Tusk wskazał drogę: Czas na referendum we Wrocławiu

27 października, 2026Aktualności

Tusk wskazał drogę: Czas na referendum we Wrocławiu

Piotr Uhle

Po dwóch latach unikania tematu Donald Tusk w końcu zajął stanowisko. Sytuacja we Wrocławiu spełnia wszelkie kryteria, by uzasadnione było referendum w sprawie odwołania prezydenta miasta. To wielka zmiana, bo nie kto inny jak lider KO dokonał namaszczenia Jacka Sutryka jako popieranego przez partię władzy. 

Dla działaczy KO ta deklaracja powinna stanowić zasadę działania. Ich zadaniem jest, aby zrealizować nowe wytyczne “kierownika”. Drodzy platformersi - do dzieła! Czas na referendum!

Ściąga od premiera

Skąd to zamieszanie? Donald Tusk, premier i szef partii rządzącej, wyjaśnił wczoraj na konferencji prasowej, kiedy referendum odwoławcze jest dobrym rozwiązaniem a kiedy złym. Mówił o Częstochowie: „w Częstochowie to miało uzasadnienie. Referendum doprowadziło do odwołania prezydenta Częstochowy, ale zanim doszło do referendum, to został zatrzymany. Ma zarzuty. Wyprowadzono go z urzędu w czasie, kiedy jestem premierem i kiedy tymi sprawami zajmują się moi ludzie, w sensie pracujący dla naszego rządu, dla mojego rządu”. Dodał, że opinię podobną do prokuratury i CBA mieli mieszkańcy Częstochowy, a prezydenta nie bronił nikt, włącznie z jego macierzystą partią.

To nie jest przypadkowe wystąpienie. To oficjalna wykładnia kiedy w danym mieście referendum ma uzasadnienie. Po drugie, zarzuty mają charakter korupcyjny, a z urzędu wyprowadziło go CBA. Po trzecie, sprawą zajęli się „jego ludzie”, czyli prokuratorzy podlegli ministrowi sprawiedliwości w jego rządzie.

Czy “prezydent z zarzutami za korupcję” brzmi znajomo?

Czy sytuacja w którymś z wojewódzkich miast przypomina Wam taki scenariusz? Przypomina, i to bardzo.

Mamy we Wrocławiu polityka, który po pierwsze usłyszał nie tylko zarzuty, ale nawet akt oskarżenia. Po drugie, te zarzuty dotyczą łapownictwa, a z urzędu wyprowadziło go CBA. Po trzecie, sprawę prowadzą prokuratorzy za rządów premiera Donalda Tuska. Tym politykiem jest Jacek Sutryk. Dla porządku: przysługuje mu domniemanie niewinności i o jego odpowiedzialności karnej rozstrzygnie sąd. Ale kryteria premiera nie dotyczyły wyroku. Dotyczyły zarzutów, CBA i prokuratury, a one są spełnione z nawiązką.

Wiadomość dla wahających się: koniec wymówek

Drodzy wyborcy i działacze Koalicji Obywatelskiej we Wrocławiu. Nie macie już żadnych wymówek. Wiemy, że znaczna część z Was popierała referendum, jeżeli nie publicznie to we własnym gronie. Wiemy, że się wahaliście i zastanawialiście czy się angażować. Padało sakramentalne pytanie: „a co na to powie kierownik”. Teraz już wiecie: Sutryka należy odwołać w referendum.

Ale spokojnie, nie musicie się męczyć i zbierać podpisów. Partia matka daje wiele dodatkowych przywilejów i możliwości. Jedną z nich jest największy, siedemnastoosobowy klub w Radzie Miejskiej Wrocławia. Referendum można przeprowadzić jeszcze w tym roku. Wystarczy, by Rada Miejska przyjęła uchwałę w sprawie referendum odwoławczego, a w ciągu 90 dni od jej przyjęcia referendum musi się odbyć.

Większość na sali się znajdzie. Odwagi też nie powinno zabraknąć, w końcu stanowisko zajął sam “Kierownik”, prawda?

Dlatego zwracam się z apelem do Roberta Leszczyńskiego, szefa klubu radnych KO we Wrocławiu, oraz do lokalnych struktur i władz partii. Kierownik wskazał wam kierunek. Czas działać. Czy skierujecie pod obrady uchwałę o przeprowadzeniu referendum? A może trzeba wam w tym pomóc i zgłosić ją za was? Chętnie pomożemy!

Ostatnia szansa dla KO

Zostawiając na moment na boku żarty i krotochwile: to ostatnia szansa, by KO się opamiętało i wyplątało z sutrykowej awantury, w którą z każdym dniem współrządzenia wikła się tylko bardziej. Osiem lat wspólnych rządów we Wrocławiu to spory bagaż i z czasem będzie Wam go tylko trudniej dźwigać.

Sprawę można przeciąć i zrobić coś dobrego dla Wrocławia i jego mieszkańców. Wystarczy wsłuchać się w przesłanie płynące od Kierownika.

To jak? Pomożecie?

przez admin

O co chodzi w aferze śmieciowej we Wrocławiu? 

26 października, 2026Aktualności

O co chodzi w aferze śmieciowej we Wrocławiu? 

Wrocław ma najdroższe śmieci wśród dużych polskich miast. Od ponad półtora roku miejska spółka Ekosystem nie jest w stanie rozstrzygnąć przetargu na odbiór odpadów, a miasto wydało już ponad pół miliarda złotych w trybie "z wolnej ręki". Sprawą zajmują się Prokuratura Krajowa i CBA. W naszej ocenie to nie jest zwykła nieudolność, tylko efekt wieloletniego oddawania miejskiego monopolu prywatnemu biznesowi i politycznej osłony dla tego procesu. Ten tekst porządkuje wszystko, co udokumentowaliśmy: fakty, liczby, daty, aktorów i nasze oceny.

W skrócie: pięć rzeczy, które musisz wiedzieć

1. Płacisz najwięcej w kraju. Od 1 września 2026 r. opłata wynosi 55 zł miesięcznie od osoby. Czteroosobowa rodzina płaci 220 zł miesięcznie, w Warszawie 85 zł.
2. Przetarg nie działa. Przetargi na odbiór i zagospodarowanie odpadów ogłoszono po raz pierwszy 12 marca 2025 r - po miesiącach opóźnienia. Do dziś nie wyłoniono wykonawców. Ekosystem przegrywał sprawy przed Krajową Izbą Odwoławczą i sądem, unieważniał przetargi, a potem "unieważniał unieważnienie".
3. Miasto wydało pół miliarda bez konkurencji. Trzy umowy z wolnej ręki (ok. 136, 192 i 204 mln zł) to łącznie około 532 mln zł. Obecne, awaryjne kontrakty obowiązują od 1 września 2026 do 28 lutego 2027 r.
4. Wkroczyły służby. 5 marca 2026 r. funkcjonariusze CBA na zlecenie prokuratorów z Prokuratury Krajowej przeszukali Ekosystem i Urząd Miejski. Zabezpieczono dokumenty. Nikomu nie postawiono dotąd zarzutów.
5. Miasto nie ma własnych instalacji. Przez lata nie zbudowało sortowni ani kompostowni, więc jest zależne od kilku prywatnych firm. W takiej sytuacji pojawia się pomysł spalarni za ok. 1,5 mld zł, która w naszej ocenie utrwaliłaby tę zależność na dekady.

1. Jak miał działać system

Od 2013 r. gminy w Polsce są właścicielami odpadów komunalnych. Ustawodawca dał im narzędzie: mogą budować własne zdolności operacyjne albo zlecać usługi firmom w przetargach. Gmina odpowiada za to, żeby śmieci były odebrane i zagospodarowane. Przy braku tej usługi grozi nawet zarząd komisaryczny.

W 2012 r. Wrocław powołał spółkę Ekosystem. Zamiast budować własną logistykę, instalacje i zdolności negocjacyjne, spółka od początku zlecała wszystko na zewnątrz. To fundamentalna różnica wobec MPWiK, które odpowiada za wodę i ścieki, inwestuje we własną infrastrukturę i nikt nie proponuje oddania jej prywatnym operatorom bez kontroli.

Prawo zostawia gminie jedno realne ograniczenie ceny: pułap opłaty, wynikający z dochodu rozporządzalnego publikowanego przez GUS. Od 31 marca 2026 r. wynosi on 70 zł od osoby. Poniżej tego pułapu gmina musi zapłacić tyle, ile zażądają wykonawcy, i przerzucić koszt na mieszkańców. To pozycja negocjacyjna, której nie ma się ochoty bronić.

Nasza ocena: miasto przez lata żyło w przekonaniu, że zlecenie usługi na zewnątrz zwalnia je z odpowiedzialności za jej cenę a stworzone śmieciowe eldorado znajduje się poza jakąkolwiek kontrolą. Prawo mówi co innego.

2. Ile płacimy

Wśród miast powyżej 100 tys. mieszkańców Wrocław ma dziś najwyższą stawkę od osoby. Jedna podwyżka wyciąga z kieszeni mieszkańców ok. 110 mln zł rocznie według obecnej liczby płatników. Gdyby płacili wszyscy mieszkańcy, byłoby to blisko 150 mln zł. Z ponad 800 tys. potencjalnych płatników w systemie zarejestrowanych jest ok. 650 tys.

Koszt systemu ma od 2027 r. wynosić prawie 600 mln zł rocznie, a według wyliczeń przedstawianych w Radzie system w 2026 r. nie zamyka się o ok. 60 mln zł, w 2027 r. nawet o 90 mln zł. Spółka deklarowała wzrost cen o 15%, a koszt systemu wzrósł o 26%.

Porównanie cen tej samej firmy. Jedna z firm śmieciowych wyceniała usługi we Wrocławiu i w Chrzanowie:

Ten sam wykonawca, różnice od ok. 70 do niemal 100%. W Chrzanowie jest konkurencja. We Wrocławiu, w naszej ocenie, jest oligopol i spółka, która nie potrafi poprowadzić przetargu.

3. Przetarg, który się nie kończy

Wrocław umie przeprowadzać przetargi na odpady. Wcześniej zajmowało to kilka miesięcy:

Kronika ostatnich osiemnastu miesięcy

• 12 marca 2025. Ekosystem ogłasza przetargi w sześciu sektorach o wartości ponad 1,05 mld zł.
• Czerwiec 2025. Pierwsza umowa z wolnej ręki: ok. 136 mln zł.
• Wrzesień 2025. Ekosystem przegrywa przed KIO sprawę dotyczącą przekazywania firmom danych właścicieli nieruchomości i odpuszcza odwołanie.
• 15 października 2025. Sąd Okręgowy w Warszawie (XXIII Zs 101/25) odrzuca skargę Ekosystemu w sprawie odpowiedzialności za poziomy recyklingu. Sąd stwierdził, że skarga nie zawierała rozwinięcia zarzutów, a pełnomocnik nie przedstawił ich także na rozprawie. Sąd nie może wyręczać profesjonalnego pełnomocnika.
• Październik 2025. Druga umowa z wolnej ręki: 192 mln zł.
• 30 grudnia 2025. Ekosystem unieważnia przetargi we wszystkich sektorach i sugeruje wyciek informacji.
• 9 marca 2026. KIO uznaje unieważnienie za sprzeczne z prawem. Ekosystem nie zdołał uprawdopodobnić zdarzeń, które miały je uzasadniać.
• Marzec 2026. Trzecia umowa z wolnej ręki: 204 mln zł.
• 5 marca 2026. Przeszukania CBA i prokuratury (patrz niżej).
• 9 kwietnia 2026. Po miesiącu od wyroku Ekosystem "unieważnia unieważnienie".
• 3 czerwca 2026. Po kolejnym odwołaniu Ekosystem znów unieważnia postępowania.
• 27 lipca 2026. Nowy przetarg, tym razem na 4 lata, o wartości ok. 2 mld zł według Ekosystemu i ok. 2,5 mld zł według naszych wyliczeń z opcją i waloryzacją. Prezes zapowiadał rozstrzygnięcie we wrześniu.
• 1 września 2026. Wchodzą w życie awaryjne umowy z wolnej ręki, obowiązują do 28 lutego 2027 r.
• 12 października 2026. KIO ogłasza wyrok w sprawie odwołań wykonawców. Ekosystem musi zmienić specyfikację.
• 30 października 2026. Planowane otwarcie ofert. Po ocenie ofert i ewentualnych kolejnych odwołaniach wykonawca potrzebuje jeszcze ok. dwóch miesięcy na mobilizację. Kolejne przedłużenie umów z wolnej ręki jest w naszej ocenie praktycznie nieuniknione.

Dlaczego "wolna ręka" jest problemem

Tryb z wolnej ręki jest w prawie zamówień publicznych zarezerwowany dla sytuacji wyjątkowych, gdy konkurencyjna procedura jest obiektywnie niemożliwa, a przyczyny nie leżą po stronie zamawiającego. Wrocławscy urzędnicy zapewniają o legalności takich umów. Naszym zdaniem trudno mówić o braku winy po stronie miasta, skoro przegrane sprawy i niewykonane terminy to efekt działań spółki. Skutek jest taki, że dotychczasowi wykonawcy pracują bez konkurencji, na warunkach, których szczegółów miasto nie ujawnia. Rada Miejska musiała dodatkowo przesunąć na system ponad 40 mln zł.

4. Nieudolność czy sabotaż?

To pytanie zadajemy od 2025 r. i nie twierdzimy, że znamy odpowiedź, bo nie mamy uprawnień śledczych. Przedstawiamy fakty, które każdy może zweryfikować, i wnioski, które z nich wyciągamy.

Fakty:

• Przez ponad rok Ekosystem przegrywał sprawy przed KIO i sądami, w tym w sposób opisany w wyroku z 15 października 2025 r.
• Poza odwołaniami wykonawców dokumentacja przetargu nie była gotowa w terminach, które spółka sama zapowiadała. Po unieważnieniu przetargu 3 czerwca 2026 r. kolejny ogłoszono dopiero 27 lipca, mimo wcześniejszych deklaracji o gotowej dokumentacji.
• Spółka zwolniła pracownicę, która ostrzegała zarząd przed błędami. Państwowa Inspekcja Pracy uznała zwolnienie za bezprawne, a pracownica została przywrócona do pracy.
• Spółka złożyła zawiadomienie do prokuratury na radnego, który domagał się dokumentów.
• Każdy miesiąc bez rozstrzygnięcia przetargu to miesiąc umów z wolnej ręki dla firm, które już obsługują miasto.

Nasza ocena: istnieją granice nieudolności. Za nimi jest już tylko sabotaż albo bezprawne działanie w czyimś interesie. Wyjaśnić to powinny organy ścigania. Do tego czasu mieszkańcy płacą rachunek.

Dlatego od początku żądamy dokumentów. Ekosystem konsekwentnie odmawiał radnym dostępu do audytu postępowania przetargowego. Na pytanie, co spółka ma do ukrycia, nie ma odpowiedzi.

5. Ludzie, powiązania i pieniądze

Kto kierował systemem.

• Michał Młyńczak. Wiceprezydent Wrocławia nadzorujący gospodarkę odpadów, odwołany 18 maja 2026 r. W tym samym czasie został prezesem Ekosystemu, bez konkursu.
• Paweł Karpiński. Prezes Ekosystemu do maja 2026 r., potem wiceprezes. Wcześniej radny PO, wyrzucony z KO. Za 2025 rok dostał nagrodę ok. 69 tys. zł mimo klapy przetargu.
• Renata Granowska. Pierwsza wiceprezydent, odwołana 18 maja 2026 r., następnie powołana do zarządu MPK w nowo utworzonym stanowisku wiceprezesa.

Nagrody i posady. Według Onetu odwołani wiceprezydenci dostali przed odwołaniem nagrody zastępujące trzymiesięczne odprawy. Ratusz odmówił podania kwot, nasz szacunek to ok. 150 tys. zł łącznie. Nagrody zostały zwrócone dopiero po zapytaniu w tej sprawie i po objęciu posad w spółkach. Sutryk obiecywał konkursy na stanowiska w zarządach, które nie odbyły się.

Powiązania rodzinne i towarzyskie (według ustaleń "Gazety Wyborczej" i naszych własnych):

• Mąż posłanki Anny Sobolak (KO), wcześniej wiceprezes Ekosystemu, wystawiał po odejściu z funkcji faktury jednej z firm śmieciowych, według ustaleń prasy na ok. 60 tys. zł (trzy faktury). Posłanka i jej mąż zaprzeczają zarzutom o spotkania w tej sprawie z urzędnikiem miejskim.
• Firmy śmieciowe sponsorowały kluby sportowe, w których prezesem był mąż Renaty Granowskiej. Czy sponsoring był formą korzyści dla kogokolwiek? Na pewno rodzina Granowskich na tym nie straciła. A loga sponsorów zniknęły z listy sponsorów na stronie klubu.
• Posłanka Sobolak jest aktywna w tematyce odpadów w Sejmie. Z formalnego punktu widzenia nie stwierdzono konfliktu interesów, uważamy jednak, że takie relacje wymagają szczególnej uwagi.

Szeroko opisaliśmy te powiązania w tekście "Miliardy Wrocławia pod kontrolą śmieciowej ośmiornicy".

"Mafia"? Skąd to słowo. Używamy słów "ośmiornica" i "układ" jako publicystycznych określeń sieci powiązań polityki, urzędu i biznesu. Mówimy o "paramafijnych" relacjach w tym sensie, że mają charakter zamkniętego układu wzajemnych korzyści i zmowy milczenia, a nie że stwierdzamy popełnienie przestępstw zorganizowanych. Skąd Sycylia: to politycy KO, Robert Leszczyński i Sebastian Lorenc, na lipcowej sesji straszyli radnych "scenariuszem sycylijskim", gdyby nie przegłosowali podwyżki. A były prezydent Wrocławia i europoseł KO Bogdan Zdrojewski publicznie nazwał sytuację w odpadach "katastrofą".

6. Prokuratura i CBA

• Od 2025 r. SOS Wrocław i radni klubu Naprawmy Przyszłość (Piotr Uhle, Jakub Janas, Jakub Nowotarski) kontrolowali Ekosystem i żądali dokumentów. Spółka, a potem wiceprezydent Młyńczak, odmawiali ich udostępnienia.
• 10 września 2025. SOS wnioskuje do Najwyższej Izby Kontroli o pilną kontrolę.
• Jesień 2025. Radny Piotr Uhle składa zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstw: przekroczenia uprawnień, niegospodarności, prześladowania sygnalisty i zakłócania przetargu. Zapowiedział je na konferencji 11 listopada 2025 r. Wcześniej wnioskował, żeby takie zawiadomienie złożyła Rada Miejska. Nikt tego nie zrobił.
• Ekosystem złożył do prokuratury zawiadomienie przeciwko radnemu, twierdząc, że utrudnia on przetarg.
• 5 marca 2026. Na zlecenie prokuratorów z Prokuratury Krajowej CBA przeszukuje Ekosystem i Urząd Miejski i zabezpiecza dokumenty w kilkunastu lub ponad dwudziestu lokalizacjach, według różnych relacji. Publiczne komunikaty mówiły o "czynnościach kontrolnych", ale to były czynności procesowe.
• Sierpień 2026 - radnego Uhle wzywa na przesłuchanie policja i wypytuje o interpelacje i zapytania kierowane do spółki i urzędu miasta.
• Śledztwo trwa, nikomu nie postawiono zarzutów.

Warto pamiętać, że śledztwo to nie wyrok. Dziś nie wiemy, jak się zakończy. Wiemy tylko, że państwo potraktowało sprawę na tyle poważnie, że wchodzi do urzędu z nakazem.

7. Rada Miejska: kto bronił mieszkańców, a kto nie

• 26 kwietnia 2026. Klub Naprawmy Przyszłość wnioskuje o powołanie doraźnej komisji do zbadania systemu odpadów i wypracowania rekomendacji obniżenia opłat. Wniosek o jej odrzucenie złożył wiceprezydent Młyńczak i poparło go 19 radnych KO. 10 radnych było przeciw, 2 się wstrzymało. W tym samym czasie Czechowice-Dziedzice powołały podobną komisję. Zamiast niej miasto powołało zespół przy Ekosystemie, czyli przy podmiocie, który sam jest przedmiotem zarzutów.
• Lipiec 2026. Rada podnosi opłatę do 55 zł. Obiecano wcześniej, że do czasu umów z wolnej ręki nie będzie podwyżki.
• 26 sierpnia 2026. Rada rozpatruje skargę do WSA na uchwałę podwyżkową, opartą na zarzucie nierzetelnych wyliczeń. W momencie podwyżki nie było wiadomo, ilu jest w mieście mieszkańców i płatników. 23 radnych (17 z KO, 5 z Lewicy, 1 niezrzeszony) głosowało za oddaleniem skargi, 10 przeciw (cały klub PiS i klub Naprawmy Przyszłość). Przewodnicząca obrad nie dopuściła głosowania nad wnioskiem o wstrzymanie wejścia w życie podwyżek.

Publikujemy pełną listę głosowań w tekście "Lista hańby". Uważamy, że radni, którzy zagłosowali za oddaleniem skargi, nie obronili interesów mieszkańców.

8. Spalarnia: ostatni element układanki?

Wrocław przez lata mówił spalarni "nie". Prezydent Sutryk deklarował to wielokrotnie. W 2023 r. wiceprezydent Mazur mówił wprost, że miasto nie widzi ekonomicznego sensu w inwestycji za ponad miliard złotych. W styczniu 2026 r. Sutryk powiedział już o spalarni: "to jest potrzebne". Wiceprezydent Roman: "lepiej to zrobić późno niż wcale. Już budujemy".

Dlaczego uważamy, że to zły pomysł:

1. Spalanie to nie recykling. Wrocław w 2026 r. musi osiągnąć 56% recyklingu (w 2030 r. 60%, w 2035 r. 65%) i według samego prezesa Ekosystemu tego nie osiągnie. Spalarnia nie pomoże, bo każda tona spalona nie trafia do recyklingu.
2. Koszt i ryzyko ETS. Szacowany koszt to ok. 1,5 mld zł. Unijny system handlu uprawnieniami do emisji CO2 obejmuje coraz więcej instalacji, a według branży uprawnienia mogą podnieść koszt spalenia tony odpadów nawet o kilkadziesiąt procent. Dokładne terminy i skalę kosztów rozstrzygną decyzje Komisji Europejskiej.
3. Polska ma nadmiar mocy. Według stowarzyszenia STOP Wrocławskiej Spalarni w kraju działa lub powstaje blisko 70 instalacji o wydajności ponad 6,5 mln ton rocznie, a zapotrzebowanie wynosi ok. 4 mln ton i powinno spadać. Spalarnia musi dostawać odpady. Szwecja importuje śmieci, żeby własne instalacje się opłacały.
4. Utrwalenie zależności. Trzy z czterech najbliższych składowisk należą do firm, które dziś obsługują Wrocław. Operator spalarni uzyskałby przewagę w kolejnych przetargach, a miasto utrwaliłoby uzależnienie od branży na dekady.
5. Zdrowie i konflikt społeczny. Mieszkańcy Trójstyku (Wrocław, Długołęka, Wisznia Mała) od lat protestują, a inicjatywa STOP spalarni zgromadziła tysiące podpisów.

Alternatywa: sortownie nowej generacji, kompostownie, biogazownie i mobilne punkty zbiórki. Bydgoszcz zbudowała sortownię w 3,5 roku, za 89 mln zł netto, z czego ponad 41 mln dał NFOŚiGW, osiągając ok. 90% skuteczności odzysku frakcji. Wrocław nie złożył wniosków o dofinansowanie i nie zbudował nawet kompostowni o planowanej przepustowości ponad 20 tys. ton.

Dolny Śląsk jest ostatnim województwem bez spalarni. Uważamy, że to nie zaległość, tylko przewaga, bo można uczyć się na błędach innych.

9. Codzienność: PSZOK-i i dane mieszkańców

• Na prawie 700-tysięczne miasto mamy trzy punkty selektywnej zbiórki odpadów (PSZOK). Punkt przy ul. Janowskiej jest zamknięty od 21 września, a ten przy ul. Szwajcarskiej bywa zamykany w ciągu dnia z powodu przepełnienia.
• Dane osobowe pod groźbą grzywny. Po przegranej przed KIO Ekosystem zaproponował zmianę regulaminu, według której właściciele nieruchomości mieliby podawać m.in. imię, nazwisko, telefon i e-mail, pod rygorem grzywny. Uważamy, że przepis wykracza poza delegację ustawową i jest niezgodny z RODO. Ustawa pozwala określić sposób zgłaszania lokalizacji, a nie zakres danych.
• Kary za recykling. Sąd uznał, że odpowiedzialność za niespełnienie poziomów spoczywa na mieście, a nie na wykonawcach. Przy skali systemu to kary, które zapłacimy z budżetu miasta, a więc kosztem szkół, dróg i parków. Prezes Ekosystemu przyznał, że nie obliczał ich wysokości.

10. Co trzeba zrobić

1. Zmiany personalne. Dziś odpowiedzialni za system nie mogą go naprawiać, bo sami są jego częścią. Postulujemy odwołanie Michała Młyńczaka i Pawła Karpińskiego, ale to za mało - odejść muszą osoby, które dawały im polityczny parasol do działań szkodliwych dla interesu miasta.
2. Powołać w Radzie Miejskiej komisję doraźną, która zbada system i wypracuje rekomendacje obniżenia opłat.
3. Rozstrzygnąć przetarg w uczciwej, konkurencyjnej procedurze, z jawnymi dokumentami.
4. Zrezygnować z czteroletnich kontraktów zawieranych przez ustępującą władzę, które wiążą ręce następcom po wyborach w 2029 r.
5. Zbudować własne instalacje: m.in. sortownię, instalację doczyszczania odpadów, biogazownię, rozbudować kompostownię. Wykorzystać dotacje i rozwiązania, których Wrocław dotąd nie szukał.
6. Uszczelnić system opłat. Dziś nie płaci ok. 200 tys. potencjalnych płatników.
7. Odbudować miejskie przedsiębiorstwo zdolne do realnej konkurencji z oligopolem.
8. Pełna jawność. Umowy z wolnej ręki, audyt przetargu, rozliczenie nagród i kosztów siedziby Ekosystemu.

11. Co dalej i jak możesz pomóc

• "Cofamy podwyżki." Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza, której celem jest przywrócenie opłaty sprzed podwyżki i wymuszenie oszczędności w miejskich spółkach (jednoosobowe zarządy, rady nadzorcze zmniejszone do trzech osób, koniec nominatów partyjnych). Wspólnie z PiS, Razem, Nową Falą i Konfederacją zebraliśmy w dwa tygodnie wymaganą liczbę podpisów i złożyliśmy je 12 października 2026 r. Teraz czas na test dla radnych: zobaczymy, czy uchwała trafi pod obrady, czy większość spróbuje zablokować jej dyskusję.
• Biała księga. Zapraszamy organizacje, mieszkańców i opozycję do współtworzenia zbioru afer, niedotrzymanych obietnic i nadużyć obecnej władzy. Zgłoszenia na adres kontakt@soswroclaw.pl.
• Referendum. Jeżeli rada trzymana w garści przez układ powiązań nie reaguje, pozostają narzędzia demokratyczne, w tym referendum w sprawie odwołania władz. Rozważamy je i będziemy o nim informować.
• Podaj dalej. Każdy z naszych tekstów możesz udostępnić. Bez informacji jesteśmy bezbronni.

FAQ: najczęstsze pytania

Dlaczego we Wrocławiu śmieci są najdroższe w Polsce? Naszym zdaniem dlatego, że miasto nie ma własnych instalacji i pozycji negocjacyjnej, a przetargi nie są rozstrzygane, więc dotychczasowi wykonawcy pracują bez konkurencji. Ta sama firma w Chrzanowie wycenia tonę bioodpadów na 746 zł, a we Wrocławiu na 1310 zł. Sieć wzajemnych powiązań i relacji o charakterze paramafijnym sprawił, że nasz system bada CBA i Prokuratura Krajowa.

Ile kosztuje odbiór odpadów we Wrocławiu? Od 1 września 2026 r. 55 zł miesięcznie od osoby. Pułap ustawowy to 70 zł - to nie jest jeszcze ostatnie słowo układu śmieciowego.

Co to jest umowa z wolnej ręki i dlaczego jest problemem? To zawarcie umowy bez przetargu, dopuszczalne w sytuacjach wyjątkowych. Wrocław zawarł trzy takie umowy na ok. 532 mln zł, a obecne obowiązują do 28 lutego 2027 r. Brak konkurencji oznacza wyższe ceny.

Co się dzieje z przetargiem na odpady? Przetargi ogłoszone w marcu 2025 r. unieważniono, nowy ogłoszono 27 lipca 2026 r. KIO 12 października wydała wyrok w sprawie odwołań, otwarcie ofert zaplanowano na 30 października, ale terminy wielokrotnie przesuwano.

Kto bada aferę śmieciową? Prokuratura Krajowa i CBA. 5 marca 2026 r. przeszukano Ekosystem i Urząd Miejski. Zarzutów nikomu dotąd nie postawiono.

Kim są Młyńczak i Karpiński? Michał Młyńczak, były wiceprezydent Wrocławia, od maja 2026 r. prezes Ekosystemu. Paweł Karpiński, prezes Ekosystemu do maja 2026 r., teraz wiceprezes.

Czy Wrocław zbuduje spalarnię? Władze miasta coraz otwarciej mówią o takiej inwestycji, mimo wcześniejszych deklaracji, że spalarni nie będzie. Kosztowałaby ok. 1,5 mld zł. Naszym zdaniem utrwaliłaby zależność miasta od branży odpadowej.

Co to jest "Cofamy podwyżki"? Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza o przywróceniu opłaty sprzed podwyżki i wymuszeniu oszczędności w spółkach miejskich. Podpisy złożono 12 października 2026 r.

Czy kary za nieosiągnięcie recyklingu zapłacą mieszkańcy? Sąd uznał, że odpowiedzialność ponosi miasto, więc kary spadną na budżet gminy, czyli na mieszkańców, choć nie w formie opłaty za odpady.

Status prawny i stanowiska stron

Teksty SOS Wrocław są publicystyką i dokumentacją pracy radnych i stowarzyszenia. Oddzielamy fakty (daty, wyroki, kwoty, głosowania) od ocen, które wyraźnie oznaczamy jako nasze. Śledztwo prokuratury i CBA jest w toku i nikomu nie postawiono zarzutów, a każdy jest niewinny do czasu prawomocnego wyroku.

Nasze teksty o aferze śmieciowej

Najważniejsze teksty:

• Afera śmieciowa: doktryna szoku po wrocławsku
• Śmieciowy układ dusi Wrocław
• Spalarnia, czyli kolejny biznes śmieciowej mafii
• Miliardy Wrocławia pod kontrolą śmieciowej ośmiornicy
• Sycylia we Wrocławiu? Nie tylko my dostrzegamy mafijne mechanizmy

Afera śmieciowa:

• Pół miliarda bez przetargu, 407 dni paraliżu
• Kompromitujący rok nieudolności
• Śmieciowa ośmiornica pod politycznym parasolem? CBA, prokuratura i afera
• Czy we Wrocławiu działa śmieciowa ośmiornica?
• 40 milionów strat i zawiadomienie do prokuratury
• Czy nieudolność miejskiej spółki doprowadzi do horrendalnych podwyżek?
• Uwaga Wrocławianie! Poważna ekipa szykuje się do skoku na Wasze portfele
• Nieudolność czy sabotaż? Podwyżka do 55 zł
• Paramafijne śmieciowe relacje władz Wrocławia, czas na białą księgę
• Lista hańby: 23 radnych po stronie śmieciowej mafii
• Czy elity Wrocławia potrzebują Zdrojewskiego, by zrozumieć skalę katastrofy?

Spalarnia:

• Czy Ekosystemem rządzi piroman? Sprawdzamy fakty
• Dlaczego Wrocław nie powinien budować spalarni

Inne:

• Pierwsza praca dla Grzegorza Romana: wyjaśnić aferę śmieciową
• Powstanie speckomisja rady? W Czechowicach, nie we Wrocławiu
• Kolejna umowa z wolnej ręki na odbiór odpadów
• Podpisy złożone: Wrocławianie mówią "dość" kolesiostwu i drożyźnie
• Granowska zostawiła po sobie CBA, prokuraturę i słone rachunki
• Posady w spółkach to za mało: nagrody dla byłych wiceprezydentów
• Jak czarował rzeczywistość prezes Ekosystemu
• Wyłudzą Twoje dane albo zapłacisz 5000 zł
• Wrocławski kryzys PSZOK-ów
• Cofamy podwyżki: wrocławska opozycja łączy siły
• Śmieciowy chaos, polityczne stołki i zdrada mieszkańców

przez admin

Czy mieszkańcy Częstochowy odzyskają miasto? I co oznacza to dla Wrocławia?

23 października, 2026Aktualności

Już w najbliższą niedzielę mieszkańcy Częstochowy mogą zrobić coś, co jeszcze do niedawna wydawało się w polskim samorządzie niemożliwe. Pójdą do urn w obywatelskim referendum, by z powiedzieć dość dotychczasowej ekipie rządzącej. Powód jest poważny: obecna władza okazała się marna, arogancka i całkowicie oderwana od problemów zwykłych ludzi. 

To niepokojący sygnał dla kolesi zabetonowanych w urzędach w całej Polsce. Czy Częstochowa pójdzie w ślady Zabrza i Krakowa? Czy nadzieja wleje się do serc niezależnych obywateli w miastach całej Polski? Dowiemy się już w niedzielę.

Sam fakt, że inicjatorom udało się zebrać niezbędne podpisy i doprowadzić do głosowania, świadczy o dojrzałości społeczeństwa obywatelskiego, które nie boi się wziąć sprawy w swoje ręce. Co ciekawe - prezydent, którego losy rozstrzygną się w niedzielę obejmował swoje stanowisko po oderwaniu z hukiem od władzy swojego poprzednika. O ironio - w drodze referendum.

Prezydent z zakazem wstępu do urzędu za korupcyjne zarzuty

Ale zacznijmy od początku. Iskrą, która wzbudziła ogień lokalnej, demokratycznej rewolucji było zatrzymanie prezydenta miasta, wiceprezydenta, szefa rady miejskiej i partnerkę kolejnego wiceprezydenta przez CBA. Postawiono im korupcyjne zarzuty i do tego - części z nich zakazano nawet wchodzić do urzędu ze względu na korupcyjny charakter procederu, o który byli podejrzewani.

Mieszkańców słusznie bulwersował nepotyzm, kolesiostwo i nieudolność w zarządzaniu miastem. Czarę goryczy przelało marnotrawienie publicznych pieniędzy oraz ciągnące się latami inwestycje, które doprowadziły do komunikacyjnego paraliżu miasta. Na domiar złego urzędnicy zamknęli się w swoich gabinetach, a na wszelką krytykę reagowali agresją lub lekceważeniem. Coś Wam to przypomina?

Bo wszyscy kolesie to jedna rodzina

Nieważne czy koleś albo partyjniak ma dostęp do polityków rządzących miastem w Krakowie, Zabrzu, Częstochowie czy Wrocławiu. Gdy tylko jego siedzenie dotknie publicznego stołka dokonuje się w nim magiczna przemiana. Od tego momentu jego myśli stają się we własnym mniemaniu jakby bardziej rącze, podbródek sam unosi się o kilka centymetrów do góry a funkcja przestaje być sprawowana - staje się przyrodzona.

Od rządzenia mózg się zmienia. O takich mądralach jeden z byłych posłów partii obywateli mówił “wielep”. Bo wiedzą lepiej. Choćby nie wiedzieć co - jego doświadczenie, wiedza albo przyrodzone poczucie wyższości ponad obywatelem sprawia, że musi wiedzieć lepiej. Dlatego, że boi się, że wszyscy odkryją jak bardzo nie posiada odpowiednich kompetencji, wiedzy i doświadczenia do pełnienia funkcji. Nie mówiąc już o zasadach etycznych czy jakichkolwiek standardach.

Referendum to najbardziej demokratyczna z demokratycznych proceddur

To dlatego kolesie tak się boją świadomych obywateli. Bo wiedzą, że demokratyczna kontrola niesie za sobą konsekwencje, które nie tylko pozbawią ich możliwości żerowania na publicznym pastwisku. Ta kontrola doprowadzi także do rozliczenia ze wszystkich świństw i niedoróbek, na które dotychczas przymykano partyjne oko.

Boją się, że gdy ktoś niezależnie zbada papiery to odkryje spiralę kłamstw, w którą wpadła elita władzy. Jej przecięcie wskazuje, że zamiast w nowych szatach widzimy króla zupełnie nagiego. W nowym anturażu już nie tak groźnego, a z całą pewnością - śmiesznego i bezbronnego.

Doprowadzenie do referendum nie jest łatwe. Potrzebni są świadomi obywatele, którzy potrafią dostrzec patologie, nazwać procesy, które niszczą wspólnotę i przekazać ideę współmieszkańcom. Częstochowie już dziś możemy pogratulować sprawnych aktywistów i inicjatorów referendum. Niezależnie od wyniku - mieszkańcy już wygrali bo podnieśli swój status w relacji obywatel - władza.

Ale broń Boże nie jest to przyczynek do tego, by odpuszczać choćby na milimetr. Każdy, kto się jeszcze zastanawia czy wziąć udział w referendum powinien wziąć pod uwagę jedną myśl: każdy następny prezydent zanim złamie zasady i umowę społeczną - będzie miał z tyłu głowy przekonanie, że Częstochowianie już dwukrotnie potrafili takim zepsutym neofeudalnym władcom stworzyć szansę do rozwoju zawodowego poza strukturami urzędu miasta. Czyli - tłumacząc z języka korporacji na polski - wyrzucić ich na bruk z roboty. 

Czas na wyciągnięcie wniosków

Obserwujmy Częstochowę uważnie. Popatrzmy na to jaką energię obudziło w mieszkańcach odzyskanie kontroli nad miastem. Obserwujmy blady strach na twarzach kolesi, którzy już wyobrażają sobie ostatni dzień za biurkiem, ostatni przelew na publicznym stanowisku i konsekwencje ich czynów, które nadchodzą.

Potem wyobraźmy sobie Wrocław. Miasto, w którym dwukrotnie próbowano już przywrócić mieszkańcom godność deptaną przez arogancję i nieuczciwość władzy. Miasto, które należy przecież do mieszkańców, a nie do wąskiej grupy kolesi i politycznych nominantów. Jednak to ci ostatni przywłaszczyli sobie prawo do decydowania o życiu i śmierci w stolicy Dolnego Śląska. Czy mieszkańcy Wrocławia będą mieli siłę, by przywrócić relacje z władzą na właściwe tory?

Cierpliwość mieszkańców ma swoje granice. Gdy pęka, a dialog zastępuje urzędnicza pycha, jedynym wyjściem staje się urna wyborcza. W Częstochowie ten mechanizm w niedzielę ma kolejną, bardzo ważną stację. Kto będzie następny?

przez M J

Władza nagradza nieudolność. Za co Prezes Paweł Karpiński dostał nagrodę roczną za 2025 r.?

19 października, 2026Aktualności

Czy zarząd spółki, która od prawie dwóch lat nie potrafi rozstrzygnąć przetargu na odpady, zasługuje na nagrodę? Prezes Ekosystemu Paweł Karpiński otrzymał za 2025 r. 69 000 zł premii. To ile by dostał, gdyby wykazał się jako menedżer… kompetencją?

Za co prezesi dostają nagrody?

Zgodnie z przepisami prawa członek zarządu spółki ma w umowie wynagrodzenie składające się z dwóch składników: stałego i zmiennego.  Część stała jest wypłacana co miesiąc a część zmienna po zakończeniu roku. Część zmienna uzależniona jest od osiągnięcia celów zarządczych wyznaczonych przez radę nadzorczą przed rozpoczęciem roku. Czy jednak ta nagroda powinna być wypłacona, jeżeli nie są realizowane podstawowe zadania spółki?

“Osiągnięcia” zarządu Ekosystemu w 2025 roku

Od prawie dwóch lat Ekosystem nie przeprowadził skutecznie przetargu na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Zgodnie z uchwałą UCHWAŁA Nr XXVI/584/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie utworzenia spółki Ekosystem jednym z głównych jej zadań jest organizowanie przetargów na odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Wrocław. 

Bardzo niepokoi fakt, że Ekosystem nie zakończył także innych ważnych dla Wrocławia przetargów w tym na oczyszczanie miasta (ogłoszony 26.03.2026r) i usuwanie padłych zwierząt (ogłoszony 28.11.2025r). Na usuwanie padłych zwierząt umowy są zawierane z wolnej ręki. Co zrobi Ekosystem, jeżeli przetargu na oczyszczanie miasta także nie rozstrzygnie na czas. Czy wszystkie znaczące finansowo usługi prowadzone przez Ekosystem Miasto Wrocław będzie zlecało w trybie niekonkurencyjnym? To tryb, który owszem, jest dopuszczany przez prawo, ale jedynie w sytuacji zaistnienia zdarzeń, których zamawiający nie mógł przewidzieć. Czy odwołania wykonawców to okoliczność, która ma prawo kogokolwiek kompetentnego zaskoczyć? W naszej opinii nie. Ale nie o naszą opinię tu przecież chodzi - w sprawie zamówień z wolnej ręki we Wrocławiu Urząd Zamówień Publicznych wszczął doraźną kontrolę. O jej wynikach dowiemy się wkrótce.

Skoro w przetargach położone zostało wszystko co można było położyć - to może chociaż w dziedzinie inwestycji prezes pokazał klasę? Co Ekosystem zrobił w sprawie inwestycji, które Wrocław wciąż zapowiada. Gdzie są nowe PSZOKi - obiecywane przy ulicach Janowskiej  i Popielskiego ? Dlaczego mieszkańcy muszą nadal jeździć od Janowskiej do Michalczyka i stać w kolejce aby oddać wszystko co chcą wyrzucić ?  

Seria porażek Karpińskiego. Czy zasłużył na 69 000 zł premii?

Za wynagrodzenie wypłacane członkom zarządów spółek płacą mieszkańcy Wrocławia a nie są to małe kwoty. Z oświadczenia majątkowego Pawła Karpińskiego wynika, że w roku 2025 zarobił w spółce Ekosystem 281 640,33 zł z informacji uzyskanych w odpowiedzi na wniosek o dostęp do informacji publicznej wynika, że nagroda za rok 2025 to kwota 69 000 zł co łącznie wynosi 350 640,33 zł. 

Czy w przyszłym roku zarówno Paweł Karpiński jak i Michał Młyńczak też otrzymają nagrody mimo, że przetargu na odpady nie udało się rozstrzygnąć do dzisiaj?!   A może przyszedł czas na rozliczenie zarządu Ekosystemu z realizowania przez spółkę zadań do których została powołana.

Należy zatem dojść do innych wniosków. Jeżeli nagrody są wypłacane za nieudolność, uzależnienie miasta od mafii śmieciowej i spowodowanie podwyżek - najwyraźniej miastu o to właśnie chodziło. Panowie zostawili wstawieni na stołki właśnie po to, by umożliwić grabież portfeli mieszkańców, którą napychają kieszenie swoje oraz śmieciowego biznesu. 

Będą snuć historie o złych firmach śmieciowych i jeszcze gorszej ustawie, która ich zmusza by pogrzebać interesy miasta podczas gdy nasi kontrahenci pławią się w luksusach. Ale nie dajmy się zwieść - miasto wypłaciło sowite premie wykonawcom swojej woli. A to oznacza, że ich misją musiało być doprowadzenie do obecnego chaosu, na którym tracą wszyscy. Poza kolesiami i śmieciową mafią.

Czy mieszkańcy mogą coś zmienić?!

Kto odpowiada za ten chaos? Politycy i urzędnicy sprawujący najwyższe stanowiska. Karpiński i Młyńczak to pionki, wykonawcy, egzekutorzy. Zupełnie i bezgranicznie zależni od swoich mocodawców.

Jeżeli chcemy, by kiedykolwiek został we wrocławskich śmieciach wprowadzony porządek - nie możemy skupiać się na wymianie firanek w interesie. Czas nazwać źródło problemu i jedyną możliwą kurację. Źródłem są kolesie i ich dziwne interesy. A jedynym rozwiązaniem jest wyrzucenie kolesi ze stołków.

Karpińskiego i Młyńczaka można szybko wyrzucić. Większy problem jest z ich nadzorcami z urzędu. Jacek Sutryk sprawuje bowiem i nie może z niego zrezygnować mandat z wyborów powszechnych. I mimo tego, że zasiada jedną częścią swojego siedzenia w sądzie na ławie oskarżonych z zarzutami o korupcję i oszustwa - będzie zasiadał drugą na stołku prezydenta miasta. Jeszcze przez niemal trzy lata.

Są tylko dwie demokratyczne drogi, by skrócić męczarnie prezydenta z prezydenturą oraz wrocławian ze skutkami jego rządów, również w polityce śmieciowej. Albo Jacek Sutryk zrezygnuje - na co się nie zanosi - albo mieszkańcy odwołają go w referendum.

To co, czekamy czy działamy?

przez M J

Młodość na wynajem. Dlaczego Wrocław każe nam spłacać cudze kredyty?

17 października, 2026Aktualności

Maria Janicka

Mam 21 lat i mieszkam z rodzicami, żeby nie ładować połowy wypłaty w cudzy kredyt za wynajem. Wrocław nie ma polityki mieszkaniowej dla młodych. Nie ma pieniędzy na nowe mieszkania tymczasem deweloperom pozwala napychać kieszenie a z centrum zrobiono mieszankę hotelu i akademika, w którym dotychczasowi mieszkańcy stają się dekoracją. Za kilka lat straty będą niemożliwe do nadrobienia, dlatego należy działać teraz.

Mieszkania dla młodych to nie ideologia. To warunek, by Wrocław w ogóle miał przyszłość. Miasto może się rozwijać tylko wtedy, gdy pozyskamy i zatrzymamy u siebie określonych ludzi. To my jesteśmy kapitałem intelektualnym i napędem tego miasta. Inaczej czeka nas los miasta emerytów: małe przychody, wysokie koszty utrzymania infrastruktury i drastyczny spadek jakości życia. To grozi zapadnięciem się Wrocławia do środka, implozją którą przeżyli mieszkańcy np. Detroit. Tymczasem polityka miejska to pasmo zaniechań, które uderza w nas najmocniej. Władze myślą krótko: dla nich liczy się przetrwanie od absolutorium do absolutorium.

Miasto na papierze, my w rzeczywistości

Wrocławski magistrat zdaje się w ogóle nas nie dostrzegać. Oficjalnie, według GUS, w mieście mieszka 674 tysiące osób. Prawda wygląda inaczej: z raportu Uniwersytetu Wrocławskiego wynika, że pod koniec 2022 roku żyło tu ponad 893,5 tysiąca ludzi. Ta niemal 220-tysięczna różnica to w dużej części my: studenci i młodzi pracownicy bez meldunku, a także cudzoziemcy. Każdego października musimy toczyć walkę o jakikolwiek pokój do wynajęcia. Miasto dostaje fundusze na 675-tysięczną populację, a jego infrastruktura dusi się pod ciężarem prawie 900 tysięcy osób.

Centrum tylko dla turystów, a my na obrzeża

Zamiast zatrzymać nas w centrum, władze pozwalają mu pustoszeć. Z danych meldunkowych z 2026 roku wynika, że od 2005 roku aż 21 z 48 wrocławskich osiedli zanotowało ubytek mieszkańców. Wyludniają się Powstańców Śląskich, Ołbin, Gajowice, Nadodrze i Szczepin. Co się dzieje z młodymi ludźmi zakładającymi rodziny? Jesteśmy wypychani na obrzeża, na Jagodno, Maślice czy do Leśnicy. Budujemy tam życie bez odpowiedniej infrastruktury, gdzie szkoły pękają w szwach, a autobusy jeżdżą za rzadko. To kluczowe, aby wreszcie zatrzymać odpływ rodzin, zarówno tych, które chcą mieć dzieci, jak i tych, które już je mają, do wrocławskiego „obwarzanka”.

Dlaczego musimy uciekać z centrum? Bo jako młodzi na starcie przegrywamy z brutalnym rynkiem i najmem krótkoterminowym. Śródmieście się wyludnia. Starsi mieszkańcy wymierają, a ich dzieci rzucają dziedziczone lokale na rynek najmu dla turystów. W efekcie centrum staje się wielkim hotelem i akademikiem. Na miejscu starych mieszkańców powinni pojawiać się nowi, młodzi ludzie, w ramach zwykłej, naturalnej wymiany pokoleń, a nie podmiany ludności na tymczasowych, niezakorzenionych bywalców. Takie krótkie pobyty pozbawiają nasze osiedla tożsamości. Centrum powinno tętnić autentycznym życiem, a nie przypominać scenografię dla turystów i tymczasowych najemców.

Miasto nie robi absolutnie nic, by temu realnie przeciwdziałać, a państwo dokłada cegiełkę, tworząc do niczego nienadającą się ustawę o najmie krótkoterminowym. Zamiast zastanowić się z czego wynika baby boom w gminach Kobierzyce, Siechnice, Długołęka, Miękinia czy Kąty Wrocławskie - miasto woli antagonizować mieszkańców, których dzieli tylko formalna granica. Szczuje się mieszkańców Wrocławia przeciwko ludziom, których nie stać było na założenie rodziny w granicach miasta. To w ich indywidualnych zachowaniach urzędnicy doszukują się przyczyn korków i niewydolności transportowej zamiast odpowiedzieć sobie na pytanie: dlaczego Wrocław przegrał konkurencję o ich życiowe decyzje z gminami wokół? Czy ktoś przeanalizował to jak wysokość ceny mieszkań we Wrocławiu wpływa na tę sytuację?

Nikt nie myśli o naszej grupie wiekowej, a tu potrzebne są zdecydowane działania. Wystarczy spojrzeć na Barcelonę i Amsterdam. Tam po radykalnym ograniczeniu najmu krótkoterminowego czynsze spadły o 20%. To może i powinno stać się również przyszłością Wrocławia.

Miliony dla deweloperów, okruchy dla mieszkańców

Gdy apelujemy o rewitalizację i budownictwo komunalne, słyszymy, że „nie ma pieniędzy”. To kłamstwo. Program rewitalizacji wyznaczonych obszarów leży w urzędniczej szufladzie od 2021 roku, a petycję o przeznaczenie 160 milionów złotych rocznie na ten cel Rada Miejska po prostu odrzuciła.

W tym samym czasie miasto oddaje gigantyczne kwoty deweloperom. Zobaczmy, jak to działa w trybie specustawy „lex deweloper”. Działka, na której zgodnie z planem miasta nie można budować mieszkań, po decyzji Rady Miejskiej staje się terenem pod osiedle. Jej wartość rośnie wtedy dziesięcio-, a nawet kilkunastokrotnie. To nie jest efekt pracy dewelopera, który nie położył jeszcze ani jednej cegły, tylko skutek decyzji administracyjnej. Inwestor może na tym etapie zakończyć przedsięwzięcie, zarobić i zapomnieć o sprawie. Miasto zostaje z kosztami: szkołami, drogami i komunikacją.

SOS Wrocław policzył to na podstawie dokumentów z KRS-u w dwóch przypadkach:

• ul. Lotnicza: wartość działki wzrosła z ok. 10 do ok. 80 mln zł. Przy podziale zaproponowanym przez SOS (połowa wzrostu na inwestycje towarzyszące) miasto dostałoby ok. 35 mln zł. Dostanie 9–10 mln, a ma tu powstać ok. 550 mieszkań.
• ul. Armii Krajowej / Kwidzyńska: wartość działki wzrosła z 30 do ponad 300 mln zł. Przy tym samym podziale dla mieszkańców byłoby ok. 150 mln zł. Trafi do nich mniej niż 20 mln.

Tylko w tych dwóch przypadkach miasto przez swoje zaniechania straciło na rzecz inwestorów nawet 150 milionów złotych. Tymczasem zgłoszonych wniosków „lex deweloper” jest dziś kilkanaście. Czysto teoretycznie, odzyskując te pieniądze dla budżetu, można by uzyskać środki na budowę tysięcy nowych mieszkań dla młodych. Ale ktoś musiałby realnie chcieć we Wrocławiu zmienić.

Co roku na rynek trafia we Wrocławiu 8-9 tysięcy mieszkań deweloperskich. Wprowadzenie na rynek co roku nawet choćby 500 nowych, tanich, miejskich mieszkań na wynajem może mieć olbrzymi wpływ na stawki cen mieszkań i najmu. 

Stwórzmy plan dla dostępnych mieszkań dla młodych

Przeszkodą w stworzeniu sprawiedliwego Wrocławia nie są przepisy, lecz politycy i ich brak woli. Tryb „lex deweloper” się kończy, ostatnie wnioski są właśnie rozpatrywane, a zostanie nam Zintegrowany Plan Inwestycyjny (ZPI). To szansa, by odwrócić ten chory trend. Jako środowisko skupione wokół SOS Wrocław domagamy się konkretnych działań:

• Powołanie miejskiego funduszu mieszkaniowego. Środki zasilające fundusz powinny pochodzić m.in. z renty planistycznej i kontrybucji od inwestorów przy przekształceniach w trybie ZPI a z czasem - z utrzymania nowego zasobu tanich mieszkań, które zamiast kieszenie deweloperów - będą pracowały na nowe, tanie mieszkania dla młodych. Do funduszu powinny trafiać również środki z podatku od nieruchomości pobieranego od obiektów zamieszkania zbiorowego.
• Pobieranie renty planistycznej i społecznej partycypacji od deweloperów. Część zysków ze wzrostu wartości nieruchomości na skutek decyzji administracyjnych musi trafiać od deweloperów do miasta i być przeznaczana na budownictwo komunalne i czynszowe.
• Najem Mieszkania dla Młodych - nowy program Miasta Wrocław. Dla najistotniejszych dla rozwoju miasta grup zawodowych powinniśmy drastycznie poszerzać ofertę taniego najmu mieszkań zarządzanego przez instytucje komunalne. Nie chodzi jednak o najem komunalny, socjalny, SIM czy TBS a o poszerzenie oferty na rynku o atrakcyjny najem. Studenci muszą otrzymać szansę na godny start w dorosłość, by później zostali w mieście (najlepiej możliwie blisko centrum), zamiast oddawać połowę pensji za wynajmowaną kawalerkę na peryferiach albo za granicą miasta.
• Przywrócenie na rynek pustostanów w kamienicach komunalnych. Setki mieszkań czekają na najemców ze względu na opóźnienia w rozstrzygnięciach własnościowych czy niezbędne prace remontowe.
• Koniec z krótkoterminowym wynajmem w centrum i turystyfikacją osiedli mieszkaniowych. Oczekujemy przywrócenia tych mieszkań na rynek długoterminowy, by zwiększyć ich podaż. Niech mieszkanie będzie mieszkaniem a hotel hotelem - z odpowiednią stawką podatku.
• Uchwalenie Gminnego Programu Rewitalizacji. Wymagamy odpowiedniego budżetu na remonty kamienic i przeciwdziałanie wypychaniu z nich uboższych mieszkańców.

Rządzą nami elity, które wprowadziły mieszkaniowy feudalizm

Ci, którzy dziś rządzą, sami tego nie zmienią, bo zbyt chronią obecne grupy interesu. Polityka mieszkaniowa dla młodych musi stać się prawem, którego nie da się zlikwidować po najbliższych wyborach. Nie oczekuję, że ktoś da mi mieszkanie za darmo. Chcę po prostu uczciwych zasad: miasta, w którym polityka mieszkaniowa chroni mieszkańców, a nie spekulantów. Dopóki to inwestorzy będą dyktować warunki we Wrocławiu, my, wchodzący w dorosłość, zawsze będziemy zmuszeni do spłacania cudzych kredytów w zamian za wynajem klitki. Ta forma to współczesna pańszczyzna -  będziemy harować na ,,panów”, oddając im owoce naszej pracy za sam przywilej dachu nad głową. Taki system dusi nas każdego dnia, kradnie nam przyszłość, spokój i szanse na normalne założenie rodziny. Czy oczekujemy tak dużo? Czas z tym skończyć, bo bez młodych ludzi to miasto po prostu nie ma żadnej przyszłości.

Czy będą w stanie podjąć się tego obecne władze, które tak zżyły się z betonowym lobby, że aż deweloper reprezentował prezydenta z mównicy na sesji Rady Miejskiej Wrocławia? Czy zrobi to najwyższe kierownictwo urzędu, które z deweloperami regularnie spędza wolny czas a ich rodzina wprost była powiązana biznesowo z branżą budowlaną? A może zrobią to dla nas radni - gdy szef komisji architektury publicznie podejmuje się misji “odczernienia” wizerunku deweloperów i wprost lobbuje na ich rzecz, a szef komisji odpowiedzialnej za mieszkalnictwo został złapany z prospektem dewelopera podczas urabiania radnych osiedla by poparli jego inwestycję? A może zrobią to urzędnicy niższego rzędu, którzy regularnie stawiali interesy deweloperów nad interes mieszkańców?

Jak długo jeszcze pozwolimy im się wyzyskiwać?

Nikt z nich tego nie zrobi. Nie są w stanie, bo realizacja takiego programu oznacza wprost zatrzymanie wzrostu cen mieszkań albo ich obniżkę. Bo oznacza spadek wysokości czynszów. Bo oznacza wolność dla dziesiątek tysięcy młodych ludzi, których dziś wyzyskują elity, które przyssały się do władzy i fruktów, które pozyskują dzięki miejskim decyzjom. A dla mocodawców tych elit oznacza mniejszy zarobek i konieczność skupienia się na bardziej produktywnych formach zarabiania niż feudalne wyzyskiwanie młodych.

Tylko obywatele mogą zadbać o własny interes. A zrobią to tylko wtedy, gdy zła władza zostanie strącona z okupowanych stołków. Bo korzysta z przywilejów, by nasycić siebie i swoje otoczenie zamiast służyć mieszkańcom.

Nie chodzi nam przecież o darmowe mieszkania. Chodzi o elementarną sprawiedliwość. Czy my, młodzi podejmiemy wyzwanie by sięgnąć po to, co nam się po prostu należy? Czy wygra w nas oportunizm i przyzwyczajenie do tego, że starsze pokolenia dyktują nam zasady działania? Zapraszam do dyskusji

przez M J

Kolejna umowa z wolnej ręki na odbiór odpadów? Ekosystem nadal nie radzi sobie z przetargiem

16 października, 2026Aktualności

“Wolna ręka” czy zawsze można z niej skorzystać ?

Jak pisaliśmy w naszych wcześniejszych tekstach śledzących działania Ekosystemu i sytuację wrocławskich śmieci, problem ten narasta od dłuższego czasu. Od lipca 2025 roku odbiór odpadów komunalnych we Wrocławiu realizowany jest przez wykonawców w ramach umów z tzw. „wolnej ręki”. W praktyce oznacza to, że podmioty te nie konkurują ze sobą w otwartym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, lecz zawierają kontrakty z miastem w drodze bezpośrednich negocjacji.

Pojawia się zatem zasadnicze pytanie o zgodność takich działań z prawem. Wrocławscy urzędnicy zapewniają o legalności tego procederu, jednak przepisy Prawa zamówień publicznych stanowią jasno: zawarcie umowy z wolnej ręki to tryb o charakterze ściśle wyjątkowym. Może on mieć zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy przeprowadzenie procedury konkurencyjnej jest obiektywnie niemożliwe, a przyczyny tego stanu rzeczy w żadnym stopniu nie leżą po stronie zamawiającego.

20 miesięcy bezowocnych zmagań Ekosystemu z przetargiem

W przypadku Wrocławia trudno mówić o braku winy po stronie miasta. Spółka Ekosystem, odpowiedzialna za organizację przetargu, ewidentnie nie radzi sobie z tym zadaniem. Wystarczy spojrzeć na oś czasu tego chaosu: wszystko zaczęło się w marcu 2025 roku od ogłoszenia przetargów na sześć sektorów. Potem odwołania wykonawców i rozprawy w Krajowej Izbie Odwoławczej a także zwolnienie z pracy osób, które ostrzegały zarząd, że sprawy idą  w złym kierunku i proponowały dokonanie zmian specyfikacji. Po fatalnych w skutkach dla Gminy Wrocław  wyrokach sądu (15 października 2025 r.)  i Krajowej Izby odwoławczej, w dniu 30 grudnia 2025 r. Ekosystem unieważnił przetargi na wszystkie sektory sugerując w trakcie konferencji prasowej jakoby doszło do wycieku informacji z przetargu. Z tą decyzją nie zgodzili się wykonawcy i zaskarżyli unieważnienie do Krajowej Izby odwoławczej. 

Natomiast 9 marca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza wydała wyrok w którym nie zgodziła się z decyzją Ekosystemu i wytknęła poważne błędy w działaniu Zamawiającego. 9 kwietnia 2026 r. po miesiącu od wyroku Ekosystem ,,unieważnił” unieważnienie i przetarg miał toczyć się dalej, jednak po kolejnym zaskakującym odwołaniu, które Ekosystem uznał w części  Krajowa Izba Odwoławcza po wycofaniu przez wykonawcę pozostałych zarzutów umorzyła postępowanie co ważne bez merytorycznego rozpoznania zarzutów. W ten sposób Ekosystem swoim działaniem doprowadził do sytuacji w której unieważnił postępowania w dniu 3 czerwca 2026 r.  

Pierwsze postępowanie zostało anulowane na podstawie wątpliwych i niczym niepopartych przesłanek. Wygląda na to, że Ekosystem działał tylko po to aby przedłużyć okres w którym wykonawcy wykonują odbiór odpadów na zlecenie z wolnej ręki. Zastanawiający jest również fakt, że kolejny przetarg ogłoszono dopiero po upływie dwóch miesięcy w dniu 27 lipca 2026 r., mimo wcześniejszych, publicznych deklaracji zarządu spółki o pełnej gotowości dokumentacji.

Całkowicie niezrozumiałe jest w tym kontekście oburzenie Prezesa Ekosystemu skierowane w stronę wykonawców, którzy zgodnie z obowiązującymi przepisami składają odwołania. Formułowanie zarzutów, iż firmy skarżą zapisy specyfikacji, które były już wcześniej przedmiotem sporów, świadczy o lekceważeniu transparentności procedur. Każdy podmiot posiadający doświadczenie na rynku zamówień publicznych ma pełne prawo patrzeć urzędnikom na ręce i weryfikować poprawność tworzonej przez nich dokumentacji.

Co może się wydarzyć w najbliższym czasie?

Kolejny termin otwarcia ofert wyznaczono na 30 października 2026 roku. Dotychczasowy przebieg procedury pozwala jednak przypuszczać, że i ten termin może nie zostać dotrzymany. W dniu 12 października Krajowa Izba Odwoławcza ogłosiła wyrok w sprawie odwołań wykonawców. Ekosystem musi uwzględnić ten wyrok i zmienić specyfikację  a także odpowiedzieć na pytania jeżeli wpłynęły. Zgodnie z oficjalnymi danymi z Centralnego Rejestru Umów, obecne, awaryjne kontrakty zawarte z wolnej ręki obowiązują od 1 września do 28 lutego 2027 roku. Zasadnym jest więc pytanie: czy Ekosystem zdąży rozstrzygnąć postępowanie do tego czasu, czy też czeka nas kolejne przedłużanie umów poza rygorem konkurencyjnym? 

Analiza realności tych terminów nie pozostawia złudzeń. Nawet jeśli oferty faktycznie zostaną otwarte 30 października, przed urzędnikami długa ocena dokumentów, na którą z pewnością nałożą się ewentualne kolejne odwołania do KIO. Do tego dochodzi absolutnie kluczowy czas na mobilizację wybranego wykonawcy zgodnie z zapisami specyfikacji to dwa miesiące. To mocny argument za tym, że kolejne przedłużenie umów "z wolnej ręki" jest w zasadzie nieuniknione.

Konsekwencje dla mieszkańców i wizerunkowa porażka miasta

Z tym wiąże się kolejny ogromny problem, czyli koszty dla miasta. Brak przetargu zmusza gminę do podporządkowania się dyktatowi cenowemu wykonawców. Analizując nawet szczątkowe informacje z CRU czy rynkowe szacunki widać wyraźnie, że przedłużanie awaryjnych umów to gigantyczne koszty, a różnica w cenie względem konkurencyjnych ofert przetargowych uderza bezpośrednio w budżet miasta.

Sytuacja ta rzutuje na wizerunek miasta w skali całego kraju. Temat wrocławskiego przetargu na odpady stał się branżowym antyprzykładem. Podczas ogólnopolskich szkoleń z zakresu gospodarki odpadami eksperci wprost przestrzegają samorządowców przed naśladowaniem „doświadczeń” stolicy Dolnego Śląska. Omawiany jest tam m.in. wyrok sądu, który wprost stwierdził, że wrocławska specyfikacja została napisana z naruszeniem prawa.

Śledztwo w toku: nieudolność czy celowe działanie?

Pytanie otwarte brzmi: jak długo mieszkańcy Wrocławia będą obarczeni ryzykiem i konsekwencjami organizacyjnej nieudolności miejskiej spółki? Czy jest to nieudolność czy celowe działanie. Przypomnijmy, że sprawie przyglądają się prokuratorzy z Katowic. To na ich zlecenie 5 marca 2026 r. w spółce Ekosystem i Urzędzie Miejskim Wrocławia doszło do przeszukania i zabezpieczenia dokumentów o czym już informowaliśmy. 

Czy mieszkańcy mogą coś zmienić?!

Tak trzeba zmienić ludzi odpowiedzialnych za ten bałagan. Zarówno w spółce Ekosystem jak i tych, którzy pozwalają a zajmują najwyższe stanowiska. Będziemy na bieżąco monitorować rozwój tej sytuacji. 

Poniżej znajdują się linki do naszych wcześniejszych publikacji związanych z tą sprawą:

https://www.facebook.com/watch/?v=959025367255368

https://www.facebook.com/share/p/1PtFN23Sfq/

https://www.facebook.com/share/p/19TMUfJcWL/

https://www.facebook.com/share/p/1976qfm4Zj/

https://www.facebook.com/share/p/1F4hxs8Qhk/

https://www.facebook.com/share/p/1F4hxs8Qhk/ 

https://www.facebook.com/share/r/19quw8i6eN/

https://www.facebook.com/share/p/1BUu9m4TGo/

https://www.facebook.com/share/v/1GeUvLLFQB/

przez M J

SUTRYK PRZED SĄDEM! O CO WŁAŚCIWIE CHODZI I ZA CO PREZYDENT WROCŁAWIA ZASIĄDZIE NA ŁAWIE OSKARŻONYCH!

14 października, 2026Aktualności

Już 15 października rusza jeden z najgłośniejszych procesów związanych z aferą Collegium Humanum. Głównym bohaterem jest prezydent Wrocławia, Jacek Sutryk, który stanie przed Sądem Okręgowym w Warszawie (VIII Wydział Karny). Rozprawy wyznaczono na 16, 20, 22, 23 i 30 października, a odbędą się one poza głównym gmachem sądu, w obiekcie przy ul. Kocjana 3. Zanim jednak usłyszymy pierwsze wyjaśnienia, przypomnijmy sobie, jak to było i co dokładnie zarzuca się włodarzowi naszego miasta.

Afera Collegium Humanum to tak zwana wielkoskalowa "fabryka dyplomów", w której handlowano fałszywymi świadectwami ukończenia studiów (głównie MBA) w zamian za łapówki. Proceder ten służył omijaniu prawa, by móc obsadzać lukratywne stanowiska w państwowych i samorządowych spółkach. W ten niechlubny biznes wpisał się również Jacek Sutryk, któremu najwyraźniej po prostu... nie wystarczało kasy na codzienne wydatki! Przecież wiadomo, że za takie pieniądze nie da się utrzymać jednoosobowego gospodarstwa domowego, a trudno jest oczekiwać, by prezydent przymierał głodem. Żalił się zresztą na to tu i ówdzie. Jak więc sobie dorobić? Zwłaszcza, że pilnie potrzebne były pieniądze na willę na Sępolnie! 

Jacek Sutryk zasiadał więc w radach nadzorczych spółek komunalnych m.i.  w Tychach i Gliwicach, do tego właśnie potrzebny był dyplom MBA. A potem? Potem to już "piekła nie ma".

Prokurator miał jednak inne zdanie na temat tego dorabiania - postawił Jackowi Sutrykowi łącznie cztery zarzuty (jeden o charakterze korupcyjnym oraz trzy dotyczące oszustwa), a prezydent ostatecznie zasiądzie na ławie oskarżonych:

• Zarzut korupcyjny: Dotyczy on wręczenia korzyści majątkowej ówczesnemu rektorowi uczelni (Pawłowi Cz.) w zamian za uzyskanie poświadczającego nieprawdę świadectwa MBA, bez faktycznego odbycia studiów. W zamian za ten "papier" rektor miał otrzymać funkcję w radzie programowej Wrocławskiego Parku Technologicznego oraz umowę doradczą opiewającą na 75 tysięcy złotych.
• Trzy zarzuty oszustwa: Prezydent miał posługiwać się tym fałszywym dyplomem, aby wprowadzić w błąd przedstawicieli trzech spółek samorządowych. Dzięki temu oszustwu zasiadał w ich radach nadzorczych, co przyniosło mu około 500 tysięcy złotych nienależnego wynagrodzenia.

Prezydent Wrocławia oczywiście odrzuca oskarżenia i deklaruje pełną gotowość do obrony przed niezależnym sądem. Do niedawna jego obroną zajmował się profesor Łukasz Błaszczak. Dostawał on hojne zlecenia z miasta i nierzadko nas straszył. Trzeba przyznać, że co do wiedzy i doświadczenia profesora można było mieć pewne zaufanie. Sutryk miał przy nim pełne wsparcie i poczucie bezpieczeństwa.

A tu nagle BUM! W przeddzień rozpoczęcia procesu doszło do absolutnie sensacyjnej zmiany!

Profesor nie jest już obrońcą. Na jego miejsce, w blasku fleszy, wchodzi Przemysław Rosati, czyli adwokat z najwyższej półki. To prezes Naczelnej Rady Adwokackiej i sędzia Trybunału Stanu, a prywatnie przyjaciel Romana Giertycha i Jacka Dubois. To przecież ścisłe środowisko adwokatów związanych z obecną władzą!

Co oznacza ta zmiana na chwilę przed procesem? Nasuwa się bardzo ważne pytanie: ile i kto za to płaci? Z pewnością usługi takiego mecenasa do tanich nie należą. Za co dokładnie jest tu płacone? Za wiedzę i rzetelne umiejętności, czy też może za renomę, układy, kontakty i koneksje?!

Czy patrząc na ten ruch, można już z góry przyjąć, że pan prezydent zostanie uniewinniony od zarzutów, a prokuratura zostanie po prostu wystrychnięta na Dudka? Czy prokuratura stworzy z tego czysty proces polityczny? W końcu to "prokuratura Żurka" - jakże miałaby gnębić naszego "ukochanego przez mieszkańców Wrocławia prezydenta"...

Co będzie dalej? Poczekamy, zobaczymy. Z pewnością na sali sądowej zostanie ujawnionych wiele rzeczy, które mogą dosłownie zszokować opinię publiczną. Wiele się dowiemy z wyjaśnień, które złoży sam prezydent Jacek Sutryk. W końcu publicznie obiecał, że udowodni swoją niewinność przed sądem i przedstawi na to twarde dowody.

My trzymamy za słowo i bacznie obserwujemy!

przez M J