Spalarnia, czyli kolejny biznes śmieciowej mafii

Spalarnia, czyli kolejny biznes śmieciowej mafii

Piotr Uhle

Przez lata Wrocław był jedynym dużym miastem w Polsce, które twardo mówiło "nie" spalarni odpadów. Mieszkańcy Wrocławia dzięki swojej aktywności i stowarzyszeniu STOP Wrocławskiej Spalarni znakomicie wiedzą jakie zagrożenia niesie ze sobą taka instalacja. Dlatego skutecznie blokowali jej budowę. Jednak chciwość branży śmieciowej znowu bierze górę i magicznie sprawia, że politycy zapominają o swoich obietnicach. Cóż w końcu szkodziło obiecać.

Monopol na wysypiska

Kto ma wysypiska ten rządzi rynkiem śmieciowym. Może dyktować warunki inny firmom oraz, samorządom. Tak jest również we Wrocławiu. Trzy z czterech najbliższych składowisk należą do firm, które aktualnie obsługują Wrocław. Rzeczywistość, na którą pozwoliły władze jest nieubłagana - około ¼ wrocławskich śmieci co roku musi trafiać właśnie w tamte miejsca. Jednak nie będzie to trwało w nieskończoność - i dlatego lobby spalarniowe wróciło do gry o Wrocław.

Miasto, mimo zapowiedzi, nie zrobiło nic, by na własną rękę zmniejszyć ilość odpadów trafiających na wysypiska. Zamiast zainwestować w nowoczesną sortownię, kompostownię, systemy doczyszczania odpadów - płaciliśmy wysokie rachunki biznesmenom-śmieciarzom. Dziś słyszymy, że remedium na nasze problemy ma być spalarnia. A jeżeli od niej zaczniemy - uzależnimy Wrocław od branży śmieciowej na dekady.

Dlaczego? Bo unijne przepisy wymuszają na samorządach nie tylko coraz lepszy recykling (cel: 65% wszystkich odpadów) ale także zmniejszenie ilości odpadów trafiających na składowiska (cel: maksymalnie 10% wszystkich odpadów). Nieprzestrzeganie norm będzie wiązało się z olbrzymimi karami. 

Nowy model: spalić i zarobić

Spalanie odpadów firmom śmieciowym się po prostu opłaca a ten, kto uzyska status operatora takiej instalacji uzyska olbrzymią przewagę nad całą konkurencją. Dlaczego? Po pierwsze: gdy już jedna spalarnia powstanie - nie będzie pieniędzy, zgody społecznej ani ekonomicznego uzasadnienia na budowę jakiejkolwiek następnej. Po drugie: operator zarobi nie tylko odbierając odpady. Zarobi także na sprzedaży ciepła i prądu. Po trzecie: to pozwala mu w krótkiej i średniej perspektywie czasu wygrywać w cuglach przetargi. A po podporządkowaniu sobie rynku - będzie mógł dyktować ceny i kontrolować cały system.

W jakich warunkach system będzie działał najkorzystniej dla śmieciobiznesu? Gdy operatorem spalarni będzie jedna z firm, które już dziś posiadają wysypiska. Monopol śmieciowy się domknie a pozycja miasta będzie jeszcze gorsza. 

Kto zapłaci za fabrykę dymu i hałasu?

Budowa spalarni o odpowiedniej przepustowości to koszt rzędu 1,5 mld zł. Jeden ze scenariuszy to montaż trzech źródeł: część kosztów pokrywa samorząd, na przykład wnosząc grunt, część Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w pożyczce, a resztę, wraz z zyskami z eksploatacji instalacji, prywatny partner z branży odpadowej. Ostatecznie za wszystko i tak zapłacą mieszkańcy w opłacie za śmieci i innych podatkach.

Nie bez znaczenia jest tu fakt, że wiceprezesem NFOŚiGW został niedawno Paweł Augustyn, menedżer, który od kwietnia 2018 do maja 2023 roku zajmował stanowisko prezesa zarządu ENERIS Surowce, największej polskiej spółki w branży gospodarki odpadami. Czy w tym czasie Augustyn brał udział w rozmowach o inwestycjach i partnerstwach publiczno-prywatnych w instalacje przetwarzania odpadów? Nie mamy pewności, jednak na pewno dziś zasiada po stronie państwowej instytucji decydującej o finansowaniu takich inwestycji z pieniędzy publicznych i właśnie ogłosił konsultacje społeczne nowego funduszu zakładającego budowę 10 spalarni na terenie całego kraju.

Oszukali wyborców a teraz wciskają im spalarnię

Deklaracje o braku zgody na spalarnię we Wrocławiu padały z ust prezydenta Sutryka wielokrotnie i przez lata. Już w 2021 roku podkreślał, że jako dyrektor Departamentu Spraw Społecznych osobiście podważał zasadność budowy instalacji termicznego przekształcania odpadów, dzięki czemu w Studium Wrocławia wprowadzono zapis wykluczający taką inwestycję na terenie miasta. W 2023 roku wiceprezydent Jakub Mazur mówił wprost: "Jako gmina nie mamy takich planów. Prezydent Jacek Sutryk już jakiś czas temu zadeklarował, że we Wrocławiu nie będzie spalarni i tego się trzymamy".

Jednak po wyborach ton wypowiedzi władzy zmienił się gwałtownie. W wywiadzie dla Portalu Samorządowego prezydent Sutryk przyznał, że "warto dokonać rewizji w myśleniu o instalacji termicznej", a zapytany wprost, czy nie ma już do spalarni negatywnego stosunku, odpowiedział: "Nie mam, bo znam te instalacje i w Polsce i na świecie, a poza tym nie znam innego modelu" - Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia. W kolejnym wywiadzie mówił już o spalarni, że "to jest potrzebne", że "nikogo nie truje", powoływał się na nieokreślone "argumenty naukowe" i roztaczał wizję nawet czterech spalarni w województwie dolnośląskim.

Za szefem powtarzał ówczesny prezes Ekosystemu Paweł Karpiński a jeszcze dalej poszedł wiceprezydent Grzegorz Roman. Zapytany, czy nie jest już za późno na taką inwestycję, odpowiedział bez wahania: "A czemu za późno? Jak pan czegoś nie ma, to lepiej to zrobić późno niż wcale". Gdy radny Robert Suligowski zauważył, że system dopiero zaczną budować od przyszłego roku, Roman uciął krótko: "Już budujemy". Sam Suligowski, mimo deklarowanego ideowego sprzeciwu wobec spalania odpadów, przyznał, że traktuje taką instalację jako "mniejsze zło" wobec składowania.

Cena, która dopiero nadejdzie

Gdy spalarnia już powstanie, a jej operatorem zostanie firma z branży odpadowej, system się domknie ostatecznie. Zgoda społeczna na budowę kolejnej takiej instalacji będzie praktycznie niemożliwa, więc Wrocław zostanie skazany na warunki dyktowane przez jednego gracza, bez możliwości odwrotu. 

Spalarni sprzedawana dziś jako recepta na tańsze śmieci może za kilka lat okazać się kolejnym generatorem kosztów przerzucanych na mieszkańców, gdy do rachunków dołączą rosnące opłaty za uprawnienia emisyjne CO2 - nawet o 60% od tony spalanych odpadów - mówi o tym sama branża śmieciowa w memorandum przyjętym przez Krajową Izbę Gospodarki Odpadami. Tu jednak biznesmeni-śmieciarze i urzędnicy mają przetartą ścieżkę. Zawsze gdy chcieli podwyżek opłaty za śmieci - KO a wcześniej PO, pod rękę z lewicą dostarczała niezbędnych głosów. Sięgną po znane argumenty - będą straszyć chaosem i przekonywać, że skoro powiedzieliśmy A i wydaliśmy półtora miliarda na spalarnię to trzeba powiedzieć B i płacić horrendalne pieniądze na jej utrzymanie.

Ostatnie drastyczne podwyżki opłat za odpady mogą się okazać dopiero wstępem do tego, co nadejdzie, jeśli miasto pójdzie tą drogą bez publicznej debaty i bez twardych gwarancji dla mieszkańców. Dolny Śląsk jest dziś ostatnim województwem w Polsce bez spalarni. To nie zaległość do nadrobienia, tylko przewaga, którą wciąż można mądrze wykorzystać, jeśli decyzja zapadnie zanim, jak to ujął wiceprezydent Roman, ktoś zdąży powiedzieć, że "już budujemy".

Na koszty zarówno finansowe jak i zdrowotne dla mieszkańców wielokrotnie wskazywało stowarzyszenie STOP Wrocławskiej Spalarni.

Wrocław ma najdroższe śmieci dla rodzin

Spośród miast powyżej 100 000 mieszkańców Wrocław ma najdroższe odpady liczone od osoby. Czteroosobowa rodzina od września będzie płaciła w stolicy Dolnego Śląska 220 zł. Dla porównania: w Warszawie już tylko 85 zł.

Co prawda wszyscy ciężko musimy tyrać na to, by system utrzymać. Co prawda koszty odpadów w największym stopniu dotykają osoby o mniej zasobnym portfelu. Co prawda kosztem ludzkiej krzywdy budowane są śmieciowe fortuny.

Ale to są poświęcenia, którą klika Sutryka, KO, Lewica i odpadowa branża są gotowi ponieść. By żyło się lepiej.

Fabryka raka i chorób dla naszych dzieci

Za tą zmianą retoryki nie stoją nowe fakty, tylko stara kalkulacja biznesu odpadowego. Jednak gdy przyjrzeć się spalarniom dokładniej widać, że zyskują tylko biznesmeni-śmieciarze.

Spalanie nigdy nie będzie czyste i liczne badania potwierdzają poważne konsekwencje dla zdrowia i życia zamieszkujących okolicę ludzi. Nie da się zagwarantować, że systemy filtracji nie ulegną awarii. Każda taka awaria oznacza uwolnienie do atmosfery dioksyn, furanów i metali ciężkich, substancji rakotwórczych osiadających w glebie i wchodzących do łańcucha pokarmowego, na obszarze sięgającym kilometrów, nie kilkuset metrów. Do niekontrolowanych pożarów dochodzi zresztą regularnie w samych spalarniach i innych zakładach, ostatnio między innymi w Gdańsku, Przysiece i Olsztynie. Zamiast oszczędności zafundujemy sobie fabrykę trucizn dla naszych dzieci.

Czas skończyć z tym szaleństwem

Branża śmieciowa pod rękę z politykami i urzędnikami chce domknąć system i ostatecznie zabetonować rynek odpadów w regionie. Najpierw zastosowali doktrynę szoku, o której pisałem na początku tygodnia.Potem uzyskali podwyżkę opłaty śmieciowej i przedłużenie kontraktów do 4 lat. Wyzyskają miasto do cna i pozostanie im ostatni element układanki: spalarnia.

Jak temu zapobiec? Popatrzmy na to kto na to wszystko pozwala i ponosi odpowiedzialność za współudział w ubezwłasnowolnieniu miasta. To politycy i urzędnicy, którzy w tuszowaniu afery zaszli tak daleko, że nie są w stanie już wiarygodnie zajmować się tą sprawą. Odwołanie Michała Młyńczaka i Pawła Karpińskiego to dziś za mało. Na ich miejsce przyjdą inni, którzy przejmą pałeczkę w śmieciowej sztafecie.

Jeżeli cały system działa na szkodę mieszkańców to jak powinni oni potraktować reprezentantów tego systemu? Pozwolić im dalej realizować interesy kosztem miasta? A może dysponują innymi, demokratycznymi narzędziami? Przypominam: każdy dzień tolerowania tych patologii to stracone szanse i wzmacnianie układu.

Może jednak najwyższy czas się obudzić?

Takich informacji nie przeczytacie w mainstreamowych mediach. Nie usłyszycie ich od posłusznych władzy polityków. Firmy śmieciowe są po prostu zbyt bogate i zbyt skuteczne w budowaniu sobie poparcia w polityce, urzędach i mediach. Dlatego nie czekajcie – podajcie dalej ten tekst. Zwiększajmy świadomość mieszkańców, bo bez informacji będziemy bezbronni względem hucpy dziejącej się na naszych oczach.

przez admin

Afera śmieciowa: doktryna szoku po wrocławsku

Afera śmieciowa: doktryna szoku po wrocławsku

Piotr Uhle

Kryzys we wrocławskim systemie gospodarki odpadami nie jest dziełem przypadku. Pozwala władzom straszyć mieszkańcom scenariuszem rodem z Sycylii - chaosem, smrodem, bałaganem i szczurami. A pod płaszczykiem kryzysu i wyższej konieczności by uratować miasto przed chaosem toczą się wielomiliardowe interesy. Najwyższy czas, by bez lukrowania opisać mechanizmy manipulacji i socjotechniki, których władza się wstydzi, ale stosuje je bez najmniejszych skrupułów.

Doktryna szoku: klasyk, który tłumaczy więcej niż się wydaje

Warto w tym miejscu sięgnąć po klasykę literatury opisującej narzędzia socjotechniczne, jakimi posługuje się władza. Naomi Klein w Doktrynie szoku pokazała, jak elity polityczne i gospodarcze na całym świecie wykorzystywały kryzysy, żeby przepchnąć niepopularne, trudne i antyspołeczne decyzje, których w normalnych warunkach nikt by im nie odpuścił.

Mechanizm opisany przez Klein wygląda tak. Społeczeństwo doświadcza silnego szoku, może to być zamach stanu, wojna, kryzys finansowy albo katastrofa naturalna. Ludzie w takiej chwili koncentrują się na przetrwaniu i bezpieczeństwie, nie na kontroli władzy. Władza wykorzystuje ten moment dezorientacji i szybko wprowadza głębokie zmiany: prywatyzację, deregulację, cięcia wydatków publicznych, liberalizację rynku, ograniczenie praw pracowniczych. Największym beneficjentem tych zmian stają się korporacje, grupy kapitałowe, różnego rodzaju grupy interesu i wpływu. Według autorki to nie przypadek, tylko powtarzalny, sprawdzony model działania.

Te mechanizmy ubezwłasnowolnienia społeczeństwa mają uniwersalny charakter. Po masakrze przy placu Tian’anmen w Chinach władze wprowadziły społeczeństwo w stan przerażenia i odrętwienia. Wykorzystały później ten stan do pozbawiania ludzi praw, majątku, wywłaszczeń nieruchomości i pogłębienia wyzysku pracowników. Podobny mechanizm działał po 1989 roku w Polsce, gdy wprost zastosowano terapię szokową, po upadku Lehman Brothers w USA, gdy uruchomiono olbrzymie wydatki budżetowe na utrzymanie rynku kapitałowego, po pandemii Covid-19, czy po wybuchu pełnoskalowej wojny na Ukrainie. 

Mechanizm jest naszym władzom bliski, znany i może być stosowany również na lokalnym gruncie - zachęcamy wszystkich niezależnie myślących mieszkańców do lektury tej i innych dzieł Naomi Klein. Z pewnością będą bardzo pouczające i pomogą zrozumieć mechanizmy kontrolowania społecznych emocji przez władzę we Wrocławiu.

Popatrzmy teraz uważnie, krok po kroku, na to, co udokumentowaliśmy w ostatnich miesiącach we Wrocławiu.

Kryzys budowany przez lata

Proces rozpoczął się w 2022 roku. Już wtedy wiadomo było, że wrocławski system zagospodarowania odpadów wymaga natychmiastowych działań. Władza złożyła obietnice rozwoju własnych kompetencji i budowy instalacji – w tym kompostowni i sortowni – aby uniezależnić miasto od dyktatu śmieciowego układu. Cóż jednak szkodziło obiecać, skoro nie zrobiono nic. Zamiast tego żałośnie apelowano do firm śmieciowych o społeczną odpowiedzialność biznesu.

Tymczasem czyny były odwrotne do zapowiedzi. Nie ubiegano się o żadne zewnętrzne dofinansowania, nie rozbudowano nawet najprostszego elementu systemu (własnej kompostowni), a pieniądze przeznaczone na inwestycje przejedzono. Jak myślicie, do kogo trafiły? Oczywiście do firm śmieciowych.

Przetargowa farsa i umowy z wolnej ręki

W ostatnich dwóch latach przeprowadzono przetarg, który bardziej przypominał farsę niż rzetelne postępowanie. Liczne odwołania i sposób ich rozpatrywania obnażyły bolesny dla miasta, w mojej opinii celowy proces – chodziło o to, by procedury przedłużyć, zmienić specyfikację i wywołać niemożliwy do naprawienia bałagan. Ostatecznie osiągnięto postawiony na samym początku cel: rozkład systemu zagospodarowania odpadów.

W międzyczasie wielokrotnie, w trybie niekonkurencyjnym, podpisywano z wolnej ręki lukratywne umowy ze dotychczasowymi wykonawcami, dla których oznaczało to olbrzymie zyski. W ten sposób lekką ręką wydano pół miliarda złotych, wskazując palcem, kto ma zajmować się wrocławskimi odpadami.

Sycylijski straszak i doktryna szoku

Aby usprawiedliwić podpisywanie tych umów, władza posłużyła się pretekstem apokaliptycznych wizji. Od lat konsekwentnie budowano atmosferę kryzysu, strasząc mieszkańców stertami śmieci na ulicach, smrodem, plagą szczurów i zagrożeniem sanitarnym.

Na lipcowej sesji, przy okazji głosowania nad kolejną podwyżką opłat, politycy Koalicji Obywatelskiej dopełnili tej strategii wprowadzania społeczeństwa w stan szoku. Padło ostrzeżenie, żeby nie dopuścić do sytuacji „jak na Sycylii”. Kiedy politycy KO mówią, że doprowadzili do kryzysu – należy im wierzyć. Oni po prostu wiedzą, że Sycylia jest już blisko. A może chodziło o inne skojarzenia z tą wyspą – światową ikoną mafijnych powiązań biznesu i polityki?

Zagrożenie chaosem wydaje się dziś realne, a zmanipulowani mieszkańcy są bardziej gotowi uwierzyć, że niezbędne są radykalne działania. To nie był przypadek, lecz celowy, polityczny spin i niemal podręcznikowe wcielenie w życie doktryny szoku. Najpierw doprowadzono do kryzysu, pozbawiając społeczeństwo zdolności do sprzeciwu wobec niekorzystnych rozwiązań, a następnie wprowadzono w życie doktrynę „golić frajerów”. Kto dyktuje dziś te rozwiązania? Politycy KO idący pod rękę ze śmieciowym biznesem.

Nastraszyli mieszkańców. Kto i jak będzie teraz “golić frajerów”?

Od lat cel lobby śmieciowego był jeden: utrzymać Wrocław w stanie kompletnej zależności od dyktatu oligopolu rządzącego branżą na lokalnym rynku. Dzielić tort w bieżących zamówieniach z jednej strony i nie pozwolić miastu na budowę własnych kompetencji z drugiej. Doić system do granic możliwości, by tylko nie pozostawić rezerwy na niezależne ruchy ze strony miasta.

W efekcie ogłoszony właśnie przetarg ma respektować “dziedzictwo prawne” poprzedniego. Jakie to dziedzictwo prawne? Otóż prawie cała specyfikacja została napisana pod dyktando firm śmieciowych. Tak korzystne warunki nie zdarzają się codziennie w związku z tym zapewniono, że będą obowiązywać nie dwa a cztery lata. Zaskoczeni? To jeszcze nie koniec.

W interesie branży jest również w sposób trwały pozbawić miasto do zdolności odbudowy Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania. Władze deklarują, że chcą to zrobić. Ale znamy już tę historię - od lat słyszymy tę samą śpiewkę i nic się nie zmienia. Wiara w zapewnienia władz Wrocławia zaczyna przypominać objawy syndromu sztokholmskiego. Oceńmy czyny a nie słowa. A czyny doprowadziły do tego, że dla wrocławian musi być drogo a koszty nieskutecznego recyklingu muszą być przerzucone na miasto. Ostatecznie, wobec braku środków i dramatycznej sytuacji budżetowej Wrocławia - mieszkańcy będą musieli zrzucić się w opłatach na rozbudowę interesów firm odpadowych.

Co jeszcze będą chcieli nam przedstawić jako gorzkie, ale konieczne lekarstwo na wywołany przez siebie kryzys? Władze już całkiem otwarcie mówią o budowie spalarni odpadów za 1,5 mld zł, mimo że jeszcze niedawno obiecywano, że nie powstanie. Jeżeli ta wizja się ziści - domknie się system uzależnienia miasta od tego - nomen omen - śmierdzącego biznesu. Nie jest bowiem tajemnicą, że w miejskiej kasie hula wiatr i nie będziemy w stanie wyłożyć takich pieniędzy. Mówimy o dekadach uzależnienia wartych dziesiątki miliardów złotych.

O to idzie gra, ale nikt z reprezentantów władzy Wam o tym nie powie, bo wie, że to będzie jego ostatni dzień na publicznym stołku.

Kto i ile za to zapłaci?

Skutki? Wrocław ma już dziś najdroższe śmieci w Polsce spośród miast powyżej 100 tysięcy mieszkańców. Po podwyżce zapłacimy 55 zł od osoby za miesiąc, podczas gdy średnio mieszkańcy innych miast płacą około 35 zł miesięcznie. Jak to możliwe? Jedna z firm śmieciowych wyceniała usługę odbioru tony bioodpadów we Wrocławiu na 1310 zł, podczas gdy ta sama usługa kosztowała w Chrzanowie 746 zł. Innymi słowy, wrocławianie w praktyce dopłacają do cen, jakie te same firmy oferują gdzie indziej. A wrocławskie władze im na to po prostu pozwalają.

Należy się spodziewać, że kolejnym krokiem będą dalsze podwyżki. Jak duże? Ustawodawca pozwala dziś na 70 zł, ale już w przyszłym roku należy spodziewać się, że limit zostanie podniesiony do około 75 - 78 zł za miesiąc od każdej osoby,

Szczegóły tego niebywałego skoku na kasę Wrocławianek i Wrocławian opiszemy w odrębnym tekście. Na dziś napiszemy tylko, że fakty i kwoty zarabianych pieniędzy mogą przyprawić o ból głowy.

Jak bronić się przed tą grabieżą? 

Jedyną metodą, by nasze pieniądze były bezpieczne jest odsunięcie szkodników od władzy. Ludzie, którzy przez ostatnie lata pozwolili na totalne ubezwłasnowolnienie Wrocławia, zdali mieszkańców na łaskę i niełaskę śmieciowego biznesu i pozbawili ich wpływu na jedno z najważniejszych zadań własnych gminy, nie mogą sprawować dalej swoich funkcji.

Nie można tu wytyczyć wyraźnej linii pomiędzy tymi, którzy są za to odpowiedzialni a tymi, którzy tylko przyzwalali na patologie. Sprawa dotyczy najwyższych władz miasta z prezydentem i jego zastępcami włącznie. Dotyczy również radnych Rady Miejskiej Wrocławia, którzy w kluczowym momencie nie podjęli interwencji ani nie wsparli działań mających na celu zatrzymanie tego szaleństwa.

Osoby, które pograły sobie w ten sposób kosztem mieszkańców nie mogą uzdrowić patologii tego systemu, bo sami są jego częścią. A dzisiejsze zapowiedzi zdecydowanych działań to powtórzenie schematu opisanego w Doktrynie Szoku, tylko w skali Wrocławia. Nie przewidziano tylko jednego: mieszkańcy dziś mają dostęp do niezależnych mediów i analiz. Nie są pozbawieni kontaktu ze światem jak Chińczycy podczas masakrowania protestów w 1989 roku. 

Dlatego, drogi czytelniku, podaj dalej ten wpis. Zainteresuj swoich znajomych i sąsiadów wrocławską aferą śmieciową. Nie pozwól im na tę ohydną i podłą w swojej istocie manipulację.

przez admin

Rower czy motocykl? Wrocław musi uporządkować elektryczne jednoślady

Rower czy motocykl? Wrocław musi uporządkować elektryczne jednoślady

Magdalena Gajewska-Królicka

Na ulicach Wrocławia coraz częściej spotykamy pojazdy elektryczne, które trudno jednoznacznie zakwalifikować. Rower? Motorower? Hulajnoga? A może coś, co tylko z wyglądu przypomina rower, ale możliwościami jest już zupełnie innym pojazdem?

To kwestia bezpieczeństwa mieszkańców, a nie hipotetyczna dyskusja. Problem jest realny i widoczny. Na wrocławskich drogach i ścieżkach rowerowych pojawiają się elektryczne jednoślady, których parametry zdecydowanie wykraczają poza to, co powinien oferować legalny rower elektryczny. Są pojazdy wyposażone w manetki gazu, pozwalające na jazdę bez pedałowania, rozwijające znaczne prędkości i ważące zdecydowanie więcej niż klasyczny rower.

Ich użytkownicy często poruszają się jednak tak, jakby nadal jechali zwykłym rowerem. I właśnie tutaj pojawia się problem.

Nie można udawać, że każdy elektryk jest rowerem

Legalny rower elektryczny jest rowerem. Ma określone parametry, a jego silnik ma wspomagać jazdę, a nie zastępować ją w całości. Tymczasem na rynku dostępne są pojazdy, które wizualnie przypominają rowery elektryczne, choć ich możliwości znacznie wykraczają poza ustawową definicję roweru.

To nie jest niewinna różnica techniczna. Jeżeli pojazd może osiągać prędkości właściwe dla motoroweru, ma manetkę gazu i może poruszać się bez pedałowania, to nie powinien korzystać z drogi rowerowej na takich samych zasadach jak zwykły rower. Nie można mieć jednocześnie osiągów motoru i praw rowerzysty. A jednak właśnie z takimi sytuacjami spotykamy się również we Wrocławiu.

Policjanci podczas kontroli ujawniali już pojazdy, które tylko przypominały rowery elektryczne, a w rzeczywistości ze względu na swoje parametry nie spełniały wymogów przewidzianych dla rowerów. W jednym z przypadków kontrolowany jednoślad wyposażony był w manetkę przyspieszenia, nie posiadał pedałów i mógł rozwijać prędkość znacznie przekraczającą dopuszczalną dla roweru elektrycznego.

Statystyki pokazują, że problem jest realny i dotyczy również Wrocławia. Od stycznia do końca października 2025 roku na Dolnym Śląsku odnotowano 55 wypadków z udziałem użytkowników hulajnóg elektrycznych, wobec 48 w analogicznym okresie 2024 roku i 41 w 2023 roku. W samym Wrocławiu i powiecie wrocławskim w 2025 roku w wypadkach z udziałem rowerzystów zginęły dwie osoby. Jednocześnie podczas policyjnej akcji „Elektryczny Rower i Hulajnoga” na Dolnym Śląsku skontrolowano blisko 700 uczestników ruchu i ujawniono niemal 500 wykroczeń. W przypadku hulajnóg najczęściej dotyczyły one przekraczania dozwolonej prędkości i niestosowania się do sygnalizacji świetlnej. To pokazuje, że potrzebne są regularne, skuteczne kontrole - również parametrów technicznych elektrycznych jednośladów - oraz zdecydowane egzekwowanie przepisów, zanim kolejny niebezpieczny przejazd zakończy się tragedią.

Jak widać nie mamy do czynienia z hipotetycznym problemem. To dzieje się tu i teraz – na ulicach naszego miasta, a chodzi o bezpieczeństwo mieszkańców.

Droga rowerowa nie jest miejscem dla motocykli udających rowery

Wrocławianie korzystający z dróg rowerowych mają prawo oczekiwać bezpieczeństwa. Na tej samej trasie mogą spotkać się dziecko jadące swoim pierwszym rowerem, senior korzystający z legalnego e-bike'a, osoba jadąca rekreacyjnie oraz użytkownik hulajnogi.

Wszyscy mają prawo czuć się tam bezpiecznie. Nie można więc pozwalać, aby obok nich poruszały się ciężkie i szybkie pojazdy, które możliwościami przypominają motorowery, a mimo to korzystają z infrastruktury przeznaczonej dla rowerów.

Problemem jest nie tylko sprzęt, ale także zachowanie

Nielegalne lub niewłaściwie zmodyfikowane jednoślady to tylko część problemu. Drugą jest sposób, w jaki część użytkowników korzysta z miejskiej infrastruktury. Jazda po chodnikach. Przejeżdżanie przez przejścia dla pieszych. Ignorowanie sygnalizacji. Jazda pod prąd. Nadmierna prędkość. To nie są drobne przewinienia. Każde z takich zachowań może doprowadzić do wypadku.

Wrocławska policja podczas specjalnych działań kontrolnych dotyczących elektrycznych rowerów i hulajnóg ujawniła ponad sto wykroczeń. To pokazuje, że problem nie sprowadza się do kilku przypadkowych osób. Oczywiście zdecydowana większość rowerzystów i użytkowników hulajnóg korzysta z nich odpowiedzialnie. Ale właśnie dlatego nie można pozwolić, aby łamanie przepisów stało się czymś powszechnie akceptowanym.

Hulajnogi – wygodny transport, ale także problem dla pieszych

Hulajnogi elektryczne na stałe wpisały się w przestrzeń Wrocławia. Dla wielu mieszkańców są wygodnym sposobem przemieszczania się. Niestety dla pieszych ich obecność często oznacza również problemy. Hulajnogi zostawiane na środku chodnika - przy przejściach, na przystankach, w losowych  miejscach infrastruktury publicznej, w których blokują przejście.

Dla zdrowej i sprawnej osoby jest to problem. Dla osoby z niepełnosprawnością wzroku, osoby poruszającej się na wózku, seniora czy rodzica z dziecięcym wózkiem może oznaczać realną przeszkodę. Przestrzeń publiczna nie może być podporządkowana wygodzie jednego użytkownika kosztem wszystkich pozostałych. Jeżeli firma zarabia na udostępnianiu tysięcy pojazdów w mieście, musi również ponosić odpowiedzialność za to, jak te pojazdy funkcjonują w przestrzeni publicznej. Nie może być tak, że operator zarabia na każdym przejeździe, a problem źle zaparkowanych hulajnóg pozostaje problemem mieszkańców i miasta.

Inne miasta już działają

W wielu europejskich i amerykańskich miastach zasady korzystania z hulajnóg elektrycznych i rowerów współdzielonych są już ściśle regulowane. Paryż zakazał parkowania hulajnóg na chodnikach i ograniczył liczbę operatorów, Helsinki wprowadziły dynamiczne limity prędkości oraz nocne ograniczenia korzystania z hulajnóg, Oslo zmniejszyło flotę z ponad 25 tys. do ok. 8 tys. pojazdów, a Kopenhaga i Sztokholm ograniczyły liczbę operatorów. Barcelona wprowadziła wysokie mandaty za łamanie zasad, San Francisco i Seattle stosują limity flot, geofencing i rygorystyczne systemy pozwoleń, a Bruksela wymaga od operatorów szybkiego usuwania źle zaparkowanych pojazdów. Madryt, wobec nieskutecznego egzekwowania zasad bezpieczeństwa i parkowania, zdecydował się nawet zawiesić wynajem hulajnóg przez aplikacje.

Wrocław nie musi wymyślać rozwiązań od podstaw. Jak widać, w wielu miastach na Świecie zasady dotyczące hulajnóg i innych pojazdów współdzielonych są znacznie bardziej zdecydowane:

• Są obowiązkowe miejsca parkowania,
• Są ograniczenia liczby pojazdów,
• Są strefy, w których hulajnogi automatycznie zwalniają,
• Są systemy geofencingu, które uniemożliwiają zakończenie przejazdu w niedozwolonym miejscu,
• Są kary dla operatorów.

W sytuacji, gdy firma nie przestrzega zasad, może stracić możliwość prowadzenia działalności. To nie jest walka z nowoczesnością. To jest zarządzanie miastem.

Wrocław potrzebuje zdecydowanej reakcji

Dzisiaj problemem jest skuteczne egzekwowanie przepisów oraz niedostateczne odgórne działanie w celu wprowadzenia zasad. Dlatego już dzisiaj potrzebujemy regularnych kontroli elektrycznych jednośladów, szczególnie tych, których parametry budzą uzasadnione wątpliwości.

Potrzebujemy zdecydowanej reakcji na nielegalne modyfikacje.

Potrzebujemy skuteczniejszego nadzoru nad hulajnogami.

Potrzebujemy jasnych zasad parkowania.

Potrzebujemy odpowiedzialności operatorów.

Potrzebujemy również współpracy miasta, policji i straży miejskiej.

Nie można czekać, aż wydarzy się poważny wypadek, żeby zacząć traktować problem poważnie.

Bezpieczeństwo w przestrzeni publicznej powinno być ważniejsze niż wygoda użytkownika czy interes operatora… Wrocław jest miastem, w którym ludzie mają prawo korzystać z rowerów, hulajnóg i innych form nowoczesnego transportu. Ale mają też prawo do bezpiecznych chodników, dróg rowerowych i ulic. Te prawa nie powinny się wzajemnie wykluczać.

Trzeba skończyć z pobłażaniem dla pojazdów, które udają rowery, choć ich parametry wskazują na zupełnie inną kategorię. Trzeba uporządkować funkcjonowanie hulajnóg w przestrzeni publicznej. Trzeba pociągnąć operatorów do odpowiedzialności za chaos, który powstaje w związku z ich działalnością.

I przede wszystkim trzeba zacząć traktować bezpieczeństwo mieszkańców jako priorytet.

Rower elektryczny – tak!  Hulajnoga – tak! Nowoczesna mobilność – zdecydowanie tak! Ale nie może być zgody na sytuację, w której motocykl udaje rower, a chodnik staje się parkingiem dla hulajnóg. Nowoczesne miasto to nie miasto bez zasad. To miasto, które potrafi jasno wyznaczyć granice i konsekwentnie ich przestrzegać. Wrocław powinien zrobić to teraz.

przez admin

Koniec kosmicznych marzeń o ESA. Czy Wrocław potrafi żyć bez korporacyjnego mitu?

Koniec kosmicznych marzeń o ESA. Czy Wrocław potrafi żyć bez korporacyjnego mitu?

Marek Zalewski

Przegrana Wrocławia w starciu o prestiżowe centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej to coś więcej niż jednorazowy prestiżowy policzek ze strony Warszawy. To jasny sygnał, że dotychczasowy model rozwoju miasta oparty na ładnych prezentacjach, wizerunkowych sukcesach i zagranicznych biurowcach właśnie się wyczerpał.  Jeśli Wrocław chce przetrwać nadchodzące wstrząsy na rynku technologii i automatyzacji, musi pilnie porzucić korporacyjne złudzenia i zbudować most łączący zaawansowane usługi z twardym, nowoczesnym przemysłem. Czas na prawdziwy test dojrzałości.

Punkt wyjścia: Wrocław przegrywa wyścig o ESA

13 lipca 2026 roku poznaliśmy odpowiedź na pytanie, które od miesięcy elektryzowało wrocławskie środowisko naukowe, technologiczne i samorządowe: gdzie w Polsce powstanie centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej. Wrocław przegrał. O lokalizację ubiegało się siedem największych polskich miast - Gdańsk, Katowice, Kraków, Łódź, Poznań, Warszawa i Wrocław - a decyzję ogłosili wspólnie premier Donald Tusk, minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz dyrektor generalny ESA Josef Aschbacher. Nowy ośrodek, zajmujący się bezpieczeństwem kosmicznym, technologiami podwójnego zastosowania, łącznością satelitarną oraz zarządzaniem danymi i sytuacjami kryzysowymi, stanie w Warszawie. Będzie to pierwsze centrum ESA utworzone poza państwami założycielskimi Agencji i pierwsza duża placówka ESA w Europie Środkowo-Wschodniej.

Reakcja władz miasta była pojednawcza, ale i wymowna. Decyzję o lokalizacji Biura Europejskiej Agencji Kosmicznej w Warszawie przyjmujemy z szacunkiem, trudno konkurować ze stolicą, chociażby ze względu na bliskość agend państwowych - przyznał Radosław Michalski, dyrektor Departamentu Marki Miasta. To zdanie, choć wypowiedziane w tonie pogodzenia się z wynikiem, jest w istocie diagnozą strukturalną, nie przypadkiem. Wrocław nie przegrał dlatego, że zabrakło mu kompetencji naukowych czy przemysłowych. Prof. Krzysztof Sośnica z Uniwersytetu Przyrodniczego, zaangażowany w przygotowanie wrocławsko-dolnośląskiej aplikacji, podkreślał, że miasto uzyskało zdecydowane poparcie sąsiednich regionów Czech i Saksonii oraz listy poparcia od agencji kosmicznych, firm i uczelni z kilkudziesięciu krajów. Wrocław przegrał, bo w grze o prestiżowe, scentralizowane instytucje liczy się przede wszystkim bliskość władzy centralnej, a tego żadna, nawet najlepiej przygotowana, prezentacja potencjału nie zastąpi.

To dobry punkt wyjścia do szerszej rozmowy o tym, na czym Wrocław powinien dziś budować swoją przewagę gospodarczą. Bo skoro miasto z definicji nie wygrywa wyścigów o prestiżowe instytucje ulokowane tam, gdzie jest stolica, tym bardziej potrzebuje mocnej, samodzielnej bazy: przemysłu, twardych kompetencji technicznych i usług, które nie zależą od jednorazowej decyzji podejmowanej w Warszawie. Ryzykiem nie jest tylko utrata pojedynczej instytucji. Ryzykiem jest myślenie, że o pozycji gospodarczej miasta decydują głównie efektowne ogłoszenia i rywalizacja o symboliczne szyldy, a nie codzienna, żmudna praca nad tym, jakie realne kompetencje i miejsca pracy zostają na miejscu.

W poprzednim tekście pisaliśmy o końcu mitu bezpiecznych wrocławskich korporacji. Nie dlatego, że sektor nowoczesnych usług biznesowych przestał mieć znaczenie. Przeciwnie. Nadal jest jednym z najważniejszych filarów gospodarki Wrocławia. Problem polega na czymś innym: samo posiadanie dużych centrów usług nie jest już wystarczającą strategią rozwoju miasta.

Wrocław musi dziś zadać bardziej precyzyjne pytanie. Nie tylko: ilu inwestorów przyciągamy? Ale też: jakie kompetencje zostają w mieście, jakie miejsca pracy są odporne na automatyzację i czy lokalna gospodarka potrafi przestawić ludzi z wygaszanych procesów do sektorów, które będą realnie rosły?

Sektor usług idzie w górę. To dobra wiadomość, ale nie pełna odpowiedź

Trzeba uczciwie powiedzieć: sektor BSC, czyli centrów usług biznesowych, nie stoi w miejscu. Polska, w tym Wrocław, od lat przesuwa się w górę łańcucha wartości. Coraz mniej chodzi wyłącznie o proste księgowanie faktur, rutynowe procesy finansowe czy administracyjne back office. Coraz większe znaczenie mają IT, analityka danych, cyberbezpieczeństwo, inżynieria, automatyzacja, zarządzanie procesami i wybrane funkcje R&D.

To jest istotna zmiana. Oznacza, że Wrocław nie jest już wyłącznie miejscem taniej pracy biurowej dla zagranicznych central. W coraz większym stopniu staje się lokalizacją bardziej zaawansowanych kompetencji. Taki kierunek jest korzystny, bo zwiększa wartość pracy wykonywanej w mieście i zmniejsza ryzyko prostego przeniesienia części usług do tańszej lokalizacji.

Ale tu pojawia się zastrzeżenie. Awans w łańcuchu wartości nie usuwa ryzyka. On je tylko zmienia.

Po pierwsze, IT także nie jest nietykalne. Sztuczna inteligencja nie zastępuje całych zawodów z dnia na dzień, ale zmienia popyt na kompetencje. Najbardziej zagrożone nie muszą być wszystkie stanowiska informatyczne, lecz te, które opierają się na powtarzalnych zadaniach, prostym wsparciu, podstawowym testowaniu, administracji systemowej, obsłudze narzędzi i zadaniach juniorskich. Rynek nie musi zwalniać tysięcy osób od razu. Wystarczy, że ograniczy rekrutacje na wejściowe stanowiska, a to już zmienia ścieżkę kariery młodych ludzi.

Po drugie, R&D brzmi dobrze w prezentacjach, ale nie każde R&D oznacza lokalną innowacyjność. Jeżeli centrum badawczo rozwojowe działa w Polsce, ale własność intelektualna, komercjalizacja i najważniejsze decyzje pozostają za granicą, to miasto zyskuje miejsca pracy i kompetencje, ale niekoniecznie pełną wartość gospodarczą. Wrocław powinien więc wspierać R&D, ale nie mylić obecności zagranicznego centrum z budową własnej, lokalnej gospodarki innowacyjnej.

Kraków pokazuje, że problem nie jest tylko wrocławski

Warto spojrzeć na Kraków, bo to naturalny punkt porównania dla Wrocławia. Tam również przez lata sektor usług biznesowych był jednym z symboli sukcesu. Dziś lokalny rynek pracy staje się bardziej selektywny. Stopa bezrobocia w Krakowie formalnie nadal pozostaje jedną z najniższych w Polsce (2,5-2,8 proc. na przełomie 2025 i 2026 roku), ale pod tym spokojnym wskaźnikiem kryje się wyraźne pogorszenie. Według raportu „Krakowskie Obserwatorium Rynku Pracy” Grodzkiego Urzędu Pracy, na koniec września 2025 roku liczba zarejestrowanych bezrobotnych wzrosła o 22,9 proc. rok do roku, a w grupie do 30. roku życia aż o 37,7 proc. W tym samym okresie (I-IX 2025) liczba pracowników zgłoszonych do zwolnień grupowych wzrosła o 80,4 proc. rok do roku, do 3903 osób. Krakowski urząd pracy oraz eksperci rynku wskazują częściowo na zmiany legislacyjne w zasadach rejestracji bezrobotnych jako czynnik zawyżający dynamikę, ale skala wzrostu wśród najmłodszych pracowników i rosnąca liczba zwolnień grupowych trudno wytłumaczyć wyłącznie statystyką.

To jest ważna lekcja. Miasto może jednocześnie mieć dobre ogólne wskaźniki i narastające problemy w konkretnych segmentach rynku pracy. Niskie bezrobocie nie wyklucza trudności osób młodych, pracowników administracyjnych, juniorów, specjalistów od prostych procesów biurowych czy osób z kompetencjami dopasowanymi do jednego typu korporacyjnej organizacji.

Wrocław powinien wyciągnąć z tego wniosek wcześniej, nie dopiero wtedy, gdy lokalne dane zaczną wyglądać podobnie.

Przemysł wraca jako temat strategiczny

W debacie o Wrocławiu przez lata dominował język usług, biur i talentów. Przemysł był traktowany często jako coś mniej nowoczesnego. To błąd.

Nowoczesny przemysł, szczególnie przemysł obronny, elektroniczny, energetyczny, inżynieryjny i podwójnego zastosowania, może być dla regionu jednym z najważniejszych stabilizatorów rynku pracy. Nie chodzi o sentymentalny powrót do gospodarki kominów i hal produkcyjnych. Chodzi o przemysł wysokiej wartości, który łączy produkcję, inżynierię, serwis, elektronikę, oprogramowanie i logistykę.

Pod Wrocławiem widać już takie sygnały. W podwrocławskiej Czernicy, w wyniku połączenia PIT-RADWAR S.A. i Wojskowych Zakładów Łączności nr 2, powstaje Dolnośląskie Centrum Produkcyjno-Serwisowe Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Inwestycja o wartości ponad 300 mln zł, realizowana w latach 2024-2027, ma zwiększyć zdolności produkcyjne i serwisowe zakładu, m.in. w zakresie systemów łączności taktycznej na licencji L3Harris. Zatrudnienie ma wzrosnąć o 250 proc.: z obecnych ok. 170 specjalistów do docelowo blisko 270 osób, częściowo dzięki środkom z unijnego programu SAFE. Jelcz podpisał 5 marca 2026 roku z Polską Grupą Zbrojeniową umowę inwestycyjną o wartości ponad 756 mln zł (dokładnie 756 090 000 zł, ze środków Funduszu Inwestycji Kapitałowych) na budowę nowej fabryki w podwrocławskich Miłoszycach i zwiększenie zdolności produkcyjnych. Docelowo, do 2030 roku, ma to pozwolić na wzrost produkcji nawet do 1600-1800 pojazdów rocznie we wszystkich zakładach spółki, wobec obecnych ok. 500 sztuk rocznie. W Raciborzu, w halach po Rafako, na mocy porozumienia PGZ, Agencji Rozwoju Przemysłu i Jelcza z października 2025 roku, przygotowywana jest produkcja związana z Jelczem i sektorem obronnym.

To są miejsca pracy innego typu niż klasyczne BSC. Wymagają spawaczy, monterów, elektroników, automatyków, logistyków, inżynierów, projektantów, specjalistów jakości, zakupowców, programistów systemów wbudowanych i ludzi od zarządzania złożoną produkcją. Innymi słowy, to nie jest alternatywa wobec kompetencji nowoczesnych usług, tylko ich możliwe uzupełnienie.

Właśnie tutaj Wrocław powinien szukać swojej przewagi: w połączeniu usług biznesowych, kompetencji technologicznych, uczelni technicznych i przemysłu wysokiej wartości.

Volvo jako lekcja, nie jako anegdota

Przykład Volvo pokazuje, dlaczego ta dyskusja jest ważna, choć trzeba go osadzić we właściwym czasie. Decyzję o zamknięciu wrocławskiej fabryki zabudów autobusowych Volvo Buses ogłoszono w marcu 2023 roku, a produkcję wygaszono do pierwszego kwartału 2024 roku. Zmiana modelu biznesowego w Europie dotknęła około 1500 miejsc pracy we Wrocławiu. Firma zadeklarowała wówczas wsparcie dla pracowników oraz sprzedaż nieruchomości przy ul. Mydlanej szwedzkiemu Vargas Holding, który zapowiedział zatrudnienie części załogi i uruchomienie w tym miejscu innej działalności (m.in. produkcji pomp ciepła). Pozostałe wrocławskie oddziały Grupy Volvo, zatrudniające ponad 2100 osób w obszarach R&D, IT i usług finansowych, nie zostały objęte decyzją.

Sam fakt sprzed ponad dwóch lat pozostaje jednak istotny jako ilustracja mechanizmu: Wrocław utracił ważną część kompetencji produkcyjnych w branży autobusowej.

Gdy miasto traci zaawansowaną produkcję, traci nie tylko etaty. Traci doświadczenie zespołów, kulturę techniczną, sieci dostawców, praktyczną wiedzę produkcyjną i możliwość łączenia przemysłu z usługami inżynieryjnymi.

A takich kompetencji nie odbudowuje się prostą kampanią promocyjną.

Wrocław potrzebuje mostu między usługami a przemysłem

Nie chodzi o to, aby przeciwstawiać korporacje przemysłowi. To byłby fałszywy podział. Nowoczesna gospodarka potrzebuje obu elementów. Centra usług mogą dostarczać kompetencji z zakresu finansów, zakupów, compliance, analizy danych, IT, zarządzania projektami i automatyzacji. Przemysł daje natomiast twarde zakorzenienie gospodarcze, długie łańcuchy dostaw, miejsca pracy techniczne i zdolność tworzenia realnych produktów.

Dlatego Wrocław powinien zacząć myśleć o rynku pracy nie jako o zbiorze osobnych branż, lecz jako o systemie przepływu kompetencji. Pracownik centrum usług nie musi na zawsze pozostać pracownikiem centrum usług. Osoba z doświadczeniem w zakupach, jakości, analizie danych, logistyce albo zarządzaniu procesami może być bardzo cenna w przemyśle obronnym, energetycznym, automotive, elektronice czy produkcji specjalistycznej. Ale taki przepływ nie wydarzy się sam.

Potrzebne są programy przekwalifikowania, współpraca uczelni z firmami, aktywna rola miasta, lepsze dane o ryzykach sektorowych i poważniejsze potraktowanie technicznych zawodów średniego szczebla. Wrocław powinien przestać myśleć wyłącznie w kategoriach „biura kontra fabryki”. Przyszłość leży raczej w połączeniu: biuro projektujące, analizujące i automatyzujące procesy oraz zakład, który rzeczywiście coś produkuje, serwisuje i rozwija.

Środa Śląska-Miękinia: sukces, który trzeba mierzyć w czasie

W tym kontekście warto spojrzeć także na Park Przemysłowy Środa Śląska-Miękinia. Ogłoszenie wyboru tej lokalizacji przez tajwańskie środowisko firm zrzeszonych wokół TEEMA zostało przedstawione jako jeden z największych sukcesów inwestycyjnych Dolnego Śląska ostatnich lat. I rzeczywiście, potencjał jest duży. Mówimy o terenach przygotowywanych wcześniej pod projekt Intela, o bliskości Wrocławia, autostrady A4, dróg S3 i S5 oraz o możliwości przyciągnięcia firm z obszaru elektroniki, elektromobilności, serwerów AI, komponentów i technologii przemysłowych.

Ale właśnie dlatego trzeba oddzielić komunikat promocyjny od realnej polityki gospodarczej.

Na razie wiemy, że tajwańskie firmy wskazały lokalizację i że projekt ma mieć charakter parku technologicznego, a nie jednej fabryki. Wiemy także, że w przestrzeni publicznej pojawiają się bardzo duże liczby: dziesiątki tysięcy miejsc pracy, miliardowe inwestycje, a nawet wizja technologicznego miasta. Nie wiemy jednak jeszcze wystarczająco dużo o harmonogramie, etapowaniu inwestycji, pierwszych konkretnych inwestorach, strukturze zatrudnienia, poziomie wynagrodzeń i tym, ile miejsc pracy powstanie w najbliższych trzech, pięciu latach, a ile jest raczej wizją dekady lub dłuższego horyzontu.

To rozróżnienie jest kluczowe. Dla mieszkańca Wrocławia, Środy Śląskiej, Miękini czy okolicznych gmin nie wystarczy informacja, że „kiedyś” może powstać kilkadziesiąt tysięcy miejsc pracy. Ważne jest, kiedy powstaną pierwsze realne etaty, jakiego typu będą to stanowiska, czy region ma kadry techniczne, czy powstaną programy szkoleniowe i czy lokalne firmy staną się częścią łańcucha dostaw, czy tylko zapleczem logistycznym i usługowym dla zewnętrznych graczy.

Podobnie trzeba ostrożnie traktować samą „tajwańskość” projektu. TEEMA jest organizacją branżową zrzeszającą firmy, a nie jednym inwestorem budującym jedną fabrykę według jednego harmonogramu. To może być zaleta, bo taki model pozwala tworzyć ekosystem kilku lub kilkunastu przedsiębiorstw. Ale jest też ryzyko: dopóki nie znamy listy firm, zakresu produkcji i realnych zobowiązań inwestycyjnych, trudno ocenić, ile w tym twardej inwestycji, a ile strategicznego pozycjonowania Polski i Dolnego Śląska w rozmowach z tajwańskim przemysłem.

Wrocław i region powinny więc cieszyć się z tej szansy, ale nie powinny jej przedwcześnie konsumować politycznie. Po doświadczeniu z Intelem wiemy już, że nawet wielkie zapowiedzi technologiczne mogą zostać wstrzymane albo zmienione. Dlatego projekt w Środzie Śląskiej-Miękini powinien być oceniany według konkretnych wskaźników: rozpoczęcia budowy, podpisanych umów z firmami, pierwszych pozwoleń, wartości nakładów, liczby etatów w pierwszych etapach, udziału polskich dostawców i współpracy z uczelniami technicznymi.

Jeżeli ten projekt rzeczywiście przejdzie z fazy zapowiedzi do fazy przemysłowej realizacji, może stać się ważnym elementem nowej gospodarczej odporności regionu. Ale sukcesem nie będzie samo ogłoszenie inwestycji. Sukcesem będzie dopiero trwały ekosystem produkcji, inżynierii, dostawców, serwisu, R&D i dobrze płatnych miejsc pracy.

Czas na prawdziwy test dojrzałości

Sektor usług biznesowych we Wrocławiu rzeczywiście przesuwa się w górę łańcucha wartości. To dobra wiadomość. Ale nie może być alibi dla braku szerszej strategii gospodarczej.

IT może być pod presją automatyzacji. R&D nie zawsze oznacza lokalną własność innowacji. Rynek pracy staje się bardziej selektywny. Przemysł przetwórczy nie ma dziś łatwej koniunktury, ale właśnie dlatego inwestycje w przemysł wysokiej wartości, szczególnie obronny, energetyczny i technologiczny, powinny stać się dla Wrocławia ważnym tematem strategicznym.

Miasto nie powinno wybierać między korporacjami a przemysłem. Powinno budować odporność przez ich połączenie. Przegrana w wyścigu o centrum ESA to przypomnienie, że nie każdą kartę rozdaje Wrocław, ale to właśnie dlatego twarda, samodzielna baza gospodarcza, a nie kolejne prestiżowe ogłoszenia, powinna być priorytetem.

Wrocław będzie silny nie wtedy, gdy będzie miał tylko dużo miejsc pracy w biurach. Będzie silny wtedy, gdy będzie miał gospodarkę zdolną do zmiany: z usług prostych do zaawansowanych, z administracji do technologii, z analizy danych do produkcji, z korporacyjnego back office do realnych kompetencji przemysłowych.

To jest prawdziwy test dojrzałości miasta.

przez admin

Śmieciowy chaos, polityczne stołki i zdrada mieszkańców: Prawda o wrocławskiej koalicji władzy

Śmieciowy chaos, polityczne stołki i zdrada mieszkańców: Prawda o wrocławskiej koalicji władzy

Po tej sesji wszystko jest jasne - nikt nie powinien mieć wątpliwosci na kogo spada odpowiedzialność za podwyżki śmieci - na Koalicję Obywatelską funkcjonującą w triumwiracie Jacek Sutryk – Grzegorz Schetyna – Michał Jaros. Do końca kadencji ten triumwirat ograbi mieszkańców z dodatkowego pół miliarda złotych.

Koalicja Obywatelska przeciwko obywatelom

Partia z nazwy obywatelska wystąpiła przeciwko obywatelom. Najpierw jej człowiek Michał Młyńczak pod rękę z jej wychowankiem – Pawłem Karpińskim zgotowali mieszkańcom chaos w systemie zagospodarowania odpadów. Potem dali im sowite nagrody i znakomicie płatne posady. Potem radni KO przypieczętowali proces głosując jak jeden mąż za grabieniem mieszkańców.

Nie ma najmniejszych wątpliwości, że KO zapłaci wysoką cenę polityczną za śmieciowy chaos. Mimo to – politycy tej formacji zdecydowali się żyrować skandaliczną podwyżkę? Dlaczego? Gołym okiem widać, że musiało dojść do pewnego rodzaju układu, targu. I czas by wzięli za to odpowiedzialność.

Posady, złote spadochrony i zakulisowe układy

Jeżeli gotowi byli za to zapłacić to co uzyskali w zamian? Co tym razem położono na szczękach targowiska, w które zamieniono wrocławską Radę Miejską? Co będzie gdy okaże się, że część niezależnych radnych, którzy domagali się podniesienia standardów rządzenia oczekiwało po prostu stołków dla siebie? A co jeśli ceną za zgodę na grabienie mieszkańców była wiceprezydentura i wiceprezesura (bez konkursu!) dla wrocławskich Mateuszy, choć coraz więcej osób porównuje ich do postaci Dawida Kacprzyka z warszawskiego Szpitala Południowego? Wrocławskie Mateusze-Dawidki zdobywają władzę, zarabiają nawet do 400 000 zł rocznie, choć nie mają do tego niezbędnych kompetencji. A odwołani wiceprezydenci dostali w zamian za kompromitowanie miasta i chaos… olbrzymie nagrody i złote spadochrony, na których zlecieli do miejskich spółek na funkcje dające im podobne, olbrzymie pieniądze.

Tymczasem finanse Wrocławia są w katastrofalnym stanie i na kolesi trzeba znaleźć pieniądze. Dlatego znowu sięgnęli do kieszeni mieszkańców i znowu podnieśli koszty życia najgorzej sytuowanym. Gdzie wówczas był podwójny szef KO, Michał Jaros? Czy formacja, którą kieruje w regionie i w mieście nie ma żadnych zastrzeżeń do polityki śmieciowej w mieście? Dlaczego radni z nim kojarzeni przestali dystansować się od jawnie antyobywatelskich decyzji miasta?

Kiedyś obowiązywała narracja, że za całe urzędowe zło odpowiadała Renata Granowska. Została jednak wyrzucona z partii i z urzędu. Dziś już nie ma na kogo zrzucić winę. Czy zatem mieszkańcy odczuli zmiany na lepsze?

Przeciwnie. Koalicja Obywatelska we Wrocławiu poszła na wojnę z obywatelami. Wbrew obietnicom. Wbrew zapowiedziom. Wbrew standardom i logice. Ale z olbrzymimi korzyściami dla niektórych członków partii władzy. Których? Nietrudno dostrzec kto szykuje się do przejęcia kolejnych stołków i robienia znakomitych interesów kosztem miasta. Miało być lepiej. A jest tak samo, tylko przekazano złotą pałeczkę w partyjnej sztafecie władzy nowym-starym politykom.

Ucieczka z pola bitwy: Gest Piłata i pęknięcia w Lewicy

A tej, kolejnej już zdrady wyborcy Koalicji Obywatelskiej nie zapomną. Wiedzieli o tym radni KO – Maciej Zieliński, Krzysztof Zalewski i Joanna Pieczyńska, którzy na kluczowe głosowanie nie dotarli. Wykonali gest Piłata, który ostatecznie nie przełoży się na złagodzenie społecznego gniewu.

Podobny gest wykonało dwóch radnych Lewicy – Dominik Kłosowski i Robert Maślak, który niemal wybiegał z Sali Sesyjnej przed głosowaniem podwyżek. Nie jest tajemnicą, że spoistość tego klubu wisi na włosku. Paradoksalnie to część starszych działaczy próbowało zablokować podwyżki opłat. Okazało się, że są jednak w klubie w mniejszości a stołki kolesi są zbyt cenne, by narazić je na szwank. Dlatego zamiast stanąć w obronie najgorzej sytuowanych mieszkańców – uciekli z pola bitwy.

Sprawa może zakończyć się głębszym podziałem, gdyż tajemnicą poliszynela jest, że starsi działacze nie zgadzają się na przyjmowanie politycznych spadów z KO w postaci Roberta Suligowskiego i Sławomira Czerwińskiego. Znają starą zasadę polityki, że jeżeli ktoś raz zdradził – będzie zdradzał w przyszłości. Bracia twix jak się mówi o tym komediowo-dramatycznym duecie najpierw zdradzili wyborców żyrując rządy Jacka Sutryka, później zdradzili Michała Jarosa, któremu zawdzięczali wszystko a i tak dogadali się ze skompromitowaną Granowską, teraz zdradzili KO. Nie z powodów ideowych, nie dla realizacji obiecanego programu. Dlatego, bo ten jeden raz KO, po serii kompromitacji związanych z reformą osiedlową, chciało uratować choć resztki swojej wiarygodności i nie poparło deformatorskich zamierzeń duetu, który najpierw był zielony a teraz jest czerwony.

Czy klub w takiej konfiguracji utrzyma się długo? Czy wobec ewidentnej zmiany układu sił prezydent Ryszard Kessler utrzyma swoje stanowisko, na które wielu młodych działaczy i działaczek ostrzą sobie zęby? Jak to mawiał klasyk – czas pokaże. Ale może pokazać bardzo niedługo.

Pasmo podwyżek i arogancja wrocławskich elit

Politycy KO i Lewicy przehandlowali interesy mieszkańców tak jak to zwykle robili. Wmawiali ludziom, że to w ich interesie. Że to odpowiedzialna decyzja. Straszyli, że miasto może przestać funkcjonować. Próbowali zmienić temat dyskusji na spór między PiS a KO. Próbowali po raz kolejny opowiadać bajeczkę o budowie własnych kompetencji. Zapomnieli już, że dokładnie taką samą opowiadali 3,5 roku temu przy poprzedniej podwyżce a nie zrobili tym czasie nic. Zamiast zmieniać na lepsze – jeszcze bardziej zepsuli system. Ty, obywatelu za to zapłacisz. A oni będą taplać się w luksusach za Twoje pieniądze.

Tak samo było z podwyżkami opłat za parkowanie, za wodę, zamieszkania komunalne, przy podnoszeniu opłat za wstęp do ZOO i Aquaparku, czy kolejnych podwyżkach w TBS. Podobnie było przy służalczym realizowaniu interesów ulubionych władzy deweloperów – oczywiście kosztem jakości życia mieszkańców.

Podobnie przy finansowaniu sportu i ekskluzywnych zagranicznych wycieczek. I zatrudnianiu armii kolesi po linii partyjnej. Ty, obywatelu, płać, popieraj i nie zadawaj głupich pytań. Oni, wrocławska elita, nie tylko zadbają o to, by na ich władzy zarabiał kto trzeba. Powiedzą Ci też, jak masz żyć, by im wygodniej było realizować swój plan.

Czas na rozliczenia: Biała księga wrocławskich patologii

Koniec bezkarności. Teraz, gdy emocje nieco opadły czas na organiczną pracę. Dlatego zaproponowałem utworzenie białej księgi naruszeń, bezeceństw i marnotrawstwa dobra wspólnego we Wrocławiu. To nasze dobro, które jest rozkradane przez polityków i ich zauszników. Księga musi być tworzona w szerokim porozumieniu i stanowić punkt wyjścia do rozliczenia tej władzy.

Powinna zawierać wszystkie przypadki łamania zasad i krzywdzenia mieszkańców. Od najdrobniejszego do największego – by wszyscy zobaczyli jak olbrzymia jest skala patologii, które toczą miasto niczym złośliwy nowotwór.

Mamy już pierwsze zgłoszenia od organizacji społecznych, politycznych i od zwykłych mieszkańców. Wszystkich zainteresowanych współtworzeniem tej księgi – zapraszamy do kontaktu – działanie nadejdzie szybciej niż się spodziewacie.

Fot. FB Biuro Prasowe UM Wrocławia

przez admin

Referendum nie jest celem samym w sobie. Jak uratować miasto przed kryzysem?

Referendum nie jest celem samym w sobie. Jak uratować miasto przed kryzysem?

Piotr Uhle

Stan naszego miasta z każdym miesiącem pogarsza się na tyle, że wymaga to podjęcia stanowczych działań naprawczych. Zanim jednak po raz trzeci we Wrocławiu narodzi się inicjatywa referendalna, musimy chłodno ocenić sytuację i nasze siły. Bo referendum nie jest celem samym w sobie. To środek do uratowania miasta przed zepsutymi politykami.

SOS Wrocław jest środowiskiem ludzi, których połączyła troska o miasto. Chcemy uratować nasz ukochany Wrocław przed degradacją i pogorszeniem jakości życia mieszkańców. Naszą misją jest odzyskać miasto dla mieszkańców, bo prezydent i Rada Miejska Wrocławia przestali ich reprezentować. Zamiast tego – reprezentują interesy partyjniaków i grup interesu.

Jak władza ignoruje głos mieszkańców

Obywatele mają wiele narzędzi, którymi mogą wpływać na miasto. Mogą się publicznie wypowiadać na absolutoryjnej sesji Rady Miejskiej, mogą domagać się od władz dotrzymywania obietnic, mogą brać udział w konsultacjach społecznych, mogą pisać wnioski i petycje, mogą pisać projekty obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych. Mogą głosować w budżecie obywatelskim czy też partycypować w Programie Inicjatyw Lokalnych.

Każda z tych procedur zawiodła. Mieszkańcy na sesji Rady nazywani byli przez ważnego urzędnika pajacami. Słowo dane przez władzę warte jest tyle co nic – pokazała to kpina z konkursów na prezesów i wiceprezesów spółek miejskich. Głosy mieszkańców w konsultacjach społecznych są lekceważone. Wnioski, skargi i petycje – odrzucane jak w przypadku programu Rewitalizacja TERAZ. Obywatelskie inicjatywy uchwałodawcze są odrzucane jak w przypadku uchwały Wrocław przeciw patodeweloperom. Głosowanie w budżecie obywatelskim bada prokuratura, bo głosować miały osoby w wieku ponad 200 lat. A Programem Inicjatyw Lokalnych władza manipuluje, gdy tylko nie chce realizować konkretnej inwestycji.

Z narzędzi demokratycznych pozostaje zatem tylko referendum. Nie jest ono jednak celem samym w sobie. Jest środkiem do osiągnięcia celu. Mamy unikatowe doświadczenia z poprzednich prób oraz sojuszniczych sił samorządowych z innych miast Polski. Aby rozpocząć tego typu działania trzeba dokładnie wsłuchać się w tętno społecznych emocji miasta.

Dlatego nie palimy się by natychmiast i za wszelką cenę rozpoczynać zbiórkę podpisów. Dostrzegamy bardzo poważne powody, by taki proces zorganizować, jednak trzecie podejście ma sens tylko wtedy, gdy będzie miało realne szanse powodzenia.

Poważne błędy i władza, która sama generuje konflikt

Obserwując to, co dzieje się w zarządzaniu miastem, trudno nie zauważyć narastających problemów. Prezydent w Ratuszu realnie pracuje niewiele, a jego zastępcy skupiają się na podróżach po świecie i uprawianiu polityki, zamiast na realnym rozwiązywaniu spraw wrocławian. Działania doraźne nie mogą jednak na dłuższą metę zastępować rzetelnej, codziennej pracy.

Paradoksalnie, to właśnie obecna władza swoimi decyzjami robi najwięcej, by doprowadzić do społecznego buntu. To nie mieszkańcy czy organizacje pozarządowe szukają konfliktu – on jest budowany odgórnie. Przykłady można mnożyć: kontrowersje wokół spalarni, powszechne kolesiostwo, bezwstydne łamanie wyborczych obietnic czy ograniczanie ludziom prawa do wypowiedzi.

Trudno o zaufanie, gdy dochodzi do tak kuriozalnych sytuacji, jak ta, gdy deweloper reprezentował prezydenta przed Radą Miejską. Coraz częściej mamy też do czynienia z retoryką, w której Jacek Sutryk wskazuje "obywateli gorszego sortu", co pogłębia tylko podziały w mieście. I nie pomaga mu w tym ciążący na nim akt oskarżenia za korupcję i oszustwa.

Chłodna kalkulacja: czy mamy siły na referendum?

Stawka jest najwyższa – odzyskanie miasta spod rządów partyjniaków i grup interesu. Zwracamy na to uwagę od dłuższego czasu i rzeczywistość tylko te obserwacje potwierdza – nie tylko w postaci wspomnianego dewelopera ale również szeroko zakrojonej akcji Prokuratury Krajowej i CBA w aferze śmieciowej.

Mimo tych wszystkich uchybień, musimy zadać sobie pytanie: czy to już moment na referendum? Referendum nie jest bowiem celem samym w sobie – jest jedynie narzędziem, i to niezwykle wymagającym do skutecznego wykorzystania.

Znamy realia i wiemy, że kolesiom z magistratu nie podoba się krytyka, dlatego próbują nas i innych aktywistów zastraszać. Wiemy, że rzeczywistość demokracji i wolności jest daleka od ideału. Wiemy, że natychmiast znajdzie się wielu dyspozycyjnych względem władzy menedżerów medialnych. Zrobią wiele, by ruchy obywatelskie zmarginalizować, wyśmiać, sprowadzić na margines. Widzieliśmy to we Wrocławiu, widzieliśmy w Krakowie. Na temat tego ostatniego KRRiTV przygotowała cały raport, nie zostawiając na prorządowych mediach suchej nitki.

Zanim podejmiemy decyzję czy ponownie wyjść na ulice, musimy mieć pewność, że ta akcja nie zakończy się fiaskiem. Uważnie analizujemy sytuację w innych miastach i po wydarzeniach w Krakowie, rozmawiamy o referendum w naszym mieście, ale z dużą dawką ostrożności.

Fundamenty gospodarki miejskiej wymagają naprawy

Sama zmiana na stanowisku prezydenta nie uzdrowi natychmiast miejskich finansów i usług. Kluczowe obszary funkcjonowania Wrocławia wymagają systemowej przebudowy. Zła polityka śmieciowa nie może bezkarnie drenować naszych kieszeni. Skala zaniedbań jest ogromna, o czym świadczy pół miliarda złotych wydane bez przetargu na śmieci i ponad 400 dni paraliżu – sprawa, w której większość Jacka Sutryka w Radzie Miejskiej powiedziała wprost: nie ma czego badać.

Do tego dochodzi polityka kadrowa i finansowa w spółkach miejskich, która coraz bardziej przypomina zamknięty układ. Wszyscy pamiętamy sytuację, w której byli wiceprezydenci dostali przed zwolnieniem olbrzymie nagrody, a chwilę później znaleźli intratne posady w miejskich spółkach, na stanowiskach stworzonych wprost dla nich.

Jednocześnie KO straciła ambicję by sytuację we Wrocławiu radykalnie poprawić – zamiast tego stworzono stanowisko wiceprezesa Agencji Rozwoju Aglomeracji Wrocławskiej specjalnie dla Mateusza Jędrachowicza – zausznika partyjnej władzy. Wszyscy ci ludzie będą zarabiali dziesiątki tysięcy złotych miesięcznie a zwykły mieszkaniec nie będzie miał z tego żadnej korzyści.

To jaskrawy dowód na to, jak bardzo odklejona od problemów zwykłych ludzi jest dzisiejsza elita wrocławska, co widać szczególnie ostro w referendalnym świetle. By to zmienić potrzebujemy pewnego minimum programowego, które odpowie na potrzeby i obserwacje mieszkańców.

Najpierw ogólnomiejska debata

Aby trzecia inicjatywa miała rację bytu, to sami mieszkańcy muszą jednoznacznie wyrazić opinię, że mają dość tej nieudolności i zepsuciu. Decyzja o uruchomieniu procedury musi wynikać z oddolnej, powszechnej potrzeby, a nie z ambicji poszczególnych osób.

Zanim jednak podejmiemy kroki formalne, to, w jaki sposób chcemy obronić sprawy wrocławian, powinno być przedmiotem szerokiej, ogólnomiejskiej debaty. Musimy wypracować wspólną wizję naprawy miasta. Prawdziwym testem naszej dojrzałości będzie odpowiedź na pytanie, czy jako obywatele potrafimy się zjednoczyć i odzyskać nasze miasto z rąk polityków. Dopiero gdy będziemy gotowi na tę debatę i pewni naszych sił, przyjdzie czas na ostateczne decyzje.

I chciałbym aby ten tekst został potraktowany do zaproszenia do takiej debaty.

przez admin

Jacek Sutryk wskazuje obywateli gorszego sortu

Jacek Sutryk wskazuje obywateli gorszego sortu

Piotr Uhle

Słuchając wystąpienia Jacka Sutryka podczas uroczystej sesji Rady Miejskiej Wrocławia na Święto Wrocławia, trudno oprzeć się wrażeniu, że mieszkańcy mają do czynienia ze schyłkowym aktem władzy głęboko wyobcowanej i zamkniętej w murach własnego samozadowolenia. Pod płaszczykiem troski o starożytną ideę polis i arystotelesowską eudajmonię, prezydent zaprezentował klasyczną retorykę oblężonej twierdzy. Zamiast dialogu dostaliśmy podział na posłusznych poddanych oraz „pseudo-obywatelskie, radykalne grupy”, których jedynym celem ma być rzekomo „przejęcie władzy”. Taka bezczelna, pełna pychy narracja człowieka, który zaczął mylić samorządność z własnym stanem posiadania, wymaga twardej odpowiedzi.

Miejski urząd certyfikacji obywatelskości

Kto dał Jackowi Sutrykowi prawo do arbitralnego decydowania o tym, kto we Wrocławiu jest pełnoprawnym obywatelem, a kto zasługuje jedynie na miano „pseudo-obywatela”? Kto postawił go w roli miejskiego urzędu certyfikacji, który wskazuje palcem: ten mieszkaniec jest prawdziwy, a ten fałszywy? Prezydent chętnie mówi o wspólnocie, ale w jego ustach staje się ona strukturą wyłącznie dla wybranych, klakierów i tych, którzy nie psują nastroju na oficjalnych uroczystościach. Choć wyciera sobie usta klasycznymi pojęciami, jego rozumienie polis jest całkowicie wypaczone. Dla niego ideałem jest miasto bez sporu, bez kontroli i bez trudnych pytań.

Prawdziwe społeczeństwo obywatelskie istnieje właśnie po to, by patrzeć władzy na ręce – zwłaszcza wtedy, gdy tej władzy się to nie podoba. Sutryk natomiast krytykę zwalcza, etykietuje i próbuje delegitymizować. To nie przypadek, że w ostatnich dniach stowarzyszenie SOS Wrocław opisywało wysyłane przez urzędników pisma przedprocesowe, mające charakter klasycznych SLAPP-ów (działań kneblujących krytykę). Teraz do logiki zastraszania przez kancelarie prawne doszedł język pogardy z oficjalnej mównicy.

Historia uczy, że taka ślepota bywa dla rządzących zgubna. Dokładnie taką samą drogą – przepełnioną wyobcowaniem i niezasłużonym poczuciem wyższości – kroczył prezydent Bronisław Komorowski tuż przed swoją porażką wyborczą w 2015 roku. On również wskazywał, kto mieści się w jego definicji społeczeństwa, a kto nie. Dziś Jacek Sutryk brzmi identycznie. Obywatele nie potrzebują jednak jego certyfikatu przyzwoitości, by decydować o swoim mieście.

Mit „silnego mandatu społecznego” w świetle liczb

W swoim przemówieniu prezydent bez mrugnięcia okiem pouczał radnych i mieszkańców o konieczności podejmowania niepopularnych decyzji, zasłaniając się „silnym mandatem”. Warto zdjąć te propagandowe okulary i sprawdzić oficjalne dane Państwowej Komisji Wyborczej (PKW).

W wyborach samorządowych w 2024 roku, startując jako lider listy do Rady Miejskiej (Okręg nr 4), Jacek Sutryk uzyskał zaledwie 2 822 głosy – wynik więcej niż przeciętny jak na urzędującego włodarza. W pierwszej turze wyborów prezydenckich zdobył co prawda 80 585 głosów (34,33%), ale ostateczną wygraną musiał wymęczyć dopiero w dogrywce. Co ważniejsze, kredyt zaufania legł w gruzasz już rok później. Jak informowała PAP, w pierwszej inicjatywie referendalnej SOS Wrocław zebrało pod wnioskiem o odwołanie prezydenta około 35 tysięcy podpisów. W drugim podejściu, według Radia Wrocław, było to ponad 20 tysięcy. Choć z przyczyn formalnych do referendum nie doszło, skala tej dwukrotnej mobilizacji mieszkańców to potężny proces społeczny, którego rozsądna władza nigdy by nie zlekceważyła. Mandat wyborczy daje prawo do rządzenia, ale nie daje licencji na pogardę i uciszanie krytyków.

Festiwal niedotrzymanych obietnic i prokuratorskie zarzuty

Tym bardziej że Jacek Sutryk sam ma dziś gigantyczny problem z elementarną wiarygodnością, a lista jego złamanych obietnic dyskwalifikuje go jako moralnego patrona Wrocławia:

• Fikcyjne konkursy w spółkach miejskich: Radio ZET opisywało przedwyborcze zapowiedzi o transparentności, dbałości o kompetencje i mienie komunalne. Jak ujawniła później Gazeta Wyborcza, z hucznych deklaracji pozostał jedynie pusty śmiech – otwarte konkursy okazały się parawanem dla politycznych nominacji dla działaczy PO, Lewicy i Nowoczesnej.
• Kompromitacja wokół Śląska Wrocław: Zapowiadana w kampanii prywatyzacja klubu okazała się zwykłą ściemą. Zamiast prywatnego inwestora wrocławianie otrzymali organizacyjny chaos, sportowy upadek do niższej ligi i kolejne miliony z budżetu miasta pompowane w worek bez dna – bez planu.
• Afera Collegium Humanum: Prezydent publicznie zarzekał się, że z jego studiami na tej uczelni było wszystko w porządku. Rzeczywistość, opisywana m.in. przez portal OKO.press, okazała się bezlitosna – Jacek Sutryk usłyszał cztery zarzuty prokuratorskie, w tym trzy dotyczące oszustw oraz jeden korupcyjny, związany z kupnem fałszowanego dyplomu MBA.

Sutryk może być autorytetem od lewych dyplomów, nie od obywatelskości

W oficjalnym programie prezydenckim Jacek Sutryk mamił wyborców hasłem o „Wrocławiu dla nas wszystkich”. Dziś z uroczystej mównicy słyszymy brutalny podział na prawdziwych obywateli i radykałów, których jedyną winą jest to, że pytają o publiczne pieniądze i sprawdzają rejestry umów.

Tania ucieczka w arystotelesowskie definicje pod koniec „drugiej i ostatniej kadencji” nie zatuszuje rzeczywistego, katastrofalnego bilansu tych rządów. Wrocławianie nie potrzebują władzy, która osłania się pseudofilozoficznym bełkotem przed prokuratorem i własnymi mieszkańcami. Najbardziej niebezpieczny moment dla każdej władzy przychodzi wtedy, gdy zaczyna ona wierzyć, że sama jest wspólnotą, a każdy krytyk to populista i wróg miasta. W demokracji chęć kontroli, a nawet zmiany władzy nie jest patologią – jest prawem wolnych obywateli, i wrocławianie będą z tego prawa korzystać.

Najbardziej bulwersuje to, że środowiska samorządowe zamiast oczyścić się z takiej czarnej owcy jak Sutryk – wyniosły go do najwyższych honorów przyznając tytuł prezesa Związku Miast Polskich. W tym związku zamiast naprawiać samorząd – działa na rzecz jego psucia. To z ZMP wyszły skandaliczne idee zniesienia dwukadencyjności, utajnienia oświadczeń majątkowych, wcześniejszych bardzo wysokich emerytur dla  prezydentów miast czy podniesienia progu frekwencyjnego. To nie do obrony.

W świecie Sutryka status obywatela gorszego sortu to zaszczyt

Czy prezydent Wrocławia adresował ten fragment wypowiedzi do mnie osobiście? Raczej nie bo we wszystkich wyborach, w których startowaliśmy do Rady Miejskiej uzyskiwałem znacząco lepsze wyniki. Trudno więc, by próbował zarzucić moim działaniom brak mandatu.

Wiem jednak, że gdy człowiek o takim dorobku w niszczeniu demokracji, zwalczaniu organizacji pozarządowych, podporządkowywaniu sobie mediów, łamaniu wyborczych obietnic oraz szemranej moralności dzieli mieszkańców na obywateli i gorszy sort – wolę być obywatelem gorszego sortu. Jeżeli obywatelskie doświadczenie Jacka Sutryka ma być wzorcem z Sevres cnoty – wolę być gorszego sortu.

Wykluczanie ze wspólnoty całych grup ludzi będzie miało miejsce dalej. Sutryk jest od tego specjalistą – to on sugerował, że kto go nie popiera ten nie kocha Wrocławia. Jest złym człowiekiem. Trzeba go prześwietlić, wyświetlić i zwalczać. I tak traktuje niezależnie myślących obywateli – niech ten gorszy sort mieszkańców płaci podatki ale niech lepiej nie interesuje się szczegółami, bo jeszcze dostanie kociej mordy.

Wiem, że będę odsądzany od czci i wiary. Że będę atakowany, będą mnie lżyć i grozić mi pozwami. Ale nie przestanę opisywać patologii wrocławskiej władzy. Bo tylko zorganizowane społeczeństwo obywatelskie może dać im odpór. I ja zamierzam to społeczeństwo wspierać. Nie dlatego, że mam do kogokolwiek bezkrytyczny stosunek. Dlatego, że w chwili zagrożenia dla lokalnej demokracji – a z taką sytuacją mamy we Wrocławiu do czynienia – tylko solidarność jest bronią mieszkańców.

Są dwie drogi, by odzyskać miasto od ludzi, którzy tak odkleili się od rzeczywistości, że kadencję i mandat pomylili z koronacją. Jedna wiedzie przez demokratyczne wybory. Druga – przez demokratyczne referendum. To mieszkańcy zdecydują, którą drogę wybiorą.

przez admin