Nie jesteśmy przeciwko rozwojowi turystyki tylko przeciwko patologiom w budynkach, które mają służyć do mieszkania. Najem na 31 dni i dłużej leży poza zakresem ustawy, więc część gospodarzy będzie szukać obejścia. Ceny mieszkań zależą też od polityki mieszkaniowej miasta. Ale bez egzekucji tego, co już obowiązuje, każda kolejna ustawa będzie martwym przepisem.

Mieszkanie ma być do mieszkania. Wrocław nie musi czekać na podpis prezydenta ani na wejście w życie ustawy. Musi tylko zechcieć. Jeśli mieszkasz w kamienicy, z której zniknęli sąsiedzi, napisz do nas, a my zbierzemy te historie i przedstawimy je władzom.

przez admin

Który Donald upadnie pierwszy? Nieoczywiste wnioski dla Polski z wyborów w USA

Piotr Uhle

Amerykańskie wybory połówkowe pokazały, co się dzieje z władzą, która nie dowozi podstawowych dla wyborców spraw. Choć w gabinetach koalicyjnych elit w Warszawie po wynikach w USA wystrzeliły liczne korki od szampanów - te same elity zapominają, że to radość podobna do tej, którą żywią karpie na nadejście Wigilii. Odliczanie już się zaczęło.

Wynik wyborów połówkowych w USA nikogo nie powinien dziwić. Partia prezydenta prawie zawsze je przegrywa. Wyjątki można policzyć na palcach jednej ręki: Roosevelt w 1934 roku, na fali wychodzenia z Wielkiego Kryzysu. Clinton w 1998 roku, w czasach prosperity, globalizacji i wiary w koniec historii („gospodarka, głupcze“). Bush junior w 2002 roku, w cieniu wojny z terroryzmem. Poza tymi wyjątkami obowiązuje stara zasada: kto rządzi, ten w połowie kadencji płaci rachunek.

Tak jak wynik nie powinien dziwić tak należy odnotować skalę porażki. Cena, którą Republikanie płacą jest wyjątkowo wysoka. Demokraci mają w Izbie Reprezentantów ponad 250 mandatów, co jest największą większością od 2008 roku, i zdobyli też Senat. Według szacunków NBC to najszerszy margines w Izbie od 33 lat. To nie jest żółta kartka. To mocne ostrzeżenie dla całej formacji i administracji Donalda Trumpa.

Znamienne jest to, że co prawda jako głównych winowajców porażki wskazuje się republikańskie elity oraz samego Trumpa. Jednak to partyjne doły, szeregowi kongresmeni, senatorowie i partyjny aktyw ponosi odpowiedzialność. Kierownictwo partii i ekipa w Białym Domu ma czas i opcje.

Obietnice rozliczone w kasie

Wyborcy nie karzą za politykę za oceanem czy za porażki wizerunkowe. Karzą za niedotrzymane słowo. Trump wygrał w 2024 roku, bo obiecywał pokój i tanie życie. Zamiast tego dowiózł wojnę z Iranem, która podważyła jego kampanijną deklarację, że USA nie będą wciągane w zagraniczne konflikty. Do tego dołożył kwestię Ukrainy, którą miał szybko zamknąć. Rzeczywistość brutalnie zweryfikowała jego zapowiedzi.

Gospodarka pokazuje coś jeszcze ważniejszego: odczuwana jakość życia nie zależy wyłącznie od wskaźników, tylko od relacji między zarobkami a cenami. Administracja mogła recytować dane. Kierowca widział co innego. Gdy 28 lutego USA zaatakowały Iran, benzyna kosztowała średnio 2,98 dol. za galon. W maju przekroczyła 4,50 dol. Komentatorzy tłumaczą wynik właśnie tym: niezadowoleniem z wojny, drożejącym paliwem i szerszym kryzysem kosztów życia. Sondaże od wiosny były jednoznaczne: poparcie dla Trumpa spadło poniżej 40 proc., a Demokraci po raz pierwszy od 2010 roku byli oceniani lepiej w sprawach gospodarki.

Jest też sprawa stylu. Poniżanie przeciwników i partnerów, protekcjonalny ton, pogarda dla krytyków. Kiedy władza odnosi sukcesy, wyborcy czasem to znoszą, a nawet czytają jako błyskotliwość i siłę. Kiedy sukcesów brakuje, ten sam styl czyta się odwrotnie: jako zadufanie w sobie i brak klasy.

Czy nie widzicie podobieństw?

Zatrzymajmy się tu na chwilę i spójrzmy na własne podwórko. Zastanówmy się czy Donalda Trumpa z Donaldem Tuskiem łączy coś więcej niż tylko imię.

Mamy premiera, który nie dotrzymał obietnic. Benzyna po 5,19 zł miała być symbolem nowej kompetencji. Każdy kierowca wie jak mocno skrzeczy obecna rzeczywistość. Nie zapominajmy też o obiecanej kwocie wolnej od podatku w wysokości 60 tysięcy złotych rocznie. To nie są już czasy, gdy niedotrzymane obietnice przechodziły bez konsekwencji. Szczególnie te, które dotyczą portfela wyborców. Doktryna “cóż szkodzi obiecać” przestaje działać, gdy wszyscy widzą, “że to lipa”.

W przeciwieństwie do USA Polska nie bierze bezpośredniego udziału w wojnach zewnętrznych, ale za to mamy coraz to nowe wojny wewnętrzne, prowadzone językiem „łyso wam“ i „zakute łby“. Mamy bardzo liczne negatywne sygnały dotyczące perspektyw gospodarki i premiera, który zamiast słuchać, poucza.

Mamy też zadłużenie, które rośnie i zagraża rozwojowi oraz stabilności państwa. Ostrzeżenie przyszło z zewnątrz. W piątek agencja S&P potwierdziła rating Polski na poziomie „A-“, ale obniżyła perspektywę ze stabilnej do negatywnej. Agencja wskazuje, że wysoki deficyt i rosnący dług mogą ograniczyć elastyczność polityki wobec przyszłych wstrząsów i wymusić brutalne cięcia wydatków, które zabolą wszystkich a odpowiedzialność spadnie na rząd. To nie jest opinia opozycji albo krytycznych wobec rządu mediów, ale sygnał alarmowy dla władzy.

I nie zmienią tego kolejne kryzysy za granicą, zagrożenie bezpieczeństwa publicznego czy telewizyjna propaganda.

Zbiorowa mądrość i zegar, który tyka

Społeczeństwo ma swoją zbiorową mądrość i jej efekty zobaczymy już wkrótce. Nie chodzi tylko o sondaże, które coraz wyraźniej pokazują topniejące zasoby obozu koalicji 15 X / 13 XII. Erozja poparcia pogłębia się z miesiąca na miesiąc. Nie zastąpi jej propozycja totalnej polaryzacji w wojnie kulturowo-symbolicznej, bo wyborca z pustą lodówką i drogo zapełnianym bakiem nie głosuje na symbole.

Republikanie mają przynajmniej czas. Wybory połówkowe to ostrzeżenie, które powinno zmienić sposób sprawowania władzy. Ekipa Trumpa może wyciągnąć wnioski i spróbować naprawić sytuację. Jeżeli temu nie podoła - Demokraci mogą przejąć władzę na dłuższy czas.

Większość Donalda Tuska takiego komfortu nie ma. Do wyborów zostało około 11 miesięcy i to w otoczeniu, które będzie poważnie utrudniać odbudowę pozycji premiera i formacji, która go popiera. Widać totalny rozpad koalicyjnego zaplecza, ciężar niedotrzymanych obietnic i gasnący rozwój gospodarczy. Widać stawianie wartości za interesem politycznym (Berek w TK, dwukadencyjność samorządów) oraz potężne ciosy ze strony politycznych przeciwników. Zmienia się też system medialny: zmiana właściciela TVN, nowy gracz Newsmax i wyraźna przewaga formacji opozycyjnych w internecie, co potwierdzają liczne raporty.

Który Donald upadnie pierwszy? I kogo złoży w ofierze?

Wyborcy po obu stronach Atlantyku przypominają o tym samym. Władzę da się dostać za obietnice, ale utrzymać jej nie da się bez ich spełniania. Warto więc patrzeć na politykę przez to pytanie: który Donald upadnie i którego upadek zobaczymy w pierwszej kolejności?

Pewne jest, że gdy upadać będzie Donald Tusk to nie on zostanie z nową władzą w jednym kraju. Premier i jego zastępcy mają gdzie wyjechać, mogą schronić się za zagranicznym immunitetem lub azylem. Takiego komfortu nie będą mieli szeregowi działacze KO, Lewicy, PSL-u czy pozostałości po Polsce 2050. Oni wiedzą, że będą musieli żyć pod władzą ewentualnego prawicowego rządu. Wiedzą i zaczynają się rozglądać.

By to rozglądanie uciąć w zarodku koalicyjne doły dostały inny sygnał. Gdy tylko Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz opuściła rządowe ławy w ślad za jej działaniami posłano służby specjalne. Wielu polityków koalicji musi odebrać ten fakt jako wyraźny sygnał: co prawda jeżeli zostaniesz lojalny to być może po wyborach dosięgnie cię zemsta dzisiejszej opozycji. Jeżeli jednak spróbujesz wybić się na niezależność - karząca ręka obecnej władzy dosięgnie cię z całą pewnością.

Spoistość rządów można na krótką metę utrzymywać terrorem. Jednak nie on był zawsze jedyną bronią urzędującego premiera. Choć zdarzało mu się trzaskać czaszki wewnętrznych oponentów i bezlitośnie rozprawiać się z rosnącymi w partii konkurentami - zawsze uchodził bardziej za artystę niż rzeźnika. Tymczasem uwodzenie przychodzi Tuskowi z coraz większym trudem.

Powtarzając za klasykiem - władzę ma ten, kogo ludzie uważają za sprawującego władzę. Nie więcej ani nie mniej. A wystarczy 12 osób, które utracą wiarę w Donalda Tuska i akurat pełnią mandat poselski, by ten domek z kart zawalił się na naszych oczach.

przez admin

Hotel zamiast sąsiada. Dlaczego Wrocław oddał nasze centrum inwestorom z Airbnb?

Wrocław przegrywa walkę o swoją przyszłość, stając się miastem drugiego wyboru, które bezpowrotnie traci kapitał ludzki na rzecz Warszawy a i względem innych metropolii przestaje być aż tak konkurencyjny. Dlaczego tak się dzieje? Bo Wrocław przestał być miastem do życia. Stał się placem zabaw dla turystów i maszynką do robienia pieniędzy dla rentierów.

Walizki jeżdżą na kółkach a młodzi wyjeżdżają z miasta

Znasz ten dźwięk. Plastikowe kółka walizki na schodach kamienicy o 23, o 2 w nocy, o 6 rano. Nie wiesz, kto mieszka za ścianą, bo nikt tam nie mieszka. Dziś wesele z Londynu, jutro wieczór kawalerski, pojutrze nikt. Sąsiad z naprzeciwka, który znał twoje imię i pilnował klucza, dawno się wyprowadził.

Wrocław się starzeje. Według Wrocławskiej Diagnozy Społecznej 2025 już 38,1% mieszkańców ma co najmniej 55 lat. Młodzi, którzy kończą tu uczelnie i chcieliby zostać, szukają mieszkania na rynku, na którym tanio nie było i nie jest. Najem krótkoterminowy nie jest jedyną przyczyną tego stanu rzeczy. Ale to jedna z tych, na które mamy realny wpływ. Skutek? Młodzi dorośli, zamiast zapuszczać tu korzenie, zderzają się z murem absurdalnych kosztów życia i pakują walizki.

Kogo stać jeszcze na życie we Wrocławiu?

Wyobraź sobie, że kończysz wrocławską uczelnię i chcesz tu zostać. Zderzenie z rynkiem mieszkaniowym jest natychmiastowe: za wynajem zwykłej kawalerki, nierzadko zlokalizowanej na peryferiach, musisz oddać połowę swojej ciężko zarobionej pensji. Jeszcze gorzej sytuacja wygląda w przypadku rodzin. Aż 53,5% wrocławskich gospodarstw domowych ugina się pod ciężarem rat kredytów i pożyczek.

Ekonomiczna pętla zaciska się na szyjach najsłabszych - w niemal co piątej wrocławskiej rodzinie (19,6%) brakuje pieniędzy na szkolne podręczniki, a blisko 36% nie stać na to, by wysłać dziecko na wakacje. Presja ekonomiczna niszczy zdrowie psychiczne najmłodszych, u których coraz częściej diagnozuje się objawy izolacji i depresji. W tym samym czasie, zaledwie kilka kilometrów dalej, tysiące mieszkań w centrum stoi pustych w środku tygodnia, czekając na weekendowych gości.

Dlaczego stoją puste? Zwykłych młodych rodzin na nie po prostu nie stać. Amerykańskie badanie z 2018 r. (Barron, Kung, Proserpio) wykazało, że podwojenie liczby ofert podnosi na rynku najmu krótkoterminowego czynsze średnio o ok. 1,8%, a ceny mieszkań o ok. 2,6%. W najpopularniejszych turystycznie rejonach efekt jest wyraźnie większy.

Gdzie są ci mieszkańcy?

Wystarczy przejść się po Ołbinie, Śródmieściu, Starym Mieście czy okolicach placu Grunwaldzkiego. Kiedyś tętniące życiem osiedla, dziś coraz częściej przypominają komercyjne dekoracje dla mieszkańców, którzy - choć żyją tam całe życie - czują się na miejscu coraz bardziej obco.

Coraz wyraźniejsze dla tych osiedli zjawisko turystyfikacji i szczególnie bolesne starzenie się społeczeństwa dosłownie wysysa z centrum życie. Zwykłe mieszkania w kamienicach są setkami przekształcane w patohotele, które pełnią tę funkcję bez pełnego opodatkowania, unikając ciężarów funkcjonowania na rynku.

Efekt jest niszczycielski: stali mieszkańcy, nierzadko ci ubożsi, są systematycznie i bezwzględnie wypychani z centrum na obrzeża i poza miasto. Jeżeli nie wprost to przy wymianie pokoleniowej - dziedziczone mieszkania trafiają na rynek, flipowanie i patohotelarstwo krótkoterminowe. Zamiast sąsiada z naprzeciwka, masz w klatce schodowej niekończącą się paradę obcych ludzi z walizkami na kółkach.

Odzyskajmy kontrolę nad rynkiem mieszkaniowym

Czas powiedzieć wprost: koniec z tą wolną amerykanką. Mieszkania muszą służyć do mieszkania, a nie do generowania zysków jako nieopodatkowane hotele - choć żyjemy w takich czasach, że może to zabrzmieć niczym kontrowersyjna teza. Domagajmy się od prezydenta i władz miasta podjęcia radykalnych kroków prawno-podatkowych, które doprowadzą do wyraźnego rozdzielenia funkcji mieszkaniowej od hotelowej. Najem krótkoterminowy to pełnoprawna działalność gospodarczą i jako taka musi zostać obłożony odpowiednimi, znacznie wyższymi stawkami podatku od nieruchomości.

Gdy tylko Senat przyjmie, a prezydent RP podpisze ustawę o najmie krótkoterminowym - musimy we Wrocławiu rozpocząć debatę o granicach strefy wolnej od patohoteli w dawnych mieszkaniach. Strefę wyznaczy rada miasta, ale wnioskować o to może wyłącznie prezydent miasta. We wniosku zaś wyznaczać będzie granice takiej strefy. Zanim zostanie popełniony błąd pod dyktando lobby airbnb - siądźmy do realnej, obywatelskiej debaty. Wyciągnijmy wnioski z danych o tym w jakim tempie wyludniania się centrum miasta.

Nie musimy przy tym wyważać otwartych drzwi. Wystarczy spojrzeć na Berlin czy Barcelonę - miasta, które zrozumiały, że bez twardych regulacji czeka je zapaść demograficzna. Z sukcesem wprowadzono lub wprowadza się tam system ścisłych licencji oraz podwyższone opłaty dla właścicieli lokali na wynajem krótkoterminowy, skutecznie ucinając patologie tego rynku.

Albo zaczniemy działać dziś albo przegramy przyszłość miasta

Cel tych działań jest jasny i mierzalny: stymulowanie powrotu tysięcy lokali na rynek najmu długoterminowego. Tylko natychmiastowe zwiększenie podaży w ten sposób realnie obniży ceny i ulży portfelom stałych mieszkańców. Wrocław nie stanie się konkurencyjną metropolią wyłącznie dzięki kolejnym festiwalom czy kampaniom promocyjnym - potrzebuje inwestycji w przewidywalne, bezpieczne środowisko do życia. Czas odzyskać wrocławskie centrum dla Wrocławian. Zanim zostaną w nim już tylko turyści i inwestorzy.

przez admin

Tusk wskazał drogę: Czas na referendum we Wrocławiu

Piotr Uhle

Po dwóch latach unikania tematu Donald Tusk w końcu zajął stanowisko. Sytuacja we Wrocławiu spełnia wszelkie kryteria, by uzasadnione było referendum w sprawie odwołania prezydenta miasta. To wielka zmiana, bo nie kto inny jak lider KO dokonał namaszczenia Jacka Sutryka jako popieranego przez partię władzy.

Dla działaczy KO ta deklaracja powinna stanowić zasadę działania. Ich zadaniem jest, aby zrealizować nowe wytyczne “kierownika”. Drodzy platformersi - do dzieła! Czas na referendum!

Ściąga od premiera

Skąd to zamieszanie? Donald Tusk, premier i szef partii rządzącej, wyjaśnił wczoraj na konferencji prasowej, kiedy referendum odwoławcze jest dobrym rozwiązaniem a kiedy złym. Mówił o Częstochowie: „w Częstochowie to miało uzasadnienie. Referendum doprowadziło do odwołania prezydenta Częstochowy, ale zanim doszło do referendum, to został zatrzymany. Ma zarzuty. Wyprowadzono go z urzędu w czasie, kiedy jestem premierem i kiedy tymi sprawami zajmują się moi ludzie, w sensie pracujący dla naszego rządu, dla mojego rządu”. Dodał, że opinię podobną do prokuratury i CBA mieli mieszkańcy Częstochowy, a prezydenta nie bronił nikt, włącznie z jego macierzystą partią.

To nie jest przypadkowe wystąpienie. To oficjalna wykładnia kiedy w danym mieście referendum ma uzasadnienie. Po drugie, zarzuty mają charakter korupcyjny, a z urzędu wyprowadziło go CBA. Po trzecie, sprawą zajęli się „jego ludzie”, czyli prokuratorzy podlegli ministrowi sprawiedliwości w jego rządzie.

Czy “prezydent z zarzutami za korupcję” brzmi znajomo?

Czy sytuacja w którymś z wojewódzkich miast przypomina Wam taki scenariusz? Przypomina, i to bardzo.

Mamy we Wrocławiu polityka, który po pierwsze usłyszał nie tylko zarzuty, ale nawet akt oskarżenia. Po drugie, te zarzuty dotyczą łapownictwa, a z urzędu wyprowadziło go CBA. Po trzecie, sprawę prowadzą prokuratorzy za rządów premiera Donalda Tuska. Tym politykiem jest Jacek Sutryk. Dla porządku: przysługuje mu domniemanie niewinności i o jego odpowiedzialności karnej rozstrzygnie sąd. Ale kryteria premiera nie dotyczyły wyroku. Dotyczyły zarzutów, CBA i prokuratury, a one są spełnione z nawiązką.

Wiadomość dla wahających się: koniec wymówek

Drodzy wyborcy i działacze Koalicji Obywatelskiej we Wrocławiu. Nie macie już żadnych wymówek. Wiemy, że znaczna część z Was popierała referendum, jeżeli nie publicznie to we własnym gronie. Wiemy, że się wahaliście i zastanawialiście czy się angażować. Padało sakramentalne pytanie: „a co na to powie kierownik”. Teraz już wiecie: Sutryka należy odwołać w referendum.

Ale spokojnie, nie musicie się męczyć i zbierać podpisów. Partia matka daje wiele dodatkowych przywilejów i możliwości. Jedną z nich jest największy, siedemnastoosobowy klub w Radzie Miejskiej Wrocławia. Referendum można przeprowadzić jeszcze w tym roku. Wystarczy, by Rada Miejska przyjęła uchwałę w sprawie referendum odwoławczego, a w ciągu 90 dni od jej przyjęcia referendum musi się odbyć.

Większość na sali się znajdzie. Odwagi też nie powinno zabraknąć, w końcu stanowisko zajął sam “Kierownik”, prawda?

Dlatego zwracam się z apelem do Roberta Leszczyńskiego, szefa klubu radnych KO we Wrocławiu, oraz do lokalnych struktur i władz partii. Kierownik wskazał wam kierunek. Czas działać. Czy skierujecie pod obrady uchwałę o przeprowadzeniu referendum? A może trzeba wam w tym pomóc i zgłosić ją za was? Chętnie pomożemy!

Ostatnia szansa dla KO

Zostawiając na moment na boku żarty i krotochwile: to ostatnia szansa, by KO się opamiętało i wyplątało z sutrykowej awantury, w którą z każdym dniem współrządzenia wikła się tylko bardziej. Osiem lat wspólnych rządów we Wrocławiu to spory bagaż i z czasem będzie Wam go tylko trudniej dźwigać.

Sprawę można przeciąć i zrobić coś dobrego dla Wrocławia i jego mieszkańców. Wystarczy wsłuchać się w przesłanie płynące od Kierownika.

To jak? Pomożecie?

przez admin

O co chodzi w aferze śmieciowej we Wrocławiu?

Wrocław ma najdroższe śmieci wśród dużych polskich miast. Od ponad półtora roku miejska spółka Ekosystem nie jest w stanie rozstrzygnąć przetargu na odbiór odpadów, a miasto wydało już ponad pół miliarda złotych w trybie "z wolnej ręki". Sprawą zajmują się Prokuratura Krajowa i CBA. W naszej ocenie to nie jest zwykła nieudolność, tylko efekt wieloletniego oddawania miejskiego monopolu prywatnemu biznesowi i politycznej osłony dla tego procesu. Ten tekst porządkuje wszystko, co udokumentowaliśmy: fakty, liczby, daty, aktorów i nasze oceny.

W skrócie: pięć rzeczy, które musisz wiedzieć

Płacisz najwięcej w kraju. Od 1 września 2026 r. opłata wynosi 55 zł miesięcznie od osoby. Czteroosobowa rodzina płaci 220 zł miesięcznie, w Warszawie 85 zł.
Przetarg nie działa. Przetargi na odbiór i zagospodarowanie odpadów ogłoszono po raz pierwszy 12 marca 2025 r - po miesiącach opóźnienia. Do dziś nie wyłoniono wykonawców. Ekosystem przegrywał sprawy przed Krajową Izbą Odwoławczą i sądem, unieważniał przetargi, a potem "unieważniał unieważnienie".
Miasto wydało pół miliarda bez konkurencji. Trzy umowy z wolnej ręki (ok. 136, 192 i 204 mln zł) to łącznie około 532 mln zł. Obecne, awaryjne kontrakty obowiązują od 1 września 2026 do 28 lutego 2027 r.
Wkroczyły służby. 5 marca 2026 r. funkcjonariusze CBA na zlecenie prokuratorów z Prokuratury Krajowej przeszukali Ekosystem i Urząd Miejski. Zabezpieczono dokumenty. Nikomu nie postawiono dotąd zarzutów.
Miasto nie ma własnych instalacji. Przez lata nie zbudowało sortowni ani kompostowni, więc jest zależne od kilku prywatnych firm. W takiej sytuacji pojawia się pomysł spalarni za ok. 1,5 mld zł, która w naszej ocenie utrwaliłaby tę zależność na dekady.

1. Jak miał działać system

Od 2013 r. gminy w Polsce są właścicielami odpadów komunalnych. Ustawodawca dał im narzędzie: mogą budować własne zdolności operacyjne albo zlecać usługi firmom w przetargach. Gmina odpowiada za to, żeby śmieci były odebrane i zagospodarowane. Przy braku tej usługi grozi nawet zarząd komisaryczny.

W 2012 r. Wrocław powołał spółkę Ekosystem. Zamiast budować własną logistykę, instalacje i zdolności negocjacyjne, spółka od początku zlecała wszystko na zewnątrz. To fundamentalna różnica wobec MPWiK, które odpowiada za wodę i ścieki, inwestuje we własną infrastrukturę i nikt nie proponuje oddania jej prywatnym operatorom bez kontroli.

Prawo zostawia gminie jedno realne ograniczenie ceny: pułap opłaty, wynikający z dochodu rozporządzalnego publikowanego przez GUS. Od 31 marca 2026 r. wynosi on 70 zł od osoby. Poniżej tego pułapu gmina musi zapłacić tyle, ile zażądają wykonawcy, i przerzucić koszt na mieszkańców. To pozycja negocjacyjna, której nie ma się ochoty bronić.

Nasza ocena: miasto przez lata żyło w przekonaniu, że zlecenie usługi na zewnątrz zwalnia je z odpowiedzialności za jej cenę a stworzone śmieciowe eldorado znajduje się poza jakąkolwiek kontrolą. Prawo mówi co innego.

2. Ile płacimy


Opłata do 2022 r.	24 zł od osoby
Po przetargu z 2022 r.	41,24 zł
Od 1 września 2026 r.	55 zł (wzrost o ok. 33%)
Pułap ustawowy (od 31.03.2026)	70 zł
Rodzina 4-osobowa, Wrocław	220 zł miesięcznie (2640 zł rocznie)
Rodzina 4-osobowa, Warszawa	85 zł miesięcznie (1020 zł rocznie)

Wśród miast powyżej 100 tys. mieszkańców Wrocław ma dziś najwyższą stawkę od osoby. Jedna podwyżka wyciąga z kieszeni mieszkańców ok. 110 mln zł rocznie według obecnej liczby płatników. Gdyby płacili wszyscy mieszkańcy, byłoby to blisko 150 mln zł. Z ponad 800 tys. potencjalnych płatników w systemie zarejestrowanych jest ok. 650 tys.

Koszt systemu ma od 2027 r. wynosić prawie 600 mln zł rocznie, a według wyliczeń przedstawianych w Radzie system w 2026 r. nie zamyka się o ok. 60 mln zł, w 2027 r. nawet o 90 mln zł. Spółka deklarowała wzrost cen o 15%, a koszt systemu wzrósł o 26%.

Porównanie cen tej samej firmy. Jedna z firm śmieciowych wyceniała usługi we Wrocławiu i w Chrzanowie:

Frakcja (cena za tonę)	Wrocław	Chrzanów
Bioodpady	1310 zł	746 zł
Tworzywa, metale, opakowania	1410 zł	725 zł
Przeterminowane leki	11 000 zł	5800 zł

Ten sam wykonawca, różnice od ok. 70 do niemal 100%. W Chrzanowie jest konkurencja. We Wrocławiu, w naszej ocenie, jest oligopol i spółka, która nie potrafi poprowadzić przetargu.

3. Przetarg, który się nie kończy

Wrocław umie przeprowadzać przetargi na odpady. Wcześniej zajmowało to kilka miesięcy:

Ogłoszenie	Złożenie ofert	Wynik
04.03.2013	07.05.2013	wybór wykonawcy 17.05.2013
15.04.2016	08.06.2016	wybór wykonawcy 21.06.2016
03.03.2020	03.09.2020	wybór wykonawcy 15.09.2020 (mimo pandemii)
12.04.2022	13.07.2022	przetarg unieważniony
06.09.2022	20.01.2023	przetarg unieważniony (zbyt drogie oferty)
14.06.2023	21.08.2023	wybór wykonawcy 01.09.2023
12.03.2025	brak	do dziś bez rozstrzygnięcia

Kronika ostatnich osiemnastu miesięcy

12 marca 2025. Ekosystem ogłasza przetargi w sześciu sektorach o wartości ponad 1,05 mld zł.
Czerwiec 2025. Pierwsza umowa z wolnej ręki: ok. 136 mln zł.
Wrzesień 2025. Ekosystem przegrywa przed KIO sprawę dotyczącą przekazywania firmom danych właścicieli nieruchomości i odpuszcza odwołanie.
15 października 2025. Sąd Okręgowy w Warszawie (XXIII Zs 101/25) odrzuca skargę Ekosystemu w sprawie odpowiedzialności za poziomy recyklingu. Sąd stwierdził, że skarga nie zawierała rozwinięcia zarzutów, a pełnomocnik nie przedstawił ich także na rozprawie. Sąd nie może wyręczać profesjonalnego pełnomocnika.
Październik 2025. Druga umowa z wolnej ręki: 192 mln zł.
30 grudnia 2025. Ekosystem unieważnia przetargi we wszystkich sektorach i sugeruje wyciek informacji.
9 marca 2026. KIO uznaje unieważnienie za sprzeczne z prawem. Ekosystem nie zdołał uprawdopodobnić zdarzeń, które miały je uzasadniać.
Marzec 2026. Trzecia umowa z wolnej ręki: 204 mln zł.
5 marca 2026. Przeszukania CBA i prokuratury (patrz niżej).
9 kwietnia 2026. Po miesiącu od wyroku Ekosystem "unieważnia unieważnienie".
3 czerwca 2026. Po kolejnym odwołaniu Ekosystem znów unieważnia postępowania.
27 lipca 2026. Nowy przetarg, tym razem na 4 lata, o wartości ok. 2 mld zł według Ekosystemu i ok. 2,5 mld zł według naszych wyliczeń z opcją i waloryzacją. Prezes zapowiadał rozstrzygnięcie we wrześniu.
1 września 2026. Wchodzą w życie awaryjne umowy z wolnej ręki, obowiązują do 28 lutego 2027 r.
12 października 2026. KIO ogłasza wyrok w sprawie odwołań wykonawców. Ekosystem musi zmienić specyfikację.
30 października 2026. Planowane otwarcie ofert. Po ocenie ofert i ewentualnych kolejnych odwołaniach wykonawca potrzebuje jeszcze ok. dwóch miesięcy na mobilizację. Kolejne przedłużenie umów z wolnej ręki jest w naszej ocenie praktycznie nieuniknione.

Dlaczego "wolna ręka" jest problemem

Tryb z wolnej ręki jest w prawie zamówień publicznych zarezerwowany dla sytuacji wyjątkowych, gdy konkurencyjna procedura jest obiektywnie niemożliwa, a przyczyny nie leżą po stronie zamawiającego. Wrocławscy urzędnicy zapewniają o legalności takich umów. Naszym zdaniem trudno mówić o braku winy po stronie miasta, skoro przegrane sprawy i niewykonane terminy to efekt działań spółki. Skutek jest taki, że dotychczasowi wykonawcy pracują bez konkurencji, na warunkach, których szczegółów miasto nie ujawnia. Rada Miejska musiała dodatkowo przesunąć na system ponad 40 mln zł.

4. Nieudolność czy sabotaż?

To pytanie zadajemy od 2025 r. i nie twierdzimy, że znamy odpowiedź, bo nie mamy uprawnień śledczych. Przedstawiamy fakty, które każdy może zweryfikować, i wnioski, które z nich wyciągamy.

Fakty:

Przez ponad rok Ekosystem przegrywał sprawy przed KIO i sądami, w tym w sposób opisany w wyroku z 15 października 2025 r.
Poza odwołaniami wykonawców dokumentacja przetargu nie była gotowa w terminach, które spółka sama zapowiadała. Po unieważnieniu przetargu 3 czerwca 2026 r. kolejny ogłoszono dopiero 27 lipca, mimo wcześniejszych deklaracji o gotowej dokumentacji.
Spółka zwolniła pracownicę, która ostrzegała zarząd przed błędami. Państwowa Inspekcja Pracy uznała zwolnienie za bezprawne, a pracownica została przywrócona do pracy.
Spółka złożyła zawiadomienie do prokuratury na radnego, który domagał się dokumentów.
Każdy miesiąc bez rozstrzygnięcia przetargu to miesiąc umów z wolnej ręki dla firm, które już obsługują miasto.

Nasza ocena: istnieją granice nieudolności. Za nimi jest już tylko sabotaż albo bezprawne działanie w czyimś interesie. Wyjaśnić to powinny organy ścigania. Do tego czasu mieszkańcy płacą rachunek.

Dlatego od początku żądamy dokumentów. Ekosystem konsekwentnie odmawiał radnym dostępu do audytu postępowania przetargowego. Na pytanie, co spółka ma do ukrycia, nie ma odpowiedzi.

5. Ludzie, powiązania i pieniądze

Kto kierował systemem.

Michał Młyńczak. Wiceprezydent Wrocławia nadzorujący gospodarkę odpadów, odwołany 18 maja 2026 r. W tym samym czasie został prezesem Ekosystemu, bez konkursu.
Paweł Karpiński. Prezes Ekosystemu do maja 2026 r., potem wiceprezes. Wcześniej radny PO, wyrzucony z KO. Za 2025 rok dostał nagrodę ok. 69 tys. zł mimo klapy przetargu.
Renata Granowska. Pierwsza wiceprezydent, odwołana 18 maja 2026 r., następnie powołana do zarządu MPK w nowo utworzonym stanowisku wiceprezesa.

Nagrody i posady. Według Onetu odwołani wiceprezydenci dostali przed odwołaniem nagrody zastępujące trzymiesięczne odprawy. Ratusz odmówił podania kwot, nasz szacunek to ok. 150 tys. zł łącznie. Nagrody zostały zwrócone dopiero po zapytaniu w tej sprawie i po objęciu posad w spółkach. Sutryk obiecywał konkursy na stanowiska w zarządach, które nie odbyły się.

Powiązania rodzinne i towarzyskie (według ustaleń "Gazety Wyborczej" i naszych własnych):

Mąż posłanki Anny Sobolak (KO), wcześniej wiceprezes Ekosystemu, wystawiał po odejściu z funkcji faktury jednej z firm śmieciowych, według ustaleń prasy na ok. 60 tys. zł (trzy faktury). Posłanka i jej mąż zaprzeczają zarzutom o spotkania w tej sprawie z urzędnikiem miejskim.
Firmy śmieciowe sponsorowały kluby sportowe, w których prezesem był mąż Renaty Granowskiej. Czy sponsoring był formą korzyści dla kogokolwiek? Na pewno rodzina Granowskich na tym nie straciła. A loga sponsorów zniknęły z listy sponsorów na stronie klubu.
Posłanka Sobolak jest aktywna w tematyce odpadów w Sejmie. Z formalnego punktu widzenia nie stwierdzono konfliktu interesów, uważamy jednak, że takie relacje wymagają szczególnej uwagi.

Szeroko opisaliśmy te powiązania w tekście "Miliardy Wrocławia pod kontrolą śmieciowej ośmiornicy".

"Mafia"? Skąd to słowo. Używamy słów "ośmiornica" i "układ" jako publicystycznych określeń sieci powiązań polityki, urzędu i biznesu. Mówimy o "paramafijnych" relacjach w tym sensie, że mają charakter zamkniętego układu wzajemnych korzyści i zmowy milczenia, a nie że stwierdzamy popełnienie przestępstw zorganizowanych. Skąd Sycylia: to politycy KO, Robert Leszczyński i Sebastian Lorenc, na lipcowej sesji straszyli radnych "scenariuszem sycylijskim", gdyby nie przegłosowali podwyżki. A były prezydent Wrocławia i europoseł KO Bogdan Zdrojewski publicznie nazwał sytuację w odpadach "katastrofą".

6. Prokuratura i CBA

Od 2025 r. SOS Wrocław i radni klubu Naprawmy Przyszłość (Piotr Uhle, Jakub Janas, Jakub Nowotarski) kontrolowali Ekosystem i żądali dokumentów. Spółka, a potem wiceprezydent Młyńczak, odmawiali ich udostępnienia.
10 września 2025. SOS wnioskuje do Najwyższej Izby Kontroli o pilną kontrolę.
Jesień 2025. Radny Piotr Uhle składa zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstw: przekroczenia uprawnień, niegospodarności, prześladowania sygnalisty i zakłócania przetargu. Zapowiedział je na konferencji 11 listopada 2025 r. Wcześniej wnioskował, żeby takie zawiadomienie złożyła Rada Miejska. Nikt tego nie zrobił.
Ekosystem złożył do prokuratury zawiadomienie przeciwko radnemu, twierdząc, że utrudnia on przetarg.
5 marca 2026. Na zlecenie prokuratorów z Prokuratury Krajowej CBA przeszukuje Ekosystem i Urząd Miejski i zabezpiecza dokumenty w kilkunastu lub ponad dwudziestu lokalizacjach, według różnych relacji. Publiczne komunikaty mówiły o "czynnościach kontrolnych", ale to były czynności procesowe.
Sierpień 2026 - radnego Uhle wzywa na przesłuchanie policja i wypytuje o interpelacje i zapytania kierowane do spółki i urzędu miasta.
Śledztwo trwa, nikomu nie postawiono zarzutów.

Warto pamiętać, że śledztwo to nie wyrok. Dziś nie wiemy, jak się zakończy. Wiemy tylko, że państwo potraktowało sprawę na tyle poważnie, że wchodzi do urzędu z nakazem.

7. Rada Miejska: kto bronił mieszkańców, a kto nie

26 kwietnia 2026. Klub Naprawmy Przyszłość wnioskuje o powołanie doraźnej komisji do zbadania systemu odpadów i wypracowania rekomendacji obniżenia opłat. Wniosek o jej odrzucenie złożył wiceprezydent Młyńczak i poparło go 19 radnych KO. 10 radnych było przeciw, 2 się wstrzymało. W tym samym czasie Czechowice-Dziedzice powołały podobną komisję. Zamiast niej miasto powołało zespół przy Ekosystemie, czyli przy podmiocie, który sam jest przedmiotem zarzutów.
Lipiec 2026. Rada podnosi opłatę do 55 zł. Obiecano wcześniej, że do czasu umów z wolnej ręki nie będzie podwyżki.
26 sierpnia 2026. Rada rozpatruje skargę do WSA na uchwałę podwyżkową, opartą na zarzucie nierzetelnych wyliczeń. W momencie podwyżki nie było wiadomo, ilu jest w mieście mieszkańców i płatników. 23 radnych (17 z KO, 5 z Lewicy, 1 niezrzeszony) głosowało za oddaleniem skargi, 10 przeciw (cały klub PiS i klub Naprawmy Przyszłość). Przewodnicząca obrad nie dopuściła głosowania nad wnioskiem o wstrzymanie wejścia w życie podwyżek.

Publikujemy pełną listę głosowań w tekście "Lista hańby". Uważamy, że radni, którzy zagłosowali za oddaleniem skargi, nie obronili interesów mieszkańców.

8. Spalarnia: ostatni element układanki?

Wrocław przez lata mówił spalarni "nie". Prezydent Sutryk deklarował to wielokrotnie. W 2023 r. wiceprezydent Mazur mówił wprost, że miasto nie widzi ekonomicznego sensu w inwestycji za ponad miliard złotych. W styczniu 2026 r. Sutryk powiedział już o spalarni: "to jest potrzebne". Wiceprezydent Roman: "lepiej to zrobić późno niż wcale. Już budujemy".

Dlaczego uważamy, że to zły pomysł:

Spalanie to nie recykling. Wrocław w 2026 r. musi osiągnąć 56% recyklingu (w 2030 r. 60%, w 2035 r. 65%) i według samego prezesa Ekosystemu tego nie osiągnie. Spalarnia nie pomoże, bo każda tona spalona nie trafia do recyklingu.
Koszt i ryzyko ETS. Szacowany koszt to ok. 1,5 mld zł. Unijny system handlu uprawnieniami do emisji CO2 obejmuje coraz więcej instalacji, a według branży uprawnienia mogą podnieść koszt spalenia tony odpadów nawet o kilkadziesiąt procent. Dokładne terminy i skalę kosztów rozstrzygną decyzje Komisji Europejskiej.
Polska ma nadmiar mocy. Według stowarzyszenia STOP Wrocławskiej Spalarni w kraju działa lub powstaje blisko 70 instalacji o wydajności ponad 6,5 mln ton rocznie, a zapotrzebowanie wynosi ok. 4 mln ton i powinno spadać. Spalarnia musi dostawać odpady. Szwecja importuje śmieci, żeby własne instalacje się opłacały.
Utrwalenie zależności. Trzy z czterech najbliższych składowisk należą do firm, które dziś obsługują Wrocław. Operator spalarni uzyskałby przewagę w kolejnych przetargach, a miasto utrwaliłoby uzależnienie od branży na dekady.
Zdrowie i konflikt społeczny. Mieszkańcy Trójstyku (Wrocław, Długołęka, Wisznia Mała) od lat protestują, a inicjatywa STOP spalarni zgromadziła tysiące podpisów.

Alternatywa: sortownie nowej generacji, kompostownie, biogazownie i mobilne punkty zbiórki. Bydgoszcz zbudowała sortownię w 3,5 roku, za 89 mln zł netto, z czego ponad 41 mln dał NFOŚiGW, osiągając ok. 90% skuteczności odzysku frakcji. Wrocław nie złożył wniosków o dofinansowanie i nie zbudował nawet kompostowni o planowanej przepustowości ponad 20 tys. ton.

Dolny Śląsk jest ostatnim województwem bez spalarni. Uważamy, że to nie zaległość, tylko przewaga, bo można uczyć się na błędach innych.

9. Codzienność: PSZOK-i i dane mieszkańców

Na prawie 700-tysięczne miasto mamy trzy punkty selektywnej zbiórki odpadów (PSZOK). Punkt przy ul. Janowskiej jest zamknięty od 21 września, a ten przy ul. Szwajcarskiej bywa zamykany w ciągu dnia z powodu przepełnienia.
Dane osobowe pod groźbą grzywny. Po przegranej przed KIO Ekosystem zaproponował zmianę regulaminu, według której właściciele nieruchomości mieliby podawać m.in. imię, nazwisko, telefon i e-mail, pod rygorem grzywny. Uważamy, że przepis wykracza poza delegację ustawową i jest niezgodny z RODO. Ustawa pozwala określić sposób zgłaszania lokalizacji, a nie zakres danych.
Kary za recykling. Sąd uznał, że odpowiedzialność za niespełnienie poziomów spoczywa na mieście, a nie na wykonawcach. Przy skali systemu to kary, które zapłacimy z budżetu miasta, a więc kosztem szkół, dróg i parków. Prezes Ekosystemu przyznał, że nie obliczał ich wysokości.

10. Co trzeba zrobić

Zmiany personalne. Dziś odpowiedzialni za system nie mogą go naprawiać, bo sami są jego częścią. Postulujemy odwołanie Michała Młyńczaka i Pawła Karpińskiego, ale to za mało - odejść muszą osoby, które dawały im polityczny parasol do działań szkodliwych dla interesu miasta.
Powołać w Radzie Miejskiej komisję doraźną, która zbada system i wypracuje rekomendacje obniżenia opłat.
Rozstrzygnąć przetarg w uczciwej, konkurencyjnej procedurze, z jawnymi dokumentami.
Zrezygnować z czteroletnich kontraktów zawieranych przez ustępującą władzę, które wiążą ręce następcom po wyborach w 2029 r.
Zbudować własne instalacje: m.in. sortownię, instalację doczyszczania odpadów, biogazownię, rozbudować kompostownię. Wykorzystać dotacje i rozwiązania, których Wrocław dotąd nie szukał.
Uszczelnić system opłat. Dziś nie płaci ok. 200 tys. potencjalnych płatników.
Odbudować miejskie przedsiębiorstwo zdolne do realnej konkurencji z oligopolem.
Pełna jawność. Umowy z wolnej ręki, audyt przetargu, rozliczenie nagród i kosztów siedziby Ekosystemu.

11. Co dalej i jak możesz pomóc

"Cofamy podwyżki." Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza, której celem jest przywrócenie opłaty sprzed podwyżki i wymuszenie oszczędności w miejskich spółkach (jednoosobowe zarządy, rady nadzorcze zmniejszone do trzech osób, koniec nominatów partyjnych). Wspólnie z PiS, Razem, Nową Falą i Konfederacją zebraliśmy w dwa tygodnie wymaganą liczbę podpisów i złożyliśmy je 12 października 2026 r. Teraz czas na test dla radnych: zobaczymy, czy uchwała trafi pod obrady, czy większość spróbuje zablokować jej dyskusję.
Biała księga. Zapraszamy organizacje, mieszkańców i opozycję do współtworzenia zbioru afer, niedotrzymanych obietnic i nadużyć obecnej władzy. Zgłoszenia na adres kontakt@soswroclaw.pl.
Referendum. Jeżeli rada trzymana w garści przez układ powiązań nie reaguje, pozostają narzędzia demokratyczne, w tym referendum w sprawie odwołania władz. Rozważamy je i będziemy o nim informować.
Podaj dalej. Każdy z naszych tekstów możesz udostępnić. Bez informacji jesteśmy bezbronni.

FAQ: najczęstsze pytania

Dlaczego we Wrocławiu śmieci są najdroższe w Polsce? Naszym zdaniem dlatego, że miasto nie ma własnych instalacji i pozycji negocjacyjnej, a przetargi nie są rozstrzygane, więc dotychczasowi wykonawcy pracują bez konkurencji. Ta sama firma w Chrzanowie wycenia tonę bioodpadów na 746 zł, a we Wrocławiu na 1310 zł. Sieć wzajemnych powiązań i relacji o charakterze paramafijnym sprawił, że nasz system bada CBA i Prokuratura Krajowa.

Ile kosztuje odbiór odpadów we Wrocławiu? Od 1 września 2026 r. 55 zł miesięcznie od osoby. Pułap ustawowy to 70 zł - to nie jest jeszcze ostatnie słowo układu śmieciowego.

Co to jest umowa z wolnej ręki i dlaczego jest problemem? To zawarcie umowy bez przetargu, dopuszczalne w sytuacjach wyjątkowych. Wrocław zawarł trzy takie umowy na ok. 532 mln zł, a obecne obowiązują do 28 lutego 2027 r. Brak konkurencji oznacza wyższe ceny.

Co się dzieje z przetargiem na odpady? Przetargi ogłoszone w marcu 2025 r. unieważniono, nowy ogłoszono 27 lipca 2026 r. KIO 12 października wydała wyrok w sprawie odwołań, otwarcie ofert zaplanowano na 30 października, ale terminy wielokrotnie przesuwano.

Kto bada aferę śmieciową? Prokuratura Krajowa i CBA. 5 marca 2026 r. przeszukano Ekosystem i Urząd Miejski. Zarzutów nikomu dotąd nie postawiono.

Kim są Młyńczak i Karpiński? Michał Młyńczak, były wiceprezydent Wrocławia, od maja 2026 r. prezes Ekosystemu. Paweł Karpiński, prezes Ekosystemu do maja 2026 r., teraz wiceprezes.

Czy Wrocław zbuduje spalarnię? Władze miasta coraz otwarciej mówią o takiej inwestycji, mimo wcześniejszych deklaracji, że spalarni nie będzie. Kosztowałaby ok. 1,5 mld zł. Naszym zdaniem utrwaliłaby zależność miasta od branży odpadowej.

Co to jest "Cofamy podwyżki"? Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza o przywróceniu opłaty sprzed podwyżki i wymuszeniu oszczędności w spółkach miejskich. Podpisy złożono 12 października 2026 r.

Czy kary za nieosiągnięcie recyklingu zapłacą mieszkańcy? Sąd uznał, że odpowiedzialność ponosi miasto, więc kary spadną na budżet gminy, czyli na mieszkańców, choć nie w formie opłaty za odpady.

Status prawny i stanowiska stron

Teksty SOS Wrocław są publicystyką i dokumentacją pracy radnych i stowarzyszenia. Oddzielamy fakty (daty, wyroki, kwoty, głosowania) od ocen, które wyraźnie oznaczamy jako nasze. Śledztwo prokuratury i CBA jest w toku i nikomu nie postawiono zarzutów, a każdy jest niewinny do czasu prawomocnego wyroku.

Nasze teksty o aferze śmieciowej

Najważniejsze teksty:

Afera śmieciowa:

Spalarnia:

Inne:

przez admin

Kolesie nie chcą, byście wtrącali się do ich interesów

Słyszeliście? Nie będzie ułatwień dla obywateli w inicjatywach uchwałodawczych, a prace nad zmianą Statutu miasta będą przewlekane. Z dyskusji radnych płynie wyraźne przesłanie: niech mieszkańcy i osiedlowcy znają swoje miejsce i nie wtrącają się w interesy partyjnych panisk. Przed ich obliczem mieszkańcy mają przybrać postawę marną, zgarbioną, by zbytnim

Podpisy elektroniczne tylko dla partii. Głos mieszkańców? Na później

KO i Lewica odrzuciły dziś propozycję, by wprowadzić miasto w XXI wiek i dać mieszkańcom możliwość zbierania podpisów pod uchwałami obywatelskimi drogą elektroniczną. Tymczasem taką możliwość stworzono dla partyjnych działaczy zbierających podpisy pod kandydatami do Sejmu. Nowoczesność jest dla swoich, a dla ciebie, obywatelu, pozostaje archaiczne zbieranie podpisów na papierze.

Koledzy z KO i Lewicy rozwlekli też prace nad zmianami, które mają dać głos osiedlowcom i mieszkańcom. Zamiast 6 miesięcy komisja ma pracować rok, a do jej składu nie dopuszczono nikogo, kto w dyskusji podnosił potrzebę otwarcia Rady Miejskiej na mieszkańców. Co prawda obiecywali to w kampanii, a półmetek kadencji już minął, ale spokojnie. Oni mają czas. Byle byście tylko nie psuli im interesów.

Czego się boją?

Czego oni tak się boją? Zderzenia z głosem mieszkańców, gdy przepychają niekorzystne dla nich rozwiązania? A może tego, że mieszkańcy realnie zainteresują się tym, kto, co i w czyim interesie wyczynia podczas posiedzeń? Komu nie w smak jawność, partycypacja i inicjatywa oddolna?

Obietnice łamane po raz kolejny

Koalicja Obywatelska po raz kolejny działa wbrew interesom obywateli. Po raz kolejny łamie swoje obietnice. Po raz kolejny pokazuje, że oderwała się od rzeczywistości i straciła legitymację do sprawowania władzy.

Lewica, która powinna reprezentować słabszych, udowodniła, że nie jest w stanie tego robić. Zamieniła partię w firmę do realizowania interesów swoich ludzi.

Prawdziwa twarz władzy

Koledzy pokazali prawdziwą twarz. Poczuli się pewnie, bo nabrali przekonania, że mieszkańcy nic nie mogą. Przepchnęli podwyżki za śmieci, mieszkania, TBS, aquapark i zoo. Szykują podwyżki cen biletów. Rozdali prezenty grupom interesu, a teraz zaczynają zabezpieczać wszystkie wejścia do oblężonej twierdzy.

Na razie żyje się tam zasobnie i przyjemnie. A że lud pod murami głoduje? Zakrzykną: niech jedzą ciastka.

Referendum to jedyna demokratyczna droga

Pomijając barwne metafory: jeżeli mieszkańcy pozwolą się tak traktować, będą tak traktowani. Władza będzie dążyć do upodlenia praw obywatelskich i pozbawienia mieszkańców narzędzi kontroli i partycypacji, aż do momentu, gdy powiedzą dość.

Czy zbuntują się przeciw tej opresji? Jedyną demokratyczną drogą jest referendum. Czy znajdą się chętni, by je zorganizować? Czas pokaże.

przez admin

Sutryk ponownie na ławie oskarżonych? Tym razem może pójść o Śląsk

Prokuratura po wieloletnim śledztwie skierowała do sądu akt oskarżenia przeciwko byłemu prezydentowi Chorzowa, jego zastępcy i grupie urzędników. Zarzuty są poważne, a wśród nich niegospodarność na ponad 29 mln zł. Jeśli sąd podzieli tę ocenę, upowszechniona w Polsce praktyka finansowania zawodowego sportu przez samorządy może dobiec końca. Pytanie, które wrocławianie powinni sobie zadać, brzmi: co to oznacza dla miasta, które robi to samo od 2007 roku?

Chorzów: samorządowcy w roli działaczy sportowych

Akt oskarżenia objął 20 osób. Według prokuratury w latach 2011–2020 miasto wspierało Ruch Chorzów pożyczkami, obejmowaniem akcji i przetargiem na promocję, którego warunki miały przesądzić o wygranej klubu. Szkodę miasta wyceniono na ponad 29 mln zł, a szkodę miejskiej spółki, przez którą poszła jedna z pożyczek, na 12 mln zł. Niegospodarność jest zagrożona karą do 10 lat więzienia (art. 296 § 3 k.k.), a przy zbiegu przestępstw sąd może orzec karę łączną wyższą. Przy szkodzie o ogromnym rozmiarze - nawet do 25 lat.

Co to oznacza w praktyce? Że panowie samorządowcy bawili się w działaczy sportowych za pieniądze mieszkańców. Gdy pieniądze wpływają do spółki prawa handlowego, wychodzą spod kontroli społecznej. Nie wiadomo, na co zostały wydane i do kogo ostatecznie trafiły.

Przesłanki zarzutu są proste. Miasto obejmowało akcje spółki, która była na stałych stratach, bez uzasadnienia ekonomicznego. Biegły wskazał, że miasto nie odniosło z tego żadnej korzyści, a w razie upadku klubu jako akcjonariusz zostałoby zaspokojone na końcu. Do tego dochodzą pożyczki i ustawiony, zdaniem prokuratury, przetarg. Wszystko to mieści się w publicystycznym pojęciu niegospodarności.

Akt oskarżenia nie jest wyrokiem. Oskarżeni korzystają z domniemania niewinności i zapowiadają obronę.

Wrocław: te same mechanizmy od 2007 roku

Co wam to przypomina? Czy ten mechanizm funkcjonował tylko w Chorzowie?

Od 2007 r. z budżetu Wrocławia i miejskich instytucji szerokim strumieniem płyną pieniądze do Śląska Wrocław.

Były dotacje, były zwiększenia kapitału zakładowego, promocja miasta poprzez sport, były pożyczki. Pożyczały miejskie spółki, ale pożyczyło też miasto. Tak jak w 2023 roki, gdy rada miejskaprzegłosowała pożyczkę do 20 mln zł, z której klub dostał 13,3 mln zł i większości nie zwrócił.

Do tego dochodzą wykupy powierzchni reklamowych i lóż przez miejskie spółki: Zoo Wrocław zapłaciło klubowi w latach 2018–2022 ponad 4,5 mln zł. Kluczowe pytanie jest takie samo jak w Chorzowie: czy to zakup reklamy, czy dofinansowanie klubu z innej miejskiej kieszonki?

Widać też powtarzalny schemat. Miasto udziela pożyczki na bieżącą działalność, klub jej nie spłaca, termin przedłużają kolejne aneksy, a dług zamienia się na akcje. Tak było z częścią pożyczki z 2012 r., a w grudniu 2023 r. prezydent zarządzeniem zamienił 7,5 mln zł długu na nowe akcje, które objęła gmina, choć miała już około 99,5 proc. kapitału. Radni dowiedzieli się o tym po fakcie.

Prezydent jednoosobowo zdecydował o zmianie długu w akcje. Ta fikcja była konieczna by ukryć fakt, przed którym ostrzegali opozycyjni radni: klub nie będzie miał z czego pożyczki zwrócić. To bliźniacza sytuacja do tej z Chorzowa.

Czy była zgodna z prawem, ocenić może jedynie prokuratura i niezawisły sąd.

Radni podnosili ręce, ale wnioskodawcą był prezydent

Sutryk, jak urzędnicy w Chorzowie będzie stawiał argument, że to radni głosowali i się zgodzili, wiec to na nich spoczywa odpowiedzialność.. To prawda, ale to niczego nie zamyka. Projekty uchwał o pożyczkach i dokapitalizowaniu przygotowywał i wnosił prezydent miasta. On odpowiada za ich treść, a uchwały powinny być wcześniej sprawdzone pod względem zgodności z prawem. Głosowanie rady nie oczyszcza z odpowiedzialności kogoś, kto uzasadnił decyzję i przedstawił ją jako konieczną. A jeżeli wprowadził tym samym radnych w błąd - przewina jest tym większa.

To dlatego tytułowe pytanie nie jest retoryczne. Pożyczka z 2023 r. i konwersja długu na akcje to odpowiedzialność prezydenta Sutryka. Nie przesądzajmy o niczyjej winie, ale wszystkie te działania zasługują na sprawdzenie.

Dlaczego nie pozwolono nam kontrolować klubu

Radni opozycji próbowali szarpnąć za cugle i przeprowadzić kontrolę w klubie. Odmawiano nam dostępu do dokumentów, a spółka powoływała się na tajemnicę przedsiębiorstwa, choć jej właścicielem jest gmina, czyli mieszkańcy. Nawet komisja rewizyjna oraz zewnętrzna firma przygotowująca analizę kondycji finansowej spółki nie otrzymała dokumentów źródłowych. Dlatego dziś tak naprawdę nikt nie wie co tam się wydarzyło. Rada odrzuciła również propozycję powołania doraźnej komisji ds. zbadania sytuacji finansowej klubu.

Dziś mamy akt oskarżenia, w którym prokuratura dokonała oceny prawnej podobnych mechanizmów. Po jego opublikowaniu trudniej twierdzić, że takie działania nie wymagają analizy prawnej. Jest też wątek kontrolny - od lat kontrolę finansowania klubu prowadzi Najwyższą Izba Kontroli. Sprawdzane były nie tylko Finanse klubu ale także dokumenty w Urzędzie Miasta i szeregu jednostek powiązanych finansowo ze Śląskiem Wrocław. W czerwcu miasto miało otrzymać raport w tej sprawie z wnioskiem o odniesienie. Do dziś jego treści nie poznała opinia publiczna co budzi pytania o przyczyny tak dużej zwłoki.

Prokuratura ma narzędzia, których nie mamy my

Wiedza, którą tu przedstawiamy, jest powszechnie znana i dostępna w mediach, w odpowiedziach na interpelacje i w uchwałach rady. Ten tekst można traktować także jako publiczne przedstawienie faktów organom ścigania. Niegospodarność jest ścigana z urzędu, więc prokuratura we Wrocławiu może rozważyć wszczęcie postępowania, nie czekając na zawiadomienie.

Jeśli prokuratura podejdzie do sprawy poważnie i wykorzysta wszystkie narzędzia, nie przesądzając wyniku, dowiemy się prawdy. Prokuratura powinna w tej sprawie zażądać dokumentów, przesłuchać świadków, powołać biegłych i zabezpieczyć dowody. Wszystko to w ramach powziętego postępowania. Radni i dziennikarze tego nie mogą.

Chorzów to początek

Na razie to tylko akt oskarżenia i proces, którego wyniku nie znamy. Ale już teraz widać, że czas samowoli i szastania publicznymi pieniędzmi może się kończyć. Samorządowcy cytowani przez prasę mówią wprost, że jeśli byli prezydenci Chorzowa zostaną skazani, miasta w całym kraju zakręcą kurek zawodowym klubom, bo nikt nie będzie chciał zasiąść na ławie oskarżonych.

Fala egzekwowania odpowiedzialności za niegospodarność i nieliczenie się ze społecznymi pieniędzmi może popłynąć dalej i objąć wiele samorządów w Polsce. Wtedy ujawniona zostanie skala żerowania na majątku mieszkańców. Czy Wrocław będzie wśród nich? To zależy od tego, czy ktoś zada pytania, zanim zrobi to prokurator z Katowic.

W Chorzowie akt oskarżenia objął nie tylko prezydenta miasta a 20 osób zaangażowanych w ten proceder. Kto we Wrocławiu poza Jackiem Sutrykiem może się obawiać? Najlepiej wiedzą o tym sami zainteresowani.

Sprawiedliwość od polityków można egzekwować także na drodze obywatelskiej. Nie musimy godzić się na brak przejrzystości i ewidentne marnowanie publicznych pieniędzy. Nie trzeba czekać na koniec kadencji - jedynym demokratycznym narzędziem, które dałoby kres tej komedii jest referendum odwoławcze. Pokazał Kraków, pokazało Zabrze i pokazała Sobótka, że można. Da się.

Czy Wrocławianie pokażą swoją siłę? Czas pokaże.

przez admin

Wrocław nie jest gorszy od Krakowa. Zacznijmy zbiórkę podpisów elektronicznie

Piotr Uhle

Chcesz poprzeć obywatelski projekt uchwały we Wrocławiu? Musisz znaleźć członka komitetu z teczką, papierową listą i długopisem, podpisać się własnoręcznie i mieć nadzieję, że nikt się nie pomyli przy przepisywaniu lub sprawdzaniu danych. W 2026 roku.

Kraków rozwiązał ten problem pięć lat temu. Od 2021 roku krakowianie mogą poprzeć obywatelską inicjatywę uchwałodawczą przez internet - profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym albo e-dowodem. Bez wychodzenia z domu, bez umawiania się z komitetem, bez ryzyka, że lista zaginie albo ktoś źle odczyta czyjeś nazwisko.

Wrocław może dogonić XXI wiek

Dwa tygodnie temu złożyłem na ręce Przewodniczącej Rady Miejskiej Wrocławia projekt uchwały, który wprowadza dokładnie takie rozwiązanie u nas. Elektroniczne zbieranie podpisów pod obywatelskimi projektami uchwał - jako dodatkową opcję obok listy papierowej, nie zamiast niej. Kto woli papier, wciąż będzie mógł podpisać się papierowo. Kto woli internet, dostanie taką możliwość.

To rozwiązanie ma znaczenie nie dla urzędników, tylko dla ludzi, którzy dziś praktycznie nie mogą skorzystać z obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej: pracujących w nietypowych godzinach, rodziców małych dzieci, osób z niepełnosprawnościami ograniczającymi mobilność, mieszkańców czasowo przebywających poza miastem. Dla nich papierowa lista to nie formalność - to realna bariera.

Ile to kosztowało w Krakowie?

Zapytałem Urząd Miasta Krakowa wprost: ile to kosztowało i czy w ogóle działa. Odpowiedź przyszła na piśmie.

Wdrożenie systemu do elektronicznego zbierania podpisów kosztowało Kraków 163 282,50 zł - jednorazowo, rozłożone na dwa lata (2021–2022). To nie jest budowa osobnego systemu od zera, tylko rozbudowa istniejącego Biuletynu Informacji Publicznej. Kosztów utrzymania nie da się nawet wydzielić - "zatapiają się" w normalnych kosztach utrzymania BIP, czyli praktycznie nic nie kosztują osobno. A przez pięć lat działania nie odnotowano ani jednej awarii samego systemu.

I co najważniejsze - ludzie z tego korzystają. Od 2021 roku Krakowianie przeprowadzili przez ten system 17 obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych, zbierając łącznie ponad 14 200 podpisów elektronicznych. Rekordzistka - inicjatywa w sprawie uchylenia Strefy Czystego Transportu - zebrała 7220 podpisów, ponad 24-krotność wymaganego minimum. To nie jest martwy przepis. To realne narzędzie, z którego mieszkańcy faktycznie korzystają, kiedy coś ich naprawdę obchodzi.

Tani, sprawdzony, bezawaryjny mechanizm, funkcjonujący od pięciu lat w drugim największym mieście Polski. Trudno o lepszy argument, że Wrocław powinien mieć to samo.

Łatki zamiast reformy

Od dawna słyszymy, że Statut Wrocławia doczeka się kompleksowej zmiany - nowoczesnej, przemyślanej, na miarę miasta, które chce uchodzić za jedno z najbardziej rozwiniętych w Polsce. Czekaliśmy. Cierpliwie.

To, co ostatecznie trafiło pod obrady, to punktowe, mało istotne poprawki - łatki, a nie reforma. Rozumiem, że duże zmiany wymagają czasu. Nie rozumiem, dlaczego mieszkańcy mają czekać na "kiedyś", skoro konkretny, sprawdzony w innym dużym mieście problem można rozwiązać już teraz, jedną uchwałą, bez czekania na wielki projekt, który wciąż nie nadchodzi. Dlatego działam tu i teraz.

Już w październiku Wrocław może być bardziej przyjazny mieszkańcom

Projekt trafi teraz do zaopiniowania przez komisje i kluby radnych, a następnie pod obrady sesji Rady Miejskiej. Będę informował na bieżąco o postępach prac - i liczę na to, że mieszkanki i mieszkańcy Wrocławia dadzą znać swoim radnym, że to rozwiązanie jest im potrzebne.

Wrocław nie musi wymyślać koła na nowo. Wystarczy przestać być ostatni w kolejce po dobre pomysły.

Piotr Uhle, radny Rady Miejskiej Wrocławia

przez admin

Kraków: koniec mitu wszechwładnej KO. Czas na Wrocław?

Piotr Uhle

Łukasz Gibała zdobył 61% głosów i będzie nowym prezydentem Krakowa. W stolicy Małopolski pospolite ruszenie obywateli zderzyło się z aparatem największej partii w Polsce i z aparatem państwa. Najważniejsze nie jest to, że wygrał Gibała, lecz że legł mit wszechwładnej KO. Czy Wrocław będzie w stanie powtórzyć sukces Krakowa?

Pospolite ruszenie przeciwko władzy

W Krakowie doszło do konfrontacji. Doszło do starcia pospolitego ruszenia obywateli, którzy zderzyli się nie tylko z aparatem największej partii w Polsce ale także z aparatem państwa.

To nie była konfrontacja KO z innymi partiami, którą śledzimy na co dzień w mediach. KO, której działacze są tak pewni siebie, że powtarzają tezy Donalda Tuska z 2011 roku. Mówią, że nie mają z kim przegrać, szczególnie po rozłamie w PiS. Tymczasem w Krakowie przegrali z obywatelami.

Wygrał Gibala z poparciem 64% wg. badań exit poll pracowni OGB. Bez poparcia wielkich polityków. I chyba dobrze, że o nie nie zabiegał - handlowanie głosami w starym, partyjnym stylu to nie jest standard nowoczesnego, uczciwego samorządu, o który wiele środowisk zabiega.

Warszawka w terenie nie pomaga

Konkurentka Gibały zdobyła tylko 36% głosów wg. badań exit poll pracowni OGB, które miała szersze wsparcie ze strony szeroko znanych postaci polskiej polityki. Donald Tusk nie tylko uczestniczył wraz z Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem w ogłoszeniu jej kandydatury w ogrodach KPRM w Warszawie (co wzbudziło uzasadnione wątpliwości co do tego, czy KO nie chce do Krakowa wysłać po prostu namiestnika). Tusk przyjechał także do Krakowa, by wspierać swoją kandydatkę na Nowej Hucie. Frekwencja co prawda nie dopisała i trzeba było usuwać puste krzesła, by uniknąć kompromitacji, ale trzeba przyznać jedno: KO nie dysponuje większym aktywem niż Donald Tusk.

Piątkowską popierali także Radosław Sikorski (co prawda tak wystąpił na konferencji, że sąd musiał go zmusić do przeprosin), Andrzej Domański (co prawda budżet państwa się sypie, ale by kusić mieszkańców Krakowa fatamorganą - pieniądze się znajdą) Jakub Rutnicki (Minister Sportu obiecał następne 30 mln zł) czy Bartłomiej Sienkieiwcz. Na ostatniej prostej panika w sztabie KO musiała być tak wielka, że poprosili o wsparcie Aleksandrę Dulkiewicz, byłego prezydenta Jacka Majchrowskiego a nawet… odwołanego w referendum Aleksandra Miszalskiego! Na sam koniec tej maskarady przygalopował z warszawskiej stajni Roman Giertych, pouczając Krakowian komu warto, a komu nie warto ufać.

KO powtarza refren starych obietnic. I nikt w nie nie wierzy

Wszystko to miało opowiedzieć jedną historię: Gdy obywatele zagłosują zgodnie z życzeniem Koalicji Obywateli - na Kraków spadnie deszcz rządowych pieniędzy, który uzdrowi katastrofę finansów miejskich i pomoże rozwijać miasto. Nie mówiono co będzie, gdy zagłosują niezgodnie z ich życzeniem, ale wszyscy to doskonale rozumieli: nazywano Gibałą solistą, który nic dla Krakowa nie załatwi. Kazali nawet radnym KO podpisać lojalki, że nigdy z nim jako prezydentem współpracować nie zamierzają, czym zaprzeczyli idei samorządności jako takiej.

Mieszkańcy mieli jednak głowę na karku. Wiedzą, że gdy partia mówi, że zabierze to zabierze, a gdy mówi, że da to… mówi. Ten sam Radosław Sikorski, który poparł Piątkowską został nagrany w chwili szczerości, gdy mówił o deklaracjach składanych w kampanii, że “dwa razy obiecać to jak raz dotrzymać”. Krakowianie widzieli przecież te same obietnice o budowie metra czy metropolii krakowskiej dwa lata temu, gdy partia obywateli udzielała wsparcia Aleksandrowi Miszalskiemu. Złośliwy przypomni, że od ubiegłego roku oficjalny program KO to motto “cóż szkodzi obiecać”, my wskażemy po prostu, że wiarygodność składanych obietnic była po prostu zerowa.

Powiedzieli: nie dla uwikłania miasta w partyjne wojenki

Z drugiej strony Krakowianie wiedzieli też, że rządy KO nie są wieczne. Oczywistym było, że partia Donalda Tuska w najmniejszym wymiarze w rozwoju Krakowa nie pomoże (bo nie ma na to pieniędzy - ledwo starczyło by wesprzeć bliski rodzinnie premierowi Gdańsk). Jednak każdy zadał sobie pytanie z jakiej perspektywy rozmawiał będzie z kolejnym rządem nowy prezydent Krakowa. I czy ewentualne zaangażowanie w ideologiczne wojny pomoże rozwojowi miasta czy też mu zaszkodzi.

Koniec mitu wszechwładnej KO

Wybory w Krakowie to nie jest tylko lokalna sprawa. Nie piszemy tu o tym, że wyniki lokalnych wyborów wprost mogą przełożyć się na ogólnopolskie słupki. Na naszych oczach legł mit wszechwładnej KO. Legł mit dominacji koalicji obywateli w dużych miastach. Cena, którą zapłaci za swoją arogancję partia władzy będzie dużo wyższa, bo na Kraków patrzyła cała Polska.

I nie chodzi o to, że wygrał Gibała. Z Koalicją Obywateli wygrali sami obywatele. Pokazali, że mają podmiotowość i zdolność do wybierania zgodnie z własnym interesem a nie życzeniem, które płynie do nich z partyjnych centrali. To oni ocenią, czy Łukasz Gibała będzie dobrze rządził. I warszawskim politykom nic do tego.

Bo obywatele, gdy się dobrze zorganizują - będą w stanie wygrać z każdą partią w Polsce. Oczywiście mówimy tu o lokalnych wyborach - w plemiennej, rytualnej walce o rządy w Polsce wciąż wodzowie nie będą sobie mieli równych. Już za dwa tygodnie swoje zdanie wypowie Częstochowa. Ruszają się inne miasta.

Wrocław: do trzech razy sztuka?

Czy Wrocław będzie w stanie powtórzyć sukces Krakowa i uwolnić się od partyjnego dyktatu? Wszystko zależy od mieszkańców, którzy już dziś mogą rozpocząć rozmowę o tym, czy warto zakrzyknąć: do trzech razy sztuka! I skutecznie przeprowadzić inicjatywę odwołania Jacka Sutryka z funkcji prezydenta.

Tak się składa, że w najbliższych dniach rozpoczyna się proces, w którym prezydent Wrocławia jest oskarżony o łapownictwo i oszustwa w aferze Collegium Humanum. Miasto jest w tracie cyklu podwyżek, finanse przestały się dopinać a kolesie pławią się w luksusach kosztem zwykłych mieszkańców. Czy to będzie wystarczająca sprężyna, by strzaskać zakrzepłą skorupę układu, który podzielił się wpływami i sprywatyzował Wrocław? Tu najwięcej zależy, drogi czytelniku, od Ciebie.

przez admin

Dlaczego kolesie boją się rządów mieszkańców?

Damian Daszkowski

Władza samorządowa to nie jest prywatny folwark, a publiczne pieniądze to nie nagroda za partyjną lojalność. Demokracja bezpośrednia nie jest własnością żadnej partii - to narzędzie obywateli, którzy chcą odzyskać realny wpływ na swoje miasto. Idzie nowa era w lokalnej polityce. Era, w której mieszkańcy nie muszą już biernie przyglądać się decyzjom zza urzędniczych biurek.

Referendum: prawo zapisane w Konstytucji

Artykuł 170 Konstytucji RP daje wspólnotom samorządowym możliwość korzystania z referendum. To narzędzie, które pozwala obywatelom nie tylko wybierać władzę, ale również rozliczać ją w trakcie kadencji. Kraków w 2026 roku i Zabrze w 2025 roku pokazały, że prezydent miasta nie jest nietykalny. Mieszkańcy mogą odwołać władzę przed końcem kadencji, jeżeli uznają, że utraciła ich zaufanie.

I właśnie po to istnieje referendum lokalne. Żeby obywatele nie musieli bezradnie czekać kolejnych lat, kiedy mają poczucie, że ich miastem rządzą ludzie, którzy zapomnieli, komu powinni służyć. Miasto należy do mieszkańców, a sprawowanie władzy to służba, nie bankomat.

Dwie prędkości Wrocławia: pensje mieszkańców vs. dochody władzy

Spójrzmy na wrocławską rzeczywistość. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wyniosło tu w 2025 roku około 9 677 zł. To około 116 tys. zł brutto rocznie.

A teraz spójrzmy na elitę. Jak wynika z publikacji Radia Wrocław , wiceprezydent Renata Granowska wykazała około 426 tys. zł dochodów za 2025 rok. Radny Michał Młyńczak? On wykazał około 379 tys. zł dochodów z pracy i rad nadzorczych, a po uwzględnieniu 350 tys. zł darowizn łączna wartość wykazanych wpływów wynosiła około 729 tys. zł.

To przepaść. Dochody z samej tylko pracy i rad nadzorczych tych dwojga to odpowiednio 3,7 oraz 3,3-krotność rocznych zarobków przeciętnego wrocławianina (pamiętając oczywiście, że kwota darowizn nie jest wynagrodzeniem za pracę).

Pytamy o standardy, bo my za to płacimy

Czy samo wysokie wynagrodzenie oznacza przestępstwo? Oczywiście, że nie. Czy zasiadanie w radzie nadzorczej jest automatycznie patologią? Również nie. Ale mieszkańcy mają pełne prawo pytać o kryteria nominacji, kompetencje, wysokość wynagrodzeń, przejrzystość procedur i rzeczywiste efekty pracy osób zarządzających majątkiem publicznym.

Problem zaczyna się wtedy, gdy mieszkańcy mają płacić coraz więcej, miasto ponosi wielomilionowe zobowiązania, a obywatele nie otrzymują przekonujących odpowiedzi, kto odpowiada za decyzje i jak rozliczane są osoby sprawujące władzę.

Nie przesądzam, że konkretna osoba dopuściła się przestępstwa. Stawiam jednak pytanie o standardy, przejrzystość i odpowiedzialność. W państwie prawa zarzuty trzeba udowadniać, ale obywateli nie wolno uciszać tylko dlatego, że domagają się wyjaśnień.

Ta sama miara dla wszystkich

Zwykły człowiek musi pilnować każdej złotówki. Płaci czynsz, rachunki, podatki i opłaty miejskie. Kiedy popełni błąd, ponosi jego konsekwencje. Kiedy zabraknie mu pieniędzy, nikt nie zwolni go z odpowiedzialności. Dlaczego zatem władza miałaby być traktowana inaczej? Dlaczego mieszkańcy mają bezwarunkowo akceptować system, w którym politycy obejmują kolejne funkcje, zasiadają w radach nadzorczych i uzyskują dodatkowe dochody, podczas gdy zwykli pracownicy muszą ciężko pracować na utrzymanie swoich rodzin?

I właśnie dlatego potrzebujemy silnej demokracji bezpośredniej! Referendum to nie jest zamach na demokrację. To demokracja w najczystszej postaci. Referendum daje mieszkańcom możliwość powiedzenia: nie akceptujemy sposobu, w jaki zarządzacie naszym miastem. Nie zgadzamy się na brak przejrzystości. Chcemy jawnych konkursów, uczciwych zasad nominacji, kontroli miejskich spółek i odpowiedzialności za publiczne pieniądze. Jeżeli władza traci zaufanie mieszkańców, obywatele powinni mieć realne narzędzia, aby ją rozliczyć. Nie tylko podczas wyborów odbywających się raz na kilka lat.

Nie ma znaczenia, czy rządzi KO, PiS, Lewica, Razem, Konfederacja czy jakakolwiek inna formacja. Mieszkańcy nie są własnością partii, a samorząd nie jest przechowalnią dla politycznych kolegów. To narzędzie zwykłych ludzi przeciwko arogancji każdej władzy. Czas zacząć z niego korzystać.

przez admin